Báo cáo mang tên “Food fraud in the fisheries and aquaculture sector” đã phân tích các hình thức gian lận phổ biến và cách chúng diễn ra xuyên suốt chuỗi cung ứng. Theo đó, ngành thủy sản ngày càng dễ bị gian lận do đặc thù có hơn 12.000 loài được giao dịch và sự tham gia của nhiều cơ quan kiểm soát khác nhau giữa các quốc gia. Những yếu tố này tạo ra kẽ hở cho các hành vi sai phạm.
Các động cơ chính của gian lận mang tính kinh tế, bao gồm thay thế loài (bán cá rẻ thành cá đắt), ghi nhãn sai, giả mạo chứng nhận bền vững, khai báo sai nguồn gốc hoặc phương thức nuôi trồng, và pha trộn nhằm tăng trọng lượng hoặc cải thiện hình thức sản phẩm. Ví dụ, cá vược nuôi nếu được gắn mác “đánh bắt tại địa phương” ở Ý có thể bán với giá cao gấp 2–3 lần so với hàng nhập khẩu từ Hy Lạp hoặc Thổ Nhĩ Kỳ.
Không chỉ gây thiệt hại kinh tế, các hành vi này còn có thể che giấu hoạt động đánh bắt bất hợp pháp hoặc vượt hạn ngạch, từ đó đe dọa tính bền vững của nguồn lợi thủy sản. Báo cáo ước tính xác suất gian lận trong ngành này là 20,6%, cao hơn đáng kể so với thịt (13,4%) và rau quả (10,4%).
Dẫn chứng từ các nghiên cứu trước đây cho thấy tình trạng gian lận diễn ra trên diện rộng. Một khảo sát toàn cầu của tổ chức phi lợi nhuận Oceana từng phát hiện cứ 5 mẫu hải sản thì có 1 mẫu bị ghi nhãn sai. Tại Liên minh châu Âu, khoảng một phần ba các đơn vị cung cấp suất ăn lớn vi phạm quy định ghi nhãn, trong khi ở Trung Quốc, tỷ lệ gian lận có thể lên tới 75,5%.
FAO nhấn mạnh rằng việc giải quyết vấn đề không chỉ dựa vào tăng cường kiểm tra mà cần cách tiếp cận thông minh hơn. Các biện pháp trọng tâm gồm: kiểm soát dựa trên rủi ro, cải thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, tăng cường phối hợp quốc tế và áp dụng chế tài đủ mạnh để răn đe.
Dù các công nghệ hiện đại như xét nghiệm DNA hay phân tích đồng vị giúp phát hiện gian lận hiệu quả hơn, chi phí cao và yêu cầu kỹ thuật phức tạp có thể tạo ra khoảng cách giữa các quốc gia. Vì vậy, FAO khuyến nghị tăng cường hợp tác khu vực, chia sẻ năng lực phòng thí nghiệm và xây dựng hệ thống quản lý bền vững thay vì các dự án thử nghiệm đơn lẻ.
Một trong những đề xuất quan trọng là hài hòa quy định ghi nhãn toàn cầu, bao gồm việc sử dụng tên khoa học của loài. Tuy nhiên, việc đạt được đồng thuận vẫn là thách thức do khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và lợi ích thương mại giữa các quốc gia.
(vasep.com.vn) Giá xăng tại Mỹ đang tăng mạnh, đạt trung bình 4,16 USD/gallon trong tuần kết thúc ngày 6/4, qua đó tác động rõ rệt đến hành vi chi tiêu của người tiêu dùng và gây thêm áp lực cho ngành nhà hàng vốn đã đối mặt nhiều khó khăn.
(vasep.com.vn) Quốc đảo Thái Bình Dương Vanuatu đã xóa ba tàu cá khỏi đăng ký quốc gia sau khi các tàu này bị xử phạt vì khai thác trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Argentina.
(vasep.com.vn) Ương nuôi cá tra bột đang phát triển mạnh tại các huyện phía Bắc tỉnh Long An, nhưng nhiều hộ vẫn thiếu ao lắng và xả thải trực tiếp ra môi trường, làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm và bùng phát dịch bệnh. Vì vậy, việc cải tạo ao trước khi thả cá bột đóng vai trò then chốt để đảm bảo hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Một báo cáo mới của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc cho thấy gian lận có thể ảnh hưởng tới khoảng 20% thương mại thủy sản toàn cầu, phản ánh mức độ đáng lo ngại của vấn đề này trong chuỗi cung ứng thực phẩm.
(vasep.com.vn) Vương quốc Anh tiếp tục đối mặt với chỉ trích khi hạn ngạch khai thác thủy sản năm 2026 vượt khuyến nghị khoa học trong 58% trường hợp – năm thứ sáu liên tiếp xảy ra tình trạng này. Theo báo cáo của Centre for Environment, Fisheries and Aquaculture Science, chính phủ vẫn cho phép sản lượng đánh bắt cao hơn mức an toàn do các nhà khoa học đề xuất.
(vasep.com.vn) Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị yêu cầu các địa phương căn cứ điều kiện thực tế từng vùng nuôi để hướng dẫn khung lịch thả giống phù hợp, đồng thời xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực và triển khai đồng bộ các biện pháp phòng bệnh, phòng chống thiên tai trong sản xuất thủy sản.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo của Ban Thư ký Nông nghiệp, Chăn nuôi và Thủy sản Argentina, trong hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của nước này đạt 105.295 tấn, tương đương 348,9 triệu USD, cho thấy tín hiệu phục hồi tích cực của ngành.
(vasep.com.vn) Bộ Hướng dẫn Dinh dưỡng mới của Mỹ (DGA) đang tạo thêm động lực cho ngành thủy sản khi lần đầu tiên nâng khuyến nghị tiêu thụ lên tối thiểu 3 khẩu phần thủy sản mỗi tuần, thay vì 2 khẩu phần như trước đây. Đồng thời, thủy sản được đặt ở vị trí nổi bật trong mô hình tháp dinh dưỡng mới.
(vasep.com.vn) Sau hàng loạt cú sốc lớn từ đại dịch Covid-19, Brexit và xung đột Nga–Ukraine, ngành thủy sản đã chứng minh khả năng phục hồi đáng kể, trở nên linh hoạt, số hóa và đa dạng hơn. Báo cáo của Văn phòng Nghiên cứu Thị trường Thủy sản Châu Âu (EUMOFA) cho thấy giai đoạn 2019–2024 là “bài kiểm tra sức chịu đựng chưa từng có”, khi các khủng hoảng không diễn ra riêng lẻ mà chồng lấn, kéo dài áp lực lên toàn bộ chuỗi giá trị.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo của Tổ chức Bột cá và Dầu cá Thế giới (IFFO), năm 2026 bắt đầu với tình hình phức tạp đối với thị trường nguyên liệu biển toàn cầu. Sản lượng bột cá và dầu cá giảm ở hầu hết các khu vực sản xuất chính, trái ngược hoàn toàn với nhu cầu tăng cao từ ngành nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
