Báo cáo mang tên “Food fraud in the fisheries and aquaculture sector” đã phân tích các hình thức gian lận phổ biến và cách chúng diễn ra xuyên suốt chuỗi cung ứng. Theo đó, ngành thủy sản ngày càng dễ bị gian lận do đặc thù có hơn 12.000 loài được giao dịch và sự tham gia của nhiều cơ quan kiểm soát khác nhau giữa các quốc gia. Những yếu tố này tạo ra kẽ hở cho các hành vi sai phạm.
Các động cơ chính của gian lận mang tính kinh tế, bao gồm thay thế loài (bán cá rẻ thành cá đắt), ghi nhãn sai, giả mạo chứng nhận bền vững, khai báo sai nguồn gốc hoặc phương thức nuôi trồng, và pha trộn nhằm tăng trọng lượng hoặc cải thiện hình thức sản phẩm. Ví dụ, cá vược nuôi nếu được gắn mác “đánh bắt tại địa phương” ở Ý có thể bán với giá cao gấp 2–3 lần so với hàng nhập khẩu từ Hy Lạp hoặc Thổ Nhĩ Kỳ.
Không chỉ gây thiệt hại kinh tế, các hành vi này còn có thể che giấu hoạt động đánh bắt bất hợp pháp hoặc vượt hạn ngạch, từ đó đe dọa tính bền vững của nguồn lợi thủy sản. Báo cáo ước tính xác suất gian lận trong ngành này là 20,6%, cao hơn đáng kể so với thịt (13,4%) và rau quả (10,4%).
Dẫn chứng từ các nghiên cứu trước đây cho thấy tình trạng gian lận diễn ra trên diện rộng. Một khảo sát toàn cầu của tổ chức phi lợi nhuận Oceana từng phát hiện cứ 5 mẫu hải sản thì có 1 mẫu bị ghi nhãn sai. Tại Liên minh châu Âu, khoảng một phần ba các đơn vị cung cấp suất ăn lớn vi phạm quy định ghi nhãn, trong khi ở Trung Quốc, tỷ lệ gian lận có thể lên tới 75,5%.
FAO nhấn mạnh rằng việc giải quyết vấn đề không chỉ dựa vào tăng cường kiểm tra mà cần cách tiếp cận thông minh hơn. Các biện pháp trọng tâm gồm: kiểm soát dựa trên rủi ro, cải thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, tăng cường phối hợp quốc tế và áp dụng chế tài đủ mạnh để răn đe.
Dù các công nghệ hiện đại như xét nghiệm DNA hay phân tích đồng vị giúp phát hiện gian lận hiệu quả hơn, chi phí cao và yêu cầu kỹ thuật phức tạp có thể tạo ra khoảng cách giữa các quốc gia. Vì vậy, FAO khuyến nghị tăng cường hợp tác khu vực, chia sẻ năng lực phòng thí nghiệm và xây dựng hệ thống quản lý bền vững thay vì các dự án thử nghiệm đơn lẻ.
Một trong những đề xuất quan trọng là hài hòa quy định ghi nhãn toàn cầu, bao gồm việc sử dụng tên khoa học của loài. Tuy nhiên, việc đạt được đồng thuận vẫn là thách thức do khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và lợi ích thương mại giữa các quốc gia.
(vasep.com.vn) Chính quyền bang Karnataka đang xem xét tăng mạnh mức phạt đối với tàu cá từ các bang khác khai thác trái phép trong vùng biển thuộc thẩm quyền của bang này.
(vasep.com.vn) Hiện tượng El Niño đang làm gia tăng rủi ro đối với ngành nuôi trồng thủy sản Bangladesh khi nắng nóng, nguồn nguyên liệu không ổn định và chi phí thức ăn tăng tác động đồng thời đến sản xuất cá và thức ăn thủy sản. Mohammed Tarique Sarker, Giám đốc điều hành FISHTECH HATCHERY LTD, cho biết những biến động này đang gây sức ép đáng kể lên người nuôi, trong bối cảnh NOAA dự báo khả năng El Niño ở mức rất mạnh trong mùa đông 2026-2027 vượt 90%.
(vasep.com.vn) Sản lượng cá rô phi tại Brazil đạt 533.700 tấn trong năm 2025, tăng 5,4% so với năm 2024 và chiếm 68,2% tổng sản lượng cá nuôi của nước này. Số liệu do Viện Địa lý và Thống kê Brazil (IBGE) công bố trong Khảo sát Chăn nuôi cấp đô thị (PPM), cho thấy cá rô phi tiếp tục giữ vị trí chủ lực trong ngành nuôi cá Brazil.
(vasep.com.vn) Thị trường thay đổi nhanh hơn, yêu cầu của người mua cao hơn và các rào cản thương mại ngày càng phức tạp. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp thủy sản không chỉ cần biết “thị trường hôm nay thế nào”, mà cần một góc nhìn dài hơn để trả lời câu hỏi: từ 2027–2029, cơ hội tăng trưởng sẽ đến từ đâu và cần chuẩn bị gì ngay từ bây giờ? Đó là một trong những lý do VASEP tổ chức Vietnam Seafood Summit 2026.
(vasep.com.vn) Theo dữ liệu từ Hiệp hội Chủ tàu Nga (ASRF), trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của Nga sang Brazil đạt 580 tấn với trị giá 3,54 triệu USD. Các chỉ số này tăng tương ứng 3 lần về khối lượng và 15 lần về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Sự gia tăng này một phần xuất phát từ mức nền thấp của năm 2025, với tỷ trọng xuất khẩu tập trung chủ yếu vào cá tuyết và cá minh thái.
(vasep.com.vn) Cá chim vây vàng đang trở thành đối tượng có tiềm năng trong phát triển nuôi biển công nghệ cao, góp phần đa dạng hóa sản phẩm thủy sản và nâng cao giá trị kinh tế tại các địa phương ven biển. Việc kết hợp công nghệ nuôi hiện đại với quản lý môi trường được xem là hướng đi quan trọng để phát triển nghề nuôi cá biển theo hướng bền vững.
(vasep.com.vn) Tôm giống SPF và SPR có đặc tính sinh học và mục tiêu sử dụng khác nhau. Hiểu đúng hai khái niệm này giúp người nuôi lựa chọn con giống phù hợp với điều kiện ao nuôi, giảm rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Papua New Guinea (PNG) kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế, ứng dụng công nghệ giám sát và nâng cao năng lực thực thi pháp luật nhằm chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Sở hữu mô hình nuôi tôm thẻ công nghệ cao cho doanh thu trên 200 tỉ đồng/năm, ông Đặng Văn Bảy (Vĩnh Long) được T.Ư Hội Nông dân Việt Nam vinh danh là Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới.
(vasep.com.vn) Bộ Thương mại Mỹ (DOC) vừa công bố kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính thuế chống bán phá giá (CBPG) đối với tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Thái Lan trong giai đoạn từ ngày 1/2/2024 đến 31/1/2025.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
