Ghana thông qua Luật Thủy sản mới nhằm hạn chế đánh bắt IUU

Tin tức IUU 09:19 03/09/2025 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Trong thập kỷ qua, nạn đánh bắt IUU (bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định) ở Tây Phi đã phát triển thành một ngành thương mại trị giá hàng tỷ đô la, gây nguy hiểm cho sinh kế của người dân địa phương. Quản lý nghề cá yếu kém đã khiến các tàu lưới kéo công nghiệp xâm phạm vào các khu vực dành riêng cho ngư dân thủ công, trở thành mối đe dọa lớn đối với các loài cá nước ngọt cỡ nhỏ. Ví dụ, tại Ghana, đánh bắt IUU ước tính gây thiệt hại cho quốc gia này từ 14,4 - 23,7 triệu USD/năm. Năm 2021, Liên minh Châu Âu đã giơ “thẻ vàng” cho Ghana, cảnh báo rằng nước này có thể mất quyền tiếp cận thị trường hải sản béo bở của châu Âu nếu không giải quyết triệt để nạn đánh bắt IUU.

Bộ Thủy sản và Nuôi trồng Thủy sản Ghana cho biết luật mang tính bước ngoặt này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của chính phủ nhằm tránh các lệnh trừng phạt tại các thị trường hải sản quan trọng trên toàn cầu. Luật này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu của Ghana, nơi hải sản đã trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu phi truyền thống tăng trưởng nhanh nhất của đất nước. Dữ liệu gần đây từ Bộ cho thấy kim ngạch xuất khẩu hải sản của Ghana đã đạt hơn 425 triệu USD/năm.

Nhóm vận động Quỹ Công lý Môi trường (EJF), đơn vị theo dõi hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) tại Ghana, cũng ca ngợi luật này là một bước đi táo bạo thể hiện sự lãnh đạo trong khu vực. Đạo luật này bảo vệ sinh kế của hơn 200.000 ngư dân quy mô nhỏ và hàng triệu người Ghana phụ thuộc vào nghề cá thủ công.

Một cải cách đáng chú ý của luật mới là việc mở rộng vùng cấm đánh bắt ven bờ (IEZ), tăng gấp đôi diện tích từ 6 lên 12 hải lý tính từ bờ biển. IEZ cho phép ngư dân địa phương có không gian đánh bắt mà không bị cạnh tranh bởi các tàu kéo công nghiệp. Trong vài năm qua, ngư dân truyền thống đã phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các tàu kéo do Trung Quốc hậu thuẫn, đặc biệt là với sự gia tăng của "thương mại saiko" trong ngành đánh bắt cá của Ghana. Thương mại Saiko trước đây là một hệ thống trao đổi hàng hóa truyền thống, trong đó sản phẩm đánh bắt phụ được trao đổi lấy nông sản. Hoạt động thương mại này sau đó đã chuyển đổi, và hiện nay liên quan đến việc các tàu kéo công nghiệp chuyển các sản phẩm đánh bắt phụ đông lạnh cho các nhà khai thác xuồng nhỏ để bán tiếp.

Thực tế này đang làm suy giảm các loài cá nổi nhỏ như cá mòi, vốn thường được đánh bắt bởi ngư dân thủ công và là thực phẩm chính của cộng đồng địa phương. Trong 15 năm qua, thu nhập trung bình hàng năm trên mỗi xuồng thủ công đã giảm tới 40%, theo dữ liệu của EJF. Ngoài ra, hơn 90% ngư dân quy mô nhỏ đã báo cáo sản lượng đánh bắt giảm.

Đầu năm nay, Ghana đã nỗ lực kiểm soát tàu đánh cá công nghiệp, bằng cách đình chỉ giấy phép đánh bắt của bốn tàu Trung Quốc. Các tàu này bị cáo buộc vận chuyển trái phép trên biển (buôn bán cá saiko) cùng nhiều vi phạm khác. Bốn tàu này bao gồm Meng Xin 10, Florence 2, Long Xiang 607 và Long Xiang 608. Lệnh cấm đánh bắt cá sẽ có hiệu lực trong 1 năm.

TIN MỚI CẬP NHẬT

VIETNAM SEAFOOD SUMMIT 2026 – SẮP DIỄN RA!

 |  15:16 12/10/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thay đổi, nhu cầu người mua dịch chuyển và các rào cản thương mại ngày càng phức tạp đang đặt ra một câu hỏi lớn cho ngành thủy sản Việt Nam: Đâu sẽ là dư địa tăng trưởng mới trong giai đoạn 2027–2029?

Mời tham dự Hội nghị Chuỗi cung ứng ngành Thủy sản Châu Á Thái Bình dương 2026 (APSIC)

 |  13:28 12/10/2026

Năm 2026 là năm đầu tiên Cảng Thương mại tự do Hải Nam triển khai cơ chế quản lý hải quan khép kín trên toàn đảo. Các chính sách như “thuế suất 0%”, miễn thuế đối với hàng hóa đáp ứng yêu cầu gia công làm tăng ít nhất 30% giá trị, kết hợp với quy tắc cộng gộp xuất xứ khu vực của RCEP, sẽ củng cố lợi thế của Hải Nam trong lưu chuyển các yếu tố sản xuất xuyên biên giới, thuận lợi hóa thương mại, chế biến giá trị gia tăng và hợp tác công nghiệp khu vực.

Cá tuyết Bắc Canada: Sản lượng được phép khai thác tăng mạnh

 |  08:34 12/10/2026

(vasep.com.vn) Mùa khai thác cá tuyết phương Bắc (Gadus morhua) tại vùng biển ven bờ Newfoundland và Labrador, Canada, đang đi đến giai đoạn cuối. Đến tuần này, khoảng 95% hạn ngạch đã được khai thác. Đây là mùa khai thác thương mại trọn vẹn đầu tiên sau khi Bộ Thủy sản và Đại dương Canada (DFO) nâng tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) lên 59.000 tấn vào tháng 6/2026.

Nhật Bản: Giá surimi tăng khi nhu cầu thanh cua toàn cầu gia tăng

 |  08:32 12/10/2026

(vasep.com.vn) Giá nguyên liệu surimi tăng đang tạo sức ép lên các sản phẩm chả cá và thực phẩm chế biến từ cá tại Nhật Bản, trong bối cảnh nguồn cung cá minh thái Alaska thắt chặt và nhu cầu thanh cua (kanikama) trên thị trường quốc tế gia tăng.

Canada tận dụng phụ phẩm cá để sản xuất thức ăn từ ruồi lính đen

 |  08:32 12/10/2026

(vasep.com.vn) NRGene Canada, doanh nghiệp sản xuất ruồi lính đen (BSF) tại Saskatchewan, Canada, và Công ty chế biến, đóng gói thủy sản Ile-a-la-Crosse Fish Company đã hợp tác phát triển công thức thức ăn cho gia cầm mang tên “MaxBSF”, sử dụng phụ phẩm từ quá trình chế biến cá làm nguyên liệu nuôi ấu trùng BSF.

Xuất khẩu thủy sản Na Uy đi ngang trong tháng 9/2026

 |  08:31 12/10/2026

(vasep.com.vn) Na Uy xuất khẩu thủy sản trị giá 17,8 tỷ NOK trong tháng 9/2026, gần như không thay đổi so với cùng kỳ năm trước, giảm nhẹ 27 triệu NOK. Kết quả này diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu cá hồi đạt mức sản lượng cao nhất từ trước đến nay trong một tháng, trong khi đồng NOK mạnh lên và xuất khẩu một số loài khai thác tự nhiên giảm.

Hoa Kỳ tăng cường kiểm soát phụ gia thực phẩm ở cấp bang: doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

 |  08:28 12/10/2026

(vasep.com.vn) Thị trường Mỹ đang chứng kiến xu hướng siết chặt kiểm soát phụ gia thực phẩm không chỉ ở cấp liên bang (FDA) mà còn ở cấp bang. Ba đạo luật tiêu biểu đã được thông qua tại các bang California, Texas và Louisiana đang tạo ra những yêu cầu khác nhau đối với thực phẩm lưu thông trên thị trường. Dù phạm vi áp dụng là cấp bang, nhưng do quy mô thị trường lớn và tính chất chuỗi cung ứng liên bang của Hoa Kỳ, các quy định này có thể tác động đáng kể đến các doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm, trong đó có doanh nghiệp thủy sản Việt Nam.

Cá ngừ Việt Nam tại EU: Áp lực kép từ đà giảm xuất khẩu và cuộc đua ưu đãi thuế

 |  08:00 10/10/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang EU tiếp tục đi xuống trong 8 tháng đầu năm 2026, với kim ngạch đạt 118 triệu USD, giảm 17% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi doanh nghiệp vẫn phải tìm cách phục hồi đơn hàng, tiến trình đàm phán FTA giữa EU và Philippines đang đặt ra thêm một vấn đề cần theo dõi: tương quan ưu đãi thương mại giữa các nhà cung cấp cá ngừ có thể thay đổi trong thời gian tới.

Sri Lanka thành lập các ủy ban cấp huyện nhằm ngăn chặn khai thác IUU

 |  16:16 09/10/2026

(vasep.com.vn) Sri Lanka đang tăng cường các biện pháp kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp thông qua việc thành lập các ủy ban đặc biệt cấp huyện nhằm xử lý hoạt động khai thác trái phép và các hành vi vi phạm khác liên quan đến tàu cá.

Trang trại tôm Thái Lan đạt tiêu chuẩn mới của ASC

 |  16:16 09/10/2026

(vasep.com.vn) Trang trại I’m Shrimp Farm 5 tại tỉnh Phang Nga, Thái Lan, đã đạt chứng nhận theo Tiêu chuẩn Trang trại mới của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng thủy sản (ASC), trở thành một trong những cơ sở đầu tiên tại nước này áp dụng tiêu chuẩn quốc tế mới.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC