Bà Samantha Burges, Chuyên gia về chính sách khoa học và quản lý đại dương tại WWF (Tổ chức Bảo vệ Thiên nhiên Quốc tế) đã trình bày nghiên cứu này. Bà cho biết, việc sửa đổi quy định kiểm soát là cực kỳ quan trọng để cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc và tính minh bạch của sản phẩm thủy sản. Đây là cơ hội thực sự để khắc phục một lỗ hổng tồn tại trong hệ thống hiện tại.
WWF là một thành viên của Liên minh IUU của EU. Các thành viên còn lại là Tổ chức Công lý Môi trường (EJF), Oceana, Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên (TNC), và Pew Charitable Trusts.
Nghiên cứu nhấn mạnh 17 mảng dữ liệu chính (KDEs) nên được yêu cầu đối với bất kỳ sản phẩm thủy sản nào được nhập khẩu vào thị trường.
Các KDE được đề cập trong báo cáo có thể được chia thành 5 phần: ai, cái gì, khi nào, ở đâu và như thế nào. Cùng với nhau, các phần này liên quan đến các khía cạnh như quốc tịch của tàu, khu vực đánh bắt, mã số IMO (Tổ chức Hàng hải Quốc tế), cấp phép khai thác, khai báo trung chuyển, phương pháp đánh bắt và cảng dỡ hàng.
Liên quan đến việc kiểm soát nhập khẩu, EU đã giới thiệu chương trình nhật ký khai thác vào năm 2010, nó bao gồm tất cả các loài hải sản được đánh bắt tự nhiên bởi các nước bên ngoài khối EU nhập khẩu vào thị trường EU. Mỹ đã đưa ra Chương trình Giám sát Thủy sản Nhập khẩu (SIMP) vào năm 2016, chương trình này bao gồm 13 loài thủy sản dễ bị đánh bắt IUU và gian lận thủy sản. Mặc dù Nhật Bản hiện đang dựa vào chứng nhận khai thác của các cơ quan quản lý nghề cá khu vực (RFMO) và các kế hoạch (CDS), chính quyền nước này đang xem xét phát triển chương trình quản lý nhập khẩu đơn phương của riêng mình.
Báo cáo cho biết, khi các quốc gia cân nhắc việc áp dụng chương trình đơn phương của riêng mình, đáng chú ý nhất là Nhật Bản, điều quan trọng là phải đánh giá tính toàn diện và sự liên kết của các hệ thống hiện tại.
EU
Kết quả cho thấy trong số 17 KDEs được khuyến nghị, EU đã yêu cầu 13 mảng dữ liệu trong chương trình giám sát nhập khẩu của mình. Bốn lĩnh vực cần tăng cường là: số IMO, khu vực đánh bắt, cảng dỡ hàng, và ngư cụ. Mặc dù 3 nhóm sau không được yêu cầu bởi khối thị trường này, nhưng số IMO hiện đang được yêu cầu nếu vấn đề này được đưa ra bởi nước mà tàu mang quốc tịch.
Tuy nhiên, liên minh IUU của EU cho biết để có được một sân chơi bình đẳng và mở rộng việc áp dụng sơ đồ này như một công cụ quan trọng trong cuộc chiến chống khai thác IUU, số IMO phải là một yêu cầu bắt buộc phù hợp với Nghị quyết IMO 2017.
Trong sự kiện này, Ông Pawel Swiderek, Phó trưởng Cơ quan Chính sách Nghề cá IUU tại DG Mare, cho biết động thái này có thể tạo ra rào cản cao hơn đối với việc tiếp cận thị trường EU, ngay cả đối với các sản phẩm thủy sản được đánh bắt một cách hợp pháp.
Mỹ
Theo sát EU là Mỹ, nước hiện được yêu cầu 12 trong số 17 KDEs. Chỉ có 2 KDEs không được yêu cầu bởi Mỹ, ước tính trọng lượng sống và dấu hiệu cuộc gọi vô tuyến quốc tế (IRCS).
Nghiên cứu cho thấy 3 KDEs cần được cải thiện tai Mỹ: việc cấp quyền đánh bắt chỉ được yêu cầu nếu điều này được đưa ra bởi nước mà tàu mang quốc tịch. Thông tin tổng thể của tàu không được yêu cầu đối với các trường hợp trung chuyển, mà điều này theo báo cáo là nên làm. Và cuối cùng, số IMO và mã nhận dạng duy nhất của tàu (UVI) chỉ được yêu cầu nếu được cung cấp bởi nước mà tàu mang quốc tịch.
Nhật Bản
Do Nhật Bản tuần theo CDS của RFMOs, nước này bắt buộc phải tuân thủ các quy định của Ủy ban quốc tế về Bảo tồn Cá ngừ Đại Tây Dương (ICCAT), Ủy ban Bảo tồn Nguồn lợi biển Nam Cực (CCAMLR), Ủy ban Bảo tồn cá ngừ vây xanh phương nam (CCSBT), và Ủy ban Cá ngừ Ấn Độ Dương (IOTC).
Trong khi các KDE mà ICCAT và CCSBT yêu cầu trong CDS của họ có 47% phù hợp với các khuyến nghị của họ, thì các KDE được yêu cầu bởi CCAMLR và IOTC chỉ phù hợp với đề xuất của Liên minh ở mức lần lượt là 76% và 41%.
Báo cáo kết luận với hy vọng rằng trong tương lai nhiều quốc gia thị trường sẽ áp dụng các quy tắc kiểm soát nhập khẩu của riêng mình. Cộng đồng NGO tin rằng việc áp dụng các chương trình kiểm soát nhập khẩu để cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc là chìa khóa để xác định và do đó ngăn chặn hải sản bị đánh bắt IUU vào thị trường.
Năm 2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng cường kết nối khách hàng và nâng cao hình ảnh ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, VASEP dự kiến tổ chức cụm gian hàng quốc gia Việt Nam tại nhiều triển lãm thủy sản và thực phẩm lớn tại Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc, Hàn Quốc và khu vực Mỹ Latinh. Chương trình tập trung vào các thị trường trọng điểm, kết hợp hình thức gian hàng chung và gian hàng riêng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và cập nhật xu hướng thị trường.
(vasep.com.vn) Trong khi Itaipu Binacional khẳng định nuôi trồng thủy sản có thể song hành với sản xuất năng lượng và bảo vệ môi trường, nhiều nhà khoa học cảnh báo hoạt động này có thể làm gia tăng các rủi ro sinh thái, đặc biệt là sự lây lan của loài xâm lấn như trai vàng tại hồ chứa Itaipu.
(vasep.com.vn) Theo Food World, thị trường cá thịt trắng toàn cầu đang rơi vào trạng thái trì trệ khi giá nguyên liệu thô, đặc biệt là cá minh thái Nga, tiếp tục duy trì ở mức cao kỷ lục. Diễn biến này diễn ra song song với việc Nga đẩy mạnh quốc hữu hóa các tài sản trong ngành thủy sản, mở rộng từ khu vực Viễn Đông sang các vùng biển phía bắc.
(vasep.com.vn) Theo số liệu từ Tổ chức Dầu và Bột cá Thế giới (IFFO), sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu trong năm 2025 tăng trưởng ở mức khiêm tốn, nhờ hoạt động khai thác thuận lợi tại Peru và sản lượng cải thiện tại một số khu vực sản xuất chủ chốt.
(vasep.com.vn) Trước biến động thuế quan toàn cầu và tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, Bộ Thủy sản Ấn Độ kêu gọi các bang, doanh nghiệp và người nuôi đẩy mạnh đa dạng hóa đối tượng nuôi, ứng dụng công nghệ mới nhằm giảm rủi ro dịch bệnh, nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Năm 2025, thị trường cá tuyết đông lạnh tại Hàn Quốc đã trải qua những thay đổi bất ngờ, bất chấp sự sụt giảm về khối lượng nhập khẩu. Cụ thể, nước này chỉ nhập khẩu 5.693 tấn cá tuyết, giảm 8% so với năm trước. Tuy nhiên, chi phí nhập khẩu lại tăng mạnh—từ 19,12 triệu USD năm 2024 lên 29,63 triệu USD năm 2025, tăng 55%.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo được công bố vào ngày 27/1/2026, ngư dân ở Biển Okhotsk đã đánh bắt được 76.100 tấn cá minh thái, chỉ chiếm 6,5% tổng sản lượng cho phép. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng đánh bắt cao hơn đáng kể—134.800 tấn, tăng 14,9%.
(vasep.com.vn) Bước sang 2026, một số sản phẩm chủ lực từ 12 nghề khai thác của Việt Nam tạm thời không được XK sang Hoa kỳ theo kết quả đánh giá tương đương của đạo luật MMPA. Một số SP hải sản khai thác khác được phép tiếp tục xuất khẩu là những cơ hội mà cộng đồng DN đang thực sự chắt chiu, sàng lọc từng cơ hội. Tuy nhiên, từ 01/01/2026 tới nay là đã 1 tháng, việc cấp giấy COA cho các sản phẩm hải sản khai thác kể trên XK sang Hoa Kỳ gặp nhiều bất cập, vướng mắc, không đủ điều kiện hoặc kéo dài với những thủ tục hành chính phát sinh khiến cho việc xuất khẩu các SP này bị đình trệ và ách tắc không nhỏ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Thủ tướng, Phó thủ tướng giao Bộ Y tế là cơ quan đầu mối phối hợp các bộ, ngành có liên quan rà soát, sửa đổi ngay Nghị định 46 đảm bảo tính khả thi.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cua của Na Uy ghi nhận tăng trưởng mạnh, đặc biệt ở nhóm sản phẩm cua hoàng đế đông lạnh và cua tuyết. Tổng lượng xuất khẩu cua hoàng đế của Na Uy đạt 1.844 tấn, trị giá 112,5 triệu USD. So với năm 2024, khối lượng tăng 24%, trong khi giá trị tăng thêm 35,3 triệu USD, tương đương mức tăng 46%, cao hơn cả năm 2023 khoảng 562.000 USD.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn