ETFTA và thách thức cho ngành cá ngừ Việt Nam

Xuất nhập khẩu 09:00 29/05/2024 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) và Thái Lan đã bước sang vòng đàm phán tiếp theo và có thể tiến tới ký kết Hiệp định thương mại tự do (ETFTA). Việc này dự kiến sẽ làm gia tăng áp lực cạnh tranh cho các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam tại khối thị trường EU.

Vị thế của cá ngừ Việt Nam tại EU

Sau khi Hiệp định Thương mại Tự do giữa EU và Việt Nam (EVFTA) có hiệu lực, XK cá ngừ của Việt Nam sang EU tăng trưởng liên tục. Kim ngạch XK tăng từ 136 triệu USD năm 2020 lên 176 triệu USD năm 2023, tăng 30%. Bước sang năm 2024, XK sang khối thị trường này vẫn tiếp tục tăng trưởng khả quan. Tính đến hết tháng 4/2024, kim ngạch XK cá ngừ sang EU đạt gần 67 triệu USD, tăng 38% so với cùng kỳ năm 2023.

Việt Nam hiện đang là nguồn cung cá ngừ lớn thứ 7 cho thị trường EU sau Ecuador, Seychelles, Papua New Guinea, Mauritius, Philippines và Trung Quốc. Trong khi Thái Lan đứng thứ 17.

So với Thái Lan, năng lực sản xuất của Việt Nam còn thấp hơn nhiều.

Vị thế của cá ngừ Thái Lan tại EU

Sau khi không còn được hưởng ưu đãi từ Hệ thống thuế quan phổ cập (GSP) vào năm 2025, XK cá ngừ của Thái Lan sang EU sụt giảm liên tục. Kim ngạch XK cá ngừ của nước này sang EU giảm từ mức 155 triệu USD năm 2015 xuống còn 41 triệu USD vào năm 2023, giảm 74%.

Nếu FTA giữa EU và Thái Lan được ký kết, EU có khả năng sẽ tiếp cận thị trường thủy sản Thái Lan với mức thuế 0%, bao gồm cá ngừ. Tính đến thời điểm này, cá ngừ Thái Lan xuất khẩu sang EU đang chịu thuế 24% – mức thuế cao nhất so với thế giới, sau sự việc Thái Lan bị mất quyền lợi thuế từ Hệ thống ưu đãi phổ cập (GSP) của EU vào năm 2015. Hiện Thái Lan chỉ xuất khẩu một lượng nhỏ cá ngừ vây vàng sang EU để phục vụ chế biến.

Thái Lan có khả năng cung cấp 600.000 tấn cá ngừ đóng hộp mỗi năm, cao hơn Việt Nam. Tuy nhiên, khác với Việt Nam, Thái Lan không có đội tàu đánh bắt. Do đó, nước này chủ yếu dựa vào nguyên liệu nhập khẩu chứ không phải từ đánh bắt.

Áp lực cạnh tranh có gia tăng nếu ETFTA có hiệu lực?

Nếu so sánh về nguồn nguyên liệu có nguồn gốc thuần túy (cá ngừ do đội tàu quốc gia đánh bắt được), Việt Nam đang có lợi thế hơn Việt Nam. Tuy nhiên, với quy mô đội tàu nhỏ nên nguồn cung nguyên liệu trong nước của Việt Nam đang không đủ để đáp ứng nhu cầu sản xuất xuất khẩu.

Bên cạnh đó, trong khi Thái Lan đã được gỡ thẻ vàng, Việt Nam vẫn chưa làm được điều này. Do đó, nếu ETFTA có hiệu lực, mặc dù chưa biết rõ điều khoản thỏa thuận ra sao nhưng chắc chắn XK cá ngừ của Thái Lan sang EU sẽ thuận lợi hơn. Và điều này sẽ làm gia tăng áp lực cạnh tranh của cá ngừ Việt Nam tại thị trường này.

nganh ca ngu viet nam xuat khau ca ngu

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 12/8/2026

 |  15:08 12/08/2026

(vasep.com.vn) Bức tranh thủy sản thế giới ngày 12/8 ghi nhận những tín hiệu phục hồi giá nguyên liệu tại các thủ phủ tôm, cá rô phi lớn nhưng đi kèm thách thức từ biến động nguồn cung tự nhiên và áp lực chính sách thương mại. Trong khi giá tôm Ecuador, Ấn Độ và cá rô phi Trung Quốc đồng loạt nhích nhẹ mở ra dư địa cạnh tranh tốt hơn cho tôm, cá tra Việt Nam, ngành thủy sản toàn cầu cũng chứng kiến những chuyển dịch chiến lược dài hạn: từ xu hướng tự động hóa mạnh mẽ trong chế biến cá ngừ, sự trỗi dậy của công nghệ giám sát vệ tinh chống khai thác IUU, cho đến bài học bứt phá kim ngạch từ thương hiệu văn hóa của Hàn Quốc.

Chi phí nhiên liệu đẩy giá mực, cá minh thái tại Hàn Quốc tăng

 |  09:25 12/08/2026

(vasep.com.vn) Giá một số mặt hàng thủy sản nhập khẩu tại Hàn Quốc đang chịu tác động từ chi phí nhiên liệu tăng cao của đội tàu đánh bắt xa bờ, khi các lô hàng khai thác từ vài tháng trước bắt đầu được đưa vào thị trường.

EU và Anh siết quy định kỹ thuật khai thác tại Biển Celtic để bảo vệ nguồn lợi cá tuyết

 |  08:55 12/08/2026

(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh đang tăng cường các biện pháp quản lý nghề cá tại Biển Celtic nhằm phục hồi các quần đàn cá suy giảm, đặc biệt là cá tuyết và cá merlan. Các quy định kỹ thuật mới là một phần trong nỗ lực thực hiện các cam kết quản lý chung nguồn lợi thủy sản sau Brexit và bảo đảm khai thác bền vững. 

Đầu tư vào khả năng chống chịu khí hậu giúp nâng sức cạnh tranh ngành thủy sản Mỹ

 |  08:40 12/08/2026

(vasep.com.vn) Khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu sẽ là yếu tố quyết định để ngành thủy sản Mỹ duy trì tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mở rộng sản xuất trong nước. Đây là kết luận từ nghiên cứu mới của Đại học Miami, sử dụng khu vực Vịnh Mexico làm mô hình phân tích tác động của thiên tai đối với chuỗi giá trị thủy sản.

Hơn một nửa người tiêu dùng Mỹ giảm mua thịt bò, chuyển sang thịt gà và hải sản

 |  14:29 11/08/2026

(vasep.com.vn) Khảo sát Consumer Grocery and Protein Trends 2026 của công ty quản lý chuỗi cung ứng Blue Yonder cho thấy hơn một nửa người tiêu dùng Mỹ đang cắt giảm hoặc ngừng mua thịt bò do giá tăng cao.

Trung Quốc tăng sản xuất thức ăn thủy sản, nhưng nhu cầu bột cá vẫn thận trọng

 |  14:28 11/08/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng thức ăn thủy sản của Trung Quốc đang tăng mạnh, song nhu cầu mua bột cá nhập khẩu chưa tăng tương ứng do các nhà máy vẫn tận dụng lượng tồn kho tại cảng trong bối cảnh giá bột cá Peru cao hơn đáng kể so với thị trường nội địa.

Philippines tăng cường giám sát biển bằng công nghệ số để chống khai thác IUU và buôn lậu

 |  14:19 11/08/2026

(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) đang đẩy mạnh giám sát số trên vùng biển của nước này thông qua việc mở rộng sử dụng Hệ thống giám sát tàu cá (VMS) nhằm tăng cường bảo vệ nguồn lợi thủy sản và đấu tranh chống buôn lậu nông sản.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 11/8/2026

 |  14:18 11/08/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 11/8/2026 ghi nhận nhiều chuyển động quan trọng từ các thủ phủ sản xuất và tiêu thụ lớn. Tại Mỹ, sự thành lập của U.S. Shrimp Coalition cùng đợt phục hồi nhập khẩu trong tháng 6 đang tạo ra những tín hiệu trái chiều trước sức ép từ thuế Section 301 và quy định SIMP thắt chặt. Tại Nhật Bản, giá surimi cá minh thái vụ B tăng kỷ lục cùng chỉ số giá tiêu dùng cá ngừ vọt lên 133,4 đang đe dọa sức mua nội địa, mở ra cơ hội cạnh tranh giá cho các sản phẩm surimi nhiệt đới và nhuyễn thể từ Việt Nam. Trong khi đó, giá cá hồi Na Uy hạ nhiệt do sản lượng thu hoạch tăng, tồn kho bột cá Trung Quốc tiếp tục rút dung lượng, còn Ecuador và Brazil đối mặt với biến động nguồn cung và thuế quan.

Thổ Nhĩ Kỳ siết kiểm tra nhập khẩu đối với sản phẩm có tuyên bố Halal

 |  08:21 11/08/2026

(vasep.com.vn) Ngày 25/6/2026, Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ đã ban hành Thông tư về Kiểm tra nhập khẩu đối với sản phẩm được chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn Halal (An toàn sản phẩm và Kiểm tra: 2026/35) và đăng trên Công báo số 33291.

Na Uy lần đầu nuôi cá tuyết thương phẩm có lãi

 |  08:20 11/08/2026

(vasep.com.vn) Ngành nuôi cá tuyết của Na Uy đã đạt cột mốc quan trọng khi lần đầu tiên ghi nhận lợi nhuận ở quy mô thương mại. Công ty Ode, doanh nghiệp nuôi cá tuyết lớn nhất Na Uy, công bố lợi nhuận ròng 66 triệu NOK (khoảng 6,9 triệu USD) trong năm 2025, đánh dấu bước ngoặt của một ngành từng nhiều lần thất bại khi phát triển vào những năm 2000.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC