Bối cảnh của sự thay đổi này bắt nguồn từ quyết định của Liên minh châu Âu khi loại Nga khỏi chương trình hạn ngạch thuế quan tự trị (ATQ) từ ngày 1/1/2024, sau xung đột tại Ukraine. Trước đó, cá minh thái Nga được hưởng thuế suất 0%, nhưng hiện nay cả phi lê đông lạnh một lần từ Nga và sản phẩm đông lạnh hai lần từ Trung Quốc – vốn sử dụng nguyên liệu cá Nga – đều phải chịu mức thuế 13,7% khi vào thị trường EU. Điều này đã làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc giá và tương quan cạnh tranh giữa các nguồn cung.
Trong bối cảnh đó, yếu tố then chốt đẩy thị trường vào biến động mạnh chính là giá nguyên liệu cá minh thái H&G của Nga tăng lên mức cao kỷ lục. Dù không có con số cụ thể được công bố, các đánh giá thị trường đều thống nhất rằng đây là mức cao nhất từng ghi nhận trong lịch sử. Do Trung Quốc phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu này để sản xuất phi lê đông lạnh hai lần, chi phí đầu vào tăng mạnh đã kéo theo giá thành sản phẩm tăng tương ứng. Khi cộng thêm thuế nhập khẩu 13,7%, giá phi lê đông lạnh hai lần của Trung Quốc bị đẩy lên mức cao bất thường, thậm chí vượt cả giá phi lê đông lạnh một lần – vốn thường có giá cao hơn do quy trình chế biến ít hơn và chất lượng được đánh giá tốt hơn. Sự đảo chiều này phản ánh rõ ràng áp lực kép từ chi phí nguyên liệu và rào cản thuế quan, đồng thời cho thấy thị trường đang ở trong một chu kỳ tăng giá mạnh hiếm gặp.
Diễn biến này cũng làm nổi bật lợi thế của cá minh thái Mỹ. Không chịu mức thuế 13,7% khi vào EU, sản phẩm của Mỹ trở nên cạnh tranh hơn đáng kể khi so sánh trên cùng mặt bằng giá đã bao gồm thuế. Trong khi các đối thủ từ Nga và Trung Quốc phải cộng thêm chi phí thuế vào giá bán, cá minh thái Mỹ giữ được mức giá ổn định hơn, qua đó cải thiện vị thế trong chuỗi cung ứng. Bên cạnh yếu tố thuế, cấu trúc sản phẩm cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phân hóa giá.
Phi lê đông lạnh một lần thường được chế biến trực tiếp từ cá tươi và chỉ trải qua một lần cấp đông, trong khi sản phẩm đông lạnh hai lần phải qua quá trình rã đông và tái cấp đông sau khi chế biến. Điều này khiến sản phẩm đông lạnh hai lần truyền thống có giá thấp hơn. Tuy nhiên, trong bối cảnh chi phí nguyên liệu tăng đột biến như hiện nay, quy luật này đã bị phá vỡ. Nhìn tổng thể, thị trường cá minh thái đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh mạnh, nơi các yếu tố chính trị, thuế quan và chi phí nguyên liệu cùng lúc tác động đến giá cả. Sự đảo chiều giá giữa các dòng sản phẩm không chỉ là hiện tượng nhất thời mà có thể báo hiệu một chu kỳ tái định vị dài hạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh sẽ ngày càng phụ thuộc vào khả năng kiểm soát chi phí đầu vào, mức độ phụ thuộc nguyên liệu và khả năng thích ứng với các thay đổi chính sách thương mại.
Trong bối cảnh xu hướng ẩm thực ngày càng đề cao sự tinh giản nhưng tinh tế, việc lựa chọn nguyên liệu không chỉ dừng lại ở chức năng chế biến, mà còn đóng vai trò định hình hương vị món ăn. Trong đó, dầu ăn – một thành phần quen thuộc – đang dần được nhìn nhận như yếu tố “nâng tầm” trải nghiệm ẩm thực, thay vì chỉ là nguyên liệu nền.
(vasep.com.vn) Thị trường mực toàn cầu đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mới khi giá nguyên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao, trong bối cảnh nguồn cung từ Peru và Argentina đều chịu áp lực hạn chế. Tuy nhiên, nhu cầu thu mua tại Trung Quốc đang chậm lại rõ rệt do các nhà máy chế biến thận trọng hơn với nguyên liệu giá cao.
(vasep.com.vn) Ngay trước mùa khai thác tôm đỏ Argentina, các doanh nghiệp thủy sản tại vùng Patagonia đang chịu áp lực lớn từ chi phí nhiên liệu tăng cao, cùng với việc điều chỉnh giá dịch vụ bốc dỡ, xếp hàng và nhân công tại các cảng thuộc tỉnh Chubut.
(vasep.com.vn) Công ty Saildrone của Mỹ vừa được trao hợp đồng trị giá 15,5 triệu USD (khoảng 13,3 triệu EUR) để cung cấp 16 tàu mặt nước không người lái Saildrone Voyager cho Tuần duyên Mỹ nhằm phục vụ nhiệm vụ bảo vệ biên giới và chống đánh bắt hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
(vasep.com.vn) Ngành nuôi cá rô phi tại Brazil đang đối mặt với cuộc khủng hoảng dịch bệnh nghiêm trọng do thất bại trong kiểm soát an toàn sinh học và sự lây lan nhanh của các mầm bệnh nguy hiểm. Theo các chuyên gia, tỷ lệ hao hụt tích lũy có thể lên tới 70,9% ở hệ thống nuôi lồng và 61,2% ở ao đất trong toàn bộ chu kỳ sản xuất, đe dọa trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của ngành.
(vasep.com.vn) Colombia vừa trở thành thành viên mới nhất của Liên minh 100% (100% Alliance) – sáng kiến quốc tế hướng tới mục tiêu bảo đảm toàn bộ các vùng biển thuộc quyền tài phán quốc gia được quản lý bền vững vào năm 2030. Với việc gia nhập liên minh, Colombia cam kết trong vòng bốn năm tới sẽ đưa toàn bộ vùng biển quốc gia vào các cơ chế quản lý và bảo tồn bền vững.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Cá ngừ Ghana (GTA) đã tái khẳng định cam kết của mình trong việc thúc đẩy tính bền vững, cải thiện việc tuân thủ quy định và tăng cường khả năng cạnh tranh của ngành cá ngừ Ghana trên thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Ngày 22/5/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Công văn 5177/BNNMT – TSKN về việc thực hiện cấp giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác, giấy xác nhận chế biến để xuất khẩu vào EU.
(vasep.com.vn) Chính phủ Na Uy đã quyết định phân bổ lại phần hạn ngạch cá tuyết chấm đen (haddock) và cá tuyết cod chưa được sử dụng của các nước thứ ba cho đội tàu khai thác trong nước nhằm tăng hiệu quả sử dụng nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Ai Cập, quốc gia dẫn đầu châu Phi về sản lượng nuôi trồng thủy sản, đang tiến gần tới cột mốc quan trọng khi chuẩn bị được phép xuất khẩu sản phẩm nuôi sang Liên minh châu Âu (EU). Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm Quốc gia Ai Cập, nước này đã hoàn tất các yêu cầu kỹ thuật về an toàn thực phẩm và kiểm soát thú y theo tiêu chuẩn của EU. Quyết định chính thức dự kiến được ban hành trong quý III/2026.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
