Giá cá minh thái Nga duy trì ở mức kỷ lục dù giao dịch chững lại

Dữ liệu thị trường cho thấy giá cá minh thái Nga cỡ 25+ đã duy trì ở vùng đỉnh trong nhiều tuần liên tiếp, thiết lập mức cao mới vào cuối năm kể từ khi có thống kê năm 2005. Mặt bằng giá hiện tại thậm chí vượt xa giai đoạn tăng nóng trước cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, phản ánh tình trạng khan hiếm nguồn nguyên liệu và nhu cầu chế biến ổn định trên thị trường quốc tế.

Mặc dù giá cao, khối lượng giao dịch lại có xu hướng giảm. Nhiều nhà xuất khẩu Nga cho biết hoạt động mua bán trên thị trường giao ngay đang chững lại khi cả người bán lẫn người mua đều thận trọng. Một số doanh nghiệp Nga tạm thời ngừng chào giá do cho rằng mức giá hiện tại quá cao để ký kết các hợp đồng mới, đặc biệt là hợp đồng dài hạn.

Ở chiều ngược lại, các nhà máy chế biến tại Trung Quốc vẫn duy trì việc thu mua cá minh thái Nga nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu cho sản xuất surimi và phi lê. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này đang ưu tiên ký các hợp đồng giao hàng sớm cho đầu năm 2026. Theo nguồn tin trong ngành, một số hợp đồng giao tháng 1/2026 đã được chốt với mức giá thấp hơn giá giao ngay hiện tại khoảng 130–180 USD/tấn, phản ánh kỳ vọng giá có thể điều chỉnh trong thời gian tới.

Tại Nga, một số tập đoàn khai thác và xuất khẩu lớn tiếp tục theo đuổi chiến lược tập trung vào thị trường giao ngay, cho rằng nguồn cung cá minh thái vẫn ở trạng thái thắt chặt và dư địa giảm giá trong ngắn hạn là hạn chế. Do đó, các doanh nghiệp này sẵn sàng giảm số lượng hợp đồng để bảo toàn lợi nhuận.

Nhìn chung, thị trường cá minh thái Nga khép lại năm 2025 với giá ở mức kỷ lục và giao dịch trầm lắng, tạo nền tảng giá cao cho thương mại cá minh thái toàn cầu bước sang năm 2026.

Triển vọng nguồn cung: Chính sách khác biệt giữa Mỹ và Nga

Về nguồn cung, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh cho chính phủ vào ngày 8 tháng 12 soạn thảo dự luật tăng hạn ngạch đánh bắt cá minh thái vùng biển Tây Bering năm 2026 (TAC) khoảng 10%, từ 627.000 tấn lên khoảng 690.000 tấn.

Tổng hạn ngạch đánh bắt cá minh thái của Nga dự kiến ​​được ấn định ở mức 2,42 triệu tấn, tăng nhẹ 1,7% so với mức điều chỉnh cho năm 2025. Tuy nhiên, sản lượng đánh bắt thực tế của Nga vẫn ổn định ở mức khoảng 2 triệu tấn trong hai năm qua, với tỷ lệ sử dụng hạn ngạch chỉ đạt 87%-88%, thấp hơn mức thông thường là 90% trở lên.

Đồng thời, Putin cũng kêu gọi đánh giá một cơ chế thuế quan xuất khẩu mới nhằm khuyến khích sự phát triển của ngành công nghiệp chế biến hải sản trong nước.

Tại Hoa Kỳ, Ủy ban Quản lý Ngư nghiệp Bắc Thái Bình Dương (NPFMC) đã phê duyệt hạn ngạch năm 2026 là 1,375 triệu tấn đối với cá minh thái biển Bering vào ngày 7 tháng 12, gần như tương đương với năm nay, nhưng đã giảm đáng kể hạn ngạch đối với Vịnh Alaska xuống 25%, còn 134.000 tấn.

 Điều này có nghĩa là tổng nguồn cung cá minh thái ở Hoa Kỳ sẽ giảm, trong khi Nga đang cố gắng tăng sản lượng, tạo ra sự tương phản rõ rệt giữa chính sách của hai nước.

Cơ chế mua sắm công của EU đang chịu áp lực

Đối với thị trường châu Âu, ngoài vấn đề giá cả, giấy phép nhập khẩu sản phẩm cá của Nga trong tương lai vẫn là một rủi ro tiềm tàng.

Ông Saveliy Karpukhin, chủ tịch Tập đoàn Thủy sản Nga (RFC), trước đó đã cảnh báo rằng nếu không có giấy phép nhập khẩu mới trong những năm tới, đến năm 2030, có thể có tới 1 triệu tấn cá minh thái đánh bắt ở Nga không thể xuất khẩu sang châu Âu, gấp đôi con số 450.000 tấn năm 2024.

Hiện tại, cá minh thái Nga (loại đông lạnh một lần và hai lần) vẫn chiếm ưu thế trên thị trường châu Âu, nhưng sự không chắc chắn về giá cả và chính sách khiến các cuộc đàm phán thu mua vào năm 2026 trở nên đặc biệt phức tạp.

Tóm lại, giá nguyên liệu thô ở Nga đạt mức cao kỷ lục, sản lượng của Mỹ ổn định nhưng nguồn cung tổng thể giảm, cùng với lượng hàng tồn kho khan hiếm trong ngành chế biến của Trung Quốc đã mở ra một kỷ nguyên chi phí cao cho chuỗi ngành công nghiệp cá minh thái toàn cầu.

Các chuyên gia trong ngành nhìn chung tin rằng trừ khi có sự gia tăng quy mô lớn về sản lượng đánh bắt hoặc sự sụt giảm mạnh về nhu cầu, giá cá minh thái vào năm 2026 sẽ "ít có khả năng giảm". Các nhà chế biến Trung Quốc sẽ thận trọng trong việc mua hàng trong ngắn hạn, trong khi người mua châu Âu có thể phải chấp nhận mức giá cao hơn để đảm bảo nguồn cung.