Bối cảnh của sự thay đổi này bắt nguồn từ quyết định của Liên minh châu Âu khi loại Nga khỏi chương trình hạn ngạch thuế quan tự trị (ATQ) từ ngày 1/1/2024, sau xung đột tại Ukraine. Trước đó, cá minh thái Nga được hưởng thuế suất 0%, nhưng hiện nay cả phi lê đông lạnh một lần từ Nga và sản phẩm đông lạnh hai lần từ Trung Quốc – vốn sử dụng nguyên liệu cá Nga – đều phải chịu mức thuế 13,7% khi vào thị trường EU. Điều này đã làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc giá và tương quan cạnh tranh giữa các nguồn cung.
Trong bối cảnh đó, yếu tố then chốt đẩy thị trường vào biến động mạnh chính là giá nguyên liệu cá minh thái H&G của Nga tăng lên mức cao kỷ lục. Dù không có con số cụ thể được công bố, các đánh giá thị trường đều thống nhất rằng đây là mức cao nhất từng ghi nhận trong lịch sử. Do Trung Quốc phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu này để sản xuất phi lê đông lạnh hai lần, chi phí đầu vào tăng mạnh đã kéo theo giá thành sản phẩm tăng tương ứng. Khi cộng thêm thuế nhập khẩu 13,7%, giá phi lê đông lạnh hai lần của Trung Quốc bị đẩy lên mức cao bất thường, thậm chí vượt cả giá phi lê đông lạnh một lần – vốn thường có giá cao hơn do quy trình chế biến ít hơn và chất lượng được đánh giá tốt hơn. Sự đảo chiều này phản ánh rõ ràng áp lực kép từ chi phí nguyên liệu và rào cản thuế quan, đồng thời cho thấy thị trường đang ở trong một chu kỳ tăng giá mạnh hiếm gặp.
Diễn biến này cũng làm nổi bật lợi thế của cá minh thái Mỹ. Không chịu mức thuế 13,7% khi vào EU, sản phẩm của Mỹ trở nên cạnh tranh hơn đáng kể khi so sánh trên cùng mặt bằng giá đã bao gồm thuế. Trong khi các đối thủ từ Nga và Trung Quốc phải cộng thêm chi phí thuế vào giá bán, cá minh thái Mỹ giữ được mức giá ổn định hơn, qua đó cải thiện vị thế trong chuỗi cung ứng. Bên cạnh yếu tố thuế, cấu trúc sản phẩm cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phân hóa giá.
Phi lê đông lạnh một lần thường được chế biến trực tiếp từ cá tươi và chỉ trải qua một lần cấp đông, trong khi sản phẩm đông lạnh hai lần phải qua quá trình rã đông và tái cấp đông sau khi chế biến. Điều này khiến sản phẩm đông lạnh hai lần truyền thống có giá thấp hơn. Tuy nhiên, trong bối cảnh chi phí nguyên liệu tăng đột biến như hiện nay, quy luật này đã bị phá vỡ. Nhìn tổng thể, thị trường cá minh thái đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh mạnh, nơi các yếu tố chính trị, thuế quan và chi phí nguyên liệu cùng lúc tác động đến giá cả. Sự đảo chiều giá giữa các dòng sản phẩm không chỉ là hiện tượng nhất thời mà có thể báo hiệu một chu kỳ tái định vị dài hạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh sẽ ngày càng phụ thuộc vào khả năng kiểm soát chi phí đầu vào, mức độ phụ thuộc nguyên liệu và khả năng thích ứng với các thay đổi chính sách thương mại.
Thị trường bán lẻ thực phẩm nội địa đang chứng kiến một cuộc chuyển giao thế hệ mạnh mẽ. Những người tiêu dùng trẻ không chỉ mang theo một túi tiền, mà còn mang theo một hệ giá trị hoàn toàn khác biệt: họ đề cao trải nghiệm, khắt khe với an toàn thực phẩm (Food Safety) và tôn thờ sự tiện lợi. Đối với ngành thủy sản, đây không còn là câu chuyện bán nguyên liệu tươi sống, mà là cuộc đua chinh phục phong cách sống.
(vasep.com.vn) Thị trường Anh vừa bước vào một giai đoạn cạnh tranh khác hẳn. Khi Chính phủ Anh tạm dừng thuế nhập khẩu với toàn bộ sản phẩm cá ngừ đến hết năm 2028, lợi thế sẽ không còn nằm nhiều ở ưu đãi thuế mà chuyển sang năng lực cạnh tranh thực sự: giá, nguồn cung, độ ổn định và khả năng bám chuỗi bán lẻ. Với cá ngừ Việt Nam, đây không chỉ là thêm cơ hội vào thị trường Anh, mà là một cuộc sàng lọc mới.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tháo dỡ Hệ thống Quan trắc Đại dương (Ocean Observatories Initiative – OOI), mạng lưới giám sát dưới biển được thiết lập cách đây hơn một thập kỷ nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu khí hậu, dự báo bão và đánh giá sức khỏe nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa trao hợp đồng trị giá 848.160 USD cho Consolidated Catfish Producers, doanh nghiệp nuôi và chế biến cá da trơn có trụ sở tại bang Mississippi, nhằm cung cấp sản phẩm cho các chương trình thực phẩm trong nước.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục có các động thái pháp lý nhằm trì hoãn quá trình hoàn trả các khoản thuế quan được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các mức thuế này là trái pháp luật.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải biển quốc tế từ đầu tháng 5/2026 đến nay ghi nhận đợt tăng cước mạnh trên nhiều tuyến chính, đặc biệt là các tuyến đi Bắc Mỹ và châu Âu. Đối với doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu, đây là diễn biến đáng chú ý vì chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, trong khi nhiều đơn hàng đang chịu áp lực về giá bán, thời gian giao hàng và yêu cầu bảo quản lạnh nghiêm ngặt.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu trong tuần 23/2026 (1–7/6) ghi nhận xu hướng ổn định giá sau giai đoạn biến động kéo dài, khi các trung tâm sản xuất lớn bắt đầu điều chỉnh lại chiến lược nuôi và xuất khẩu theo tín hiệu cung – cầu mới.
(vasep.com.vn) Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Phil-Union Frozen Foods Inc. (Puffi) đã cắt giảm hơn 200 lao động do đơn vị cung ứng nhân lực sau khi Mỹ hạn chế nhập khẩu ghẹ xanh của Philippines. Lệnh hạn chế này xuất phát từ việc thiếu hồ sơ chứng minh các biện pháp bảo vệ động vật có vú biển. Các bên liên quan trong ngành hiện đang kêu gọi các cơ quan chính phủ khẩn trương xử lý những vấn đề mà cơ quan quản lý của Mỹ nêu ra, nhằm bảo vệ sinh kế của hàng nghìn lao động địa phương.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới đang đứng trước nhiều thách thức khi nguồn cung nguyên liệu tại các quốc gia sản xuất chủ lực suy giảm trong khi nhu cầu từ ngành nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi vẫn duy trì ở mức cao.
(vasep.com.vn) Nhu cầu công nghệ nuôi trồng thủy sản trên bờ (RAS) từ Trung Quốc đang tăng nhanh tại Algeria, khi quốc gia Bắc Phi này đẩy mạnh phát triển nuôi cá nội địa, đặc biệt là cá rô phi, theo một nhà cung cấp thiết bị tại Quảng Châu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
