Báo cáo mang tên “Food fraud in the fisheries and aquaculture sector” đã phân tích các hình thức gian lận phổ biến và cách chúng diễn ra xuyên suốt chuỗi cung ứng. Theo đó, ngành thủy sản ngày càng dễ bị gian lận do đặc thù có hơn 12.000 loài được giao dịch và sự tham gia của nhiều cơ quan kiểm soát khác nhau giữa các quốc gia. Những yếu tố này tạo ra kẽ hở cho các hành vi sai phạm.
Các động cơ chính của gian lận mang tính kinh tế, bao gồm thay thế loài (bán cá rẻ thành cá đắt), ghi nhãn sai, giả mạo chứng nhận bền vững, khai báo sai nguồn gốc hoặc phương thức nuôi trồng, và pha trộn nhằm tăng trọng lượng hoặc cải thiện hình thức sản phẩm. Ví dụ, cá vược nuôi nếu được gắn mác “đánh bắt tại địa phương” ở Ý có thể bán với giá cao gấp 2–3 lần so với hàng nhập khẩu từ Hy Lạp hoặc Thổ Nhĩ Kỳ.
Không chỉ gây thiệt hại kinh tế, các hành vi này còn có thể che giấu hoạt động đánh bắt bất hợp pháp hoặc vượt hạn ngạch, từ đó đe dọa tính bền vững của nguồn lợi thủy sản. Báo cáo ước tính xác suất gian lận trong ngành này là 20,6%, cao hơn đáng kể so với thịt (13,4%) và rau quả (10,4%).
Dẫn chứng từ các nghiên cứu trước đây cho thấy tình trạng gian lận diễn ra trên diện rộng. Một khảo sát toàn cầu của tổ chức phi lợi nhuận Oceana từng phát hiện cứ 5 mẫu hải sản thì có 1 mẫu bị ghi nhãn sai. Tại Liên minh châu Âu, khoảng một phần ba các đơn vị cung cấp suất ăn lớn vi phạm quy định ghi nhãn, trong khi ở Trung Quốc, tỷ lệ gian lận có thể lên tới 75,5%.
FAO nhấn mạnh rằng việc giải quyết vấn đề không chỉ dựa vào tăng cường kiểm tra mà cần cách tiếp cận thông minh hơn. Các biện pháp trọng tâm gồm: kiểm soát dựa trên rủi ro, cải thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, tăng cường phối hợp quốc tế và áp dụng chế tài đủ mạnh để răn đe.
Dù các công nghệ hiện đại như xét nghiệm DNA hay phân tích đồng vị giúp phát hiện gian lận hiệu quả hơn, chi phí cao và yêu cầu kỹ thuật phức tạp có thể tạo ra khoảng cách giữa các quốc gia. Vì vậy, FAO khuyến nghị tăng cường hợp tác khu vực, chia sẻ năng lực phòng thí nghiệm và xây dựng hệ thống quản lý bền vững thay vì các dự án thử nghiệm đơn lẻ.
Một trong những đề xuất quan trọng là hài hòa quy định ghi nhãn toàn cầu, bao gồm việc sử dụng tên khoa học của loài. Tuy nhiên, việc đạt được đồng thuận vẫn là thách thức do khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và lợi ích thương mại giữa các quốc gia.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Ecuador vừa ký kết thỏa thuận hợp tác với Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế tại Ecuador nhằm thúc đẩy bảo tồn, phục hồi rừng ngập mặn và phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững dọc bờ biển nước này. Thỏa thuận được công bố ngày 24/6 tại Guayaquil, với sự tham gia của Phòng Thương mại Nuôi trồng Thủy sản Ecuador và Đối tác Tôm bền vững, nằm trong khuôn khổ sáng kiến “Rừng ngập mặn vì khí hậu”.
(vasep.com.vn) Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) vừa mở giai đoạn hai của chương trình hoàn thuế, cho phép các nhà nhập khẩu yêu cầu hoàn trả các khoản thuế bổ sung đã nộp theo Đạo luật Quyền Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), sau khi một phần các mức thuế này bị Tòa án Tối cao Mỹ tuyên vô hiệu.
(vasep.com.vn) Giá cá rô phi tại các vùng sản xuất chính của Brazil có xu hướng giảm nhẹ trong tuần từ ngày 8–12/6/2026, phản ánh sự khác biệt về điều kiện sản xuất và thị trường giữa các khu vực. Mặc dù mặt bằng giá nhìn chung vẫn ổn định, song diễn biến giảm nhẹ cho thấy thị trường đang chịu tác động từ yếu tố cung – cầu và chi phí sản xuất.
(vasep.com.vn) Theo Cơ quan Giám sát Thị trường Thủy sản và Nuôi trồng thủy sản châu Âu (EUMOFA), thị trường các sản phẩm cá thịt trắng sơ chế của Liên minh châu Âu (EU) hiện có giá trị khoảng 1,9 tỷ EUR. Dù thường được phối trộn với các loài cá thịt trắng khác, cá minh thái vẫn là nguyên liệu chủ lực cho ngành chế biến các sản phẩm thủy sản đông lạnh và tẩm bột tại khu vực.
VASEP tổ chức hội thảo “Ứng dụng công nghệ chuyển đổi số trong quy trình chế biến thủy sản tại Việt Nam” vào ngày 24/7/2026 tại TTC Cần Thơ, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật xu hướng tự động hóa, AI, camera phân cỡ, cân năng suất thông minh và giải pháp kho lạnh tự động trong nhà máy chế biến thủy sản.
(vasep.com.vn) Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm của Thái Lan tiếp tục suy giảm cả về sản lượng và giá trị, phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường quốc tế cũng như sự dịch chuyển trong cơ cấu thị trường xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết, Trung Quốc và Mỹ đã đạt được nhận thức chung về việc mở rộng thương mại nông sản hai chiều, đồng thời về nguyên tắc nhất trí đưa các mặt hàng liên quan vào khuôn khổ giảm thuế đối ứng.
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh chi phí nuôi tôm tăng cao trong khi giá tôm thương phẩm giảm, người nuôi tôm tại nhiều địa phương đang đẩy mạnh các giải pháp tối ưu sản xuất nhằm duy trì hiệu quả kinh tế.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
