Bối cảnh của sự thay đổi này bắt nguồn từ quyết định của Liên minh châu Âu khi loại Nga khỏi chương trình hạn ngạch thuế quan tự trị (ATQ) từ ngày 1/1/2024, sau xung đột tại Ukraine. Trước đó, cá minh thái Nga được hưởng thuế suất 0%, nhưng hiện nay cả phi lê đông lạnh một lần từ Nga và sản phẩm đông lạnh hai lần từ Trung Quốc – vốn sử dụng nguyên liệu cá Nga – đều phải chịu mức thuế 13,7% khi vào thị trường EU. Điều này đã làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc giá và tương quan cạnh tranh giữa các nguồn cung.
Trong bối cảnh đó, yếu tố then chốt đẩy thị trường vào biến động mạnh chính là giá nguyên liệu cá minh thái H&G của Nga tăng lên mức cao kỷ lục. Dù không có con số cụ thể được công bố, các đánh giá thị trường đều thống nhất rằng đây là mức cao nhất từng ghi nhận trong lịch sử. Do Trung Quốc phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu này để sản xuất phi lê đông lạnh hai lần, chi phí đầu vào tăng mạnh đã kéo theo giá thành sản phẩm tăng tương ứng. Khi cộng thêm thuế nhập khẩu 13,7%, giá phi lê đông lạnh hai lần của Trung Quốc bị đẩy lên mức cao bất thường, thậm chí vượt cả giá phi lê đông lạnh một lần – vốn thường có giá cao hơn do quy trình chế biến ít hơn và chất lượng được đánh giá tốt hơn. Sự đảo chiều này phản ánh rõ ràng áp lực kép từ chi phí nguyên liệu và rào cản thuế quan, đồng thời cho thấy thị trường đang ở trong một chu kỳ tăng giá mạnh hiếm gặp.
Diễn biến này cũng làm nổi bật lợi thế của cá minh thái Mỹ. Không chịu mức thuế 13,7% khi vào EU, sản phẩm của Mỹ trở nên cạnh tranh hơn đáng kể khi so sánh trên cùng mặt bằng giá đã bao gồm thuế. Trong khi các đối thủ từ Nga và Trung Quốc phải cộng thêm chi phí thuế vào giá bán, cá minh thái Mỹ giữ được mức giá ổn định hơn, qua đó cải thiện vị thế trong chuỗi cung ứng. Bên cạnh yếu tố thuế, cấu trúc sản phẩm cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phân hóa giá.
Phi lê đông lạnh một lần thường được chế biến trực tiếp từ cá tươi và chỉ trải qua một lần cấp đông, trong khi sản phẩm đông lạnh hai lần phải qua quá trình rã đông và tái cấp đông sau khi chế biến. Điều này khiến sản phẩm đông lạnh hai lần truyền thống có giá thấp hơn. Tuy nhiên, trong bối cảnh chi phí nguyên liệu tăng đột biến như hiện nay, quy luật này đã bị phá vỡ. Nhìn tổng thể, thị trường cá minh thái đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh mạnh, nơi các yếu tố chính trị, thuế quan và chi phí nguyên liệu cùng lúc tác động đến giá cả. Sự đảo chiều giá giữa các dòng sản phẩm không chỉ là hiện tượng nhất thời mà có thể báo hiệu một chu kỳ tái định vị dài hạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh sẽ ngày càng phụ thuộc vào khả năng kiểm soát chi phí đầu vào, mức độ phụ thuộc nguyên liệu và khả năng thích ứng với các thay đổi chính sách thương mại.
(vasep.com.vn) Cơ quan nghề cá, thuộc Cục quản lý Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ (NOAA Fisheries) vừa tổ chức chương trình trao đổi kiến thức nghiên cứu hợp tác quốc tế đầu tiên với Hiệp hội Ngư dân Scotland (SFA). Chương trình kéo dài ba ngày với sự tham gia của 16 đại diện SFA, bao gồm các chuyến tham quan cảng cá, tàu khai thác và cơ sở chế biến hải sản nhằm chia sẻ kinh nghiệm quản lý các nguồn lợi thủy sản chung như cá tuyết Đại Tây Dương, cá pollock, cá haddock, cá thu Đại Tây Dương và cá trích.
(vasep.com.vn) Theo Bản tin Thống kê Kinh tế Thủy sản Quốc gia 2025 do Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc công bố ngày 27/7, tổng sản lượng thủy sản của nước này đạt 76,52 triệu tấn, tăng 4,0% so với năm 2024.
(vasep.com.vn) Nguồn cung bột cá và dầu cá toàn cầu ngày càng biến động đang buộc ngành thức ăn thủy sản chuyển hướng từ mục tiêu thay thế hoàn toàn nguyên liệu biển sang tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn nguyên liệu này. Đây là nhận định trong báo cáo mới của công ty công nghệ côn trùng Innovafeed, khi cho rằng các công thức thức ăn “kết hợp” (hybrid ingredients) sẽ là bước phát triển tiếp theo của ngành nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) Thượng nghị sĩ Todd Young (đảng Cộng hòa, bang Indiana) và một nhóm các đồng nghiệp tại Thượng viện đã gửi một bức thư chung tới Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent, kêu gọi chính quyền mạnh tay trấn áp các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp của Trung Quốc, vốn làm suy yếu luật pháp quốc tế, đe dọa nguồn cá toàn cầu và gây hại cho ngư dân Mỹ.
(vasep.com.vn) Nga đang tăng mạnh xuất khẩu cá minh thái (pollock) phi lê đông lạnh sang Liên minh châu Âu (EU), tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu so với các đối thủ, trong đó có Mỹ. Động thái này diễn ra sau khi nỗ lực mới nhất của EU nhằm hạn chế nhập khẩu thủy sản Nga không được đưa vào gói trừng phạt thứ 21.
(vasep.com.vn) Trước áp lực dịch bệnh, các giải pháp từ thảo dược tự nhiên đang được quan tâm, trong đó Actiso (Cynara scolymus L.) được đánh giá có nhiều tiềm năng.
(vasep.com.vn) Nền kinh tế thủy sản thương mại của Alaska được xây dựng dựa trên sự liên kết chặt chẽ giữa ngư dân, doanh nghiệp chế biến và các cộng đồng ven biển. Ba nhóm này tạo thành những trụ cột quan trọng giúp duy trì hoạt động khai thác, chế biến, vận tải và phát triển kinh tế tại nhiều khu vực xa xôi của bang.
(vasep.com.vn) Người tiêu dùng châu Âu đang ăn thủy sản ít thường xuyên hơn, khiến tổng lượng tiêu thụ và mức tiêu thụ bình quân đầu người giảm xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ, theo báo cáo mới của Cơ quan Quan sát Thị trường Thủy sản và Nuôi trồng thủy sản châu Âu (EUMOFA).
(vasep.com.vn) Các bộ trưởng phụ trách lĩnh vực thủy sản của 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) sẽ nhóm họp tại Cork, Ireland vào ngày 28–29/7 trong khuôn khổ nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên EU của Ireland.
(vasep.com.vn) Nga dự kiến nâng sản lượng khai thác cua tuyết (snow crab) lên 50.000 tấn trong năm 2026, tăng khoảng 7,5% so với năm 2025. Theo Hiệp hội Thủy sản Toàn Nga (VARPE), mức tăng chủ yếu sẽ đến từ các ngư trường phía Bắc, góp phần gia tăng nguồn cung cho thị trường nội địa đồng thời thúc đẩy xuất khẩu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
