Ghana thông qua Luật Thủy sản mới nhằm hạn chế đánh bắt IUU

Tin tức IUU 09:19 03/09/2025 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Trong thập kỷ qua, nạn đánh bắt IUU (bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định) ở Tây Phi đã phát triển thành một ngành thương mại trị giá hàng tỷ đô la, gây nguy hiểm cho sinh kế của người dân địa phương. Quản lý nghề cá yếu kém đã khiến các tàu lưới kéo công nghiệp xâm phạm vào các khu vực dành riêng cho ngư dân thủ công, trở thành mối đe dọa lớn đối với các loài cá nước ngọt cỡ nhỏ. Ví dụ, tại Ghana, đánh bắt IUU ước tính gây thiệt hại cho quốc gia này từ 14,4 - 23,7 triệu USD/năm. Năm 2021, Liên minh Châu Âu đã giơ “thẻ vàng” cho Ghana, cảnh báo rằng nước này có thể mất quyền tiếp cận thị trường hải sản béo bở của châu Âu nếu không giải quyết triệt để nạn đánh bắt IUU.

Bộ Thủy sản và Nuôi trồng Thủy sản Ghana cho biết luật mang tính bước ngoặt này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của chính phủ nhằm tránh các lệnh trừng phạt tại các thị trường hải sản quan trọng trên toàn cầu. Luật này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu của Ghana, nơi hải sản đã trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu phi truyền thống tăng trưởng nhanh nhất của đất nước. Dữ liệu gần đây từ Bộ cho thấy kim ngạch xuất khẩu hải sản của Ghana đã đạt hơn 425 triệu USD/năm.

Nhóm vận động Quỹ Công lý Môi trường (EJF), đơn vị theo dõi hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) tại Ghana, cũng ca ngợi luật này là một bước đi táo bạo thể hiện sự lãnh đạo trong khu vực. Đạo luật này bảo vệ sinh kế của hơn 200.000 ngư dân quy mô nhỏ và hàng triệu người Ghana phụ thuộc vào nghề cá thủ công.

Một cải cách đáng chú ý của luật mới là việc mở rộng vùng cấm đánh bắt ven bờ (IEZ), tăng gấp đôi diện tích từ 6 lên 12 hải lý tính từ bờ biển. IEZ cho phép ngư dân địa phương có không gian đánh bắt mà không bị cạnh tranh bởi các tàu kéo công nghiệp. Trong vài năm qua, ngư dân truyền thống đã phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các tàu kéo do Trung Quốc hậu thuẫn, đặc biệt là với sự gia tăng của "thương mại saiko" trong ngành đánh bắt cá của Ghana. Thương mại Saiko trước đây là một hệ thống trao đổi hàng hóa truyền thống, trong đó sản phẩm đánh bắt phụ được trao đổi lấy nông sản. Hoạt động thương mại này sau đó đã chuyển đổi, và hiện nay liên quan đến việc các tàu kéo công nghiệp chuyển các sản phẩm đánh bắt phụ đông lạnh cho các nhà khai thác xuồng nhỏ để bán tiếp.

Thực tế này đang làm suy giảm các loài cá nổi nhỏ như cá mòi, vốn thường được đánh bắt bởi ngư dân thủ công và là thực phẩm chính của cộng đồng địa phương. Trong 15 năm qua, thu nhập trung bình hàng năm trên mỗi xuồng thủ công đã giảm tới 40%, theo dữ liệu của EJF. Ngoài ra, hơn 90% ngư dân quy mô nhỏ đã báo cáo sản lượng đánh bắt giảm.

Đầu năm nay, Ghana đã nỗ lực kiểm soát tàu đánh cá công nghiệp, bằng cách đình chỉ giấy phép đánh bắt của bốn tàu Trung Quốc. Các tàu này bị cáo buộc vận chuyển trái phép trên biển (buôn bán cá saiko) cùng nhiều vi phạm khác. Bốn tàu này bao gồm Meng Xin 10, Florence 2, Long Xiang 607 và Long Xiang 608. Lệnh cấm đánh bắt cá sẽ có hiệu lực trong 1 năm.

TIN MỚI CẬP NHẬT

Khai thác thủy sản của Nga đầu năm 2026 tăng mạnh

 |  09:22 15/04/2026

(vasep.com.vn) Tính đến ngày 30/3/2026, tổng sản lượng khai thác thủy sản của các doanh nghiệp Nga đã vượt 1,35 triệu tấn, theo hệ thống giám sát của Rosrybolovstvo.

Xuất khẩu thủy sản Ấn Độ đối mặt nguy cơ thiệt hại 180 triệu USD do gián đoạn logistics

 |  09:21 15/04/2026

(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu thủy sản Ấn Độ đang chịu áp lực lớn khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn các tuyến vận tải biển quan trọng, đặc biệt là khu vực Biển Đỏ và eo biển Hormuz. Dù chỉ khoảng 3–4% hàng hóa đi trực tiếp qua Hormuz, tác động lan tỏa đã khiến chi phí logistics tăng vọt, thời gian giao hàng kéo dài và chuỗi cung ứng bị xáo trộn nghiêm trọng.

Thuế quan IEEPA của Trump đẩy nhập khẩu thủy sản Mỹ xuống thấp trong tháng 2/2026

 |  09:20 15/04/2026

(vasep.com.vn) Theo dữ liệu từ Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA), các nhà nhập khẩu thủy sản Mỹ đã trả 218,1 triệu USD tiền thuế cho 231.313 tấn thủy sản, trị giá 1,8 tỷ USD trong tháng 2/2026, tháng cuối cùng thuế quan theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) của Tổng thống Donald Trump còn hiệu lực.

Thị trường tiềm năng của cá rô phi Việt Nam đầu năm 2026 

 |  09:17 15/04/2026

(vasep.com.vn) Trong hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng đột biến, đạt 23 triệu USD, tăng 242% so với cùng kỳ năm trước.

Thị trường cá thịt trắng Mỹ thắt chặt, giá tiếp tục tăng

 |  11:18 14/04/2026

(vasep.com.vn) Tuần thứ 14 chứng kiến thị trường bán buôn cá thịt trắng của Mỹ chuyển trọng tâm từ tăng giá đơn thuần sang vấn đề cơ bản hơn: nguồn cung khan hiếm. Lượng hàng tồn kho thấp, doanh số giao dịch trên thị trường giao ngay tăng nhanh, và hạn chế nguồn cung đang chi phối xu hướng giá.

Trung Quốc thúc đẩy nhu cầu bột cá giữa bối cảnh nguồn cung toàn cầu suy giảm

 |  11:17 14/04/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu liên tục suy giảm, Trung Quốc đang nổi lên như động lực chính thúc đẩy nhu cầu đối với các nguyên liệu này. Theo Tổ chức bột cá và dầu cá thế giới (IFFO), xu hướng giảm sản lượng đã kéo dài từ năm 2025 sang đầu năm 2026, ngoại trừ một số khu vực như Đan Mạch, Na Uy và Mỹ vẫn duy trì mức sản xuất ổn định.

Mùa đánh bắt cá minh thái Viễn Đông Nga sắp kết thúc, sản lượng tăng

 |  11:17 14/04/2026

(vasep.com.vn) Mùa đánh bắt cá chính ở vùng Viễn Đông Nga đang bước vào giai đoạn cuối. Theo dữ liệu giám sát đến ngày 5/4/2026, sản lượng cá minh thái ở Biển Okhotsk và vùng biển lân cận đã đạt 943.000 tấn, gần chạm mốc một triệu tấn, đánh dấu cơ sở sản xuất cho mùa vụ đã được thiết lập.

Xuất khẩu tôm sú Ấn Độ tăng tốc, Việt Nam giữ chiến lược riêng

 |  08:55 13/04/2026

(vasep.com.vn) Trong nhiều năm, tôm sú được xem là phân khúc truyền thống, mang tính bổ trợ trong cơ cấu xuất khẩu tôm của Ấn Độ, vốn phụ thuộc lớn vào tôm thẻ chân trắng. Tuy nhiên, giai đoạn 2020–2025, xuất khẩu tôm tại Ấn Độ đang cho thấy một sự thay đổi rõ rệt: tôm sú không còn là sản phẩm ngách, mà đang dần trở thành một động lực tăng trưởng đáng chú ý.

Mozambique: Xuất khẩu thủy sản giảm mạnh do rào cản thị trường

 |  08:39 13/04/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Mozambique trong năm 2025 ghi nhận mức sụt giảm đáng kể khi chỉ đạt 8.005 tấn, giảm 18% so với năm trước, theo số liệu chính phủ. Giá trị xuất khẩu cũng giảm 20%, xuống còn 46,5 triệu USD.

Bang Alaska (Mỹ) thúc đẩy gia hạn lệnh cấm thủy sản Nga trước hạn chót

 |  08:38 13/04/2026

(vasep.com.vn) Bang Alaska đang tăng cường nỗ lực nhằm gia hạn lệnh cấm nhập khẩu thủy sản từ Nga vào Hoa Kỳ khi thời hạn chính sách sắp kết thúc. Cơ quan lập pháp bang đã thông qua Nghị quyết chung Hạ viện số 26, kêu gọi chính quyền liên bang kéo dài và siết chặt các biện pháp hạn chế hiện hành. Văn bản hiện chờ Thống đốc Mike Dunleavy phê duyệt.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC