ETFTA và thách thức cho ngành cá ngừ Việt Nam

Xuất nhập khẩu 09:00 29/05/2024 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) và Thái Lan đã bước sang vòng đàm phán tiếp theo và có thể tiến tới ký kết Hiệp định thương mại tự do (ETFTA). Việc này dự kiến sẽ làm gia tăng áp lực cạnh tranh cho các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam tại khối thị trường EU.

Vị thế của cá ngừ Việt Nam tại EU

Sau khi Hiệp định Thương mại Tự do giữa EU và Việt Nam (EVFTA) có hiệu lực, XK cá ngừ của Việt Nam sang EU tăng trưởng liên tục. Kim ngạch XK tăng từ 136 triệu USD năm 2020 lên 176 triệu USD năm 2023, tăng 30%. Bước sang năm 2024, XK sang khối thị trường này vẫn tiếp tục tăng trưởng khả quan. Tính đến hết tháng 4/2024, kim ngạch XK cá ngừ sang EU đạt gần 67 triệu USD, tăng 38% so với cùng kỳ năm 2023.

Việt Nam hiện đang là nguồn cung cá ngừ lớn thứ 7 cho thị trường EU sau Ecuador, Seychelles, Papua New Guinea, Mauritius, Philippines và Trung Quốc. Trong khi Thái Lan đứng thứ 17.

So với Thái Lan, năng lực sản xuất của Việt Nam còn thấp hơn nhiều.

Vị thế của cá ngừ Thái Lan tại EU

Sau khi không còn được hưởng ưu đãi từ Hệ thống thuế quan phổ cập (GSP) vào năm 2025, XK cá ngừ của Thái Lan sang EU sụt giảm liên tục. Kim ngạch XK cá ngừ của nước này sang EU giảm từ mức 155 triệu USD năm 2015 xuống còn 41 triệu USD vào năm 2023, giảm 74%.

Nếu FTA giữa EU và Thái Lan được ký kết, EU có khả năng sẽ tiếp cận thị trường thủy sản Thái Lan với mức thuế 0%, bao gồm cá ngừ. Tính đến thời điểm này, cá ngừ Thái Lan xuất khẩu sang EU đang chịu thuế 24% – mức thuế cao nhất so với thế giới, sau sự việc Thái Lan bị mất quyền lợi thuế từ Hệ thống ưu đãi phổ cập (GSP) của EU vào năm 2015. Hiện Thái Lan chỉ xuất khẩu một lượng nhỏ cá ngừ vây vàng sang EU để phục vụ chế biến.

Thái Lan có khả năng cung cấp 600.000 tấn cá ngừ đóng hộp mỗi năm, cao hơn Việt Nam. Tuy nhiên, khác với Việt Nam, Thái Lan không có đội tàu đánh bắt. Do đó, nước này chủ yếu dựa vào nguyên liệu nhập khẩu chứ không phải từ đánh bắt.

Áp lực cạnh tranh có gia tăng nếu ETFTA có hiệu lực?

Nếu so sánh về nguồn nguyên liệu có nguồn gốc thuần túy (cá ngừ do đội tàu quốc gia đánh bắt được), Việt Nam đang có lợi thế hơn Việt Nam. Tuy nhiên, với quy mô đội tàu nhỏ nên nguồn cung nguyên liệu trong nước của Việt Nam đang không đủ để đáp ứng nhu cầu sản xuất xuất khẩu.

Bên cạnh đó, trong khi Thái Lan đã được gỡ thẻ vàng, Việt Nam vẫn chưa làm được điều này. Do đó, nếu ETFTA có hiệu lực, mặc dù chưa biết rõ điều khoản thỏa thuận ra sao nhưng chắc chắn XK cá ngừ của Thái Lan sang EU sẽ thuận lợi hơn. Và điều này sẽ làm gia tăng áp lực cạnh tranh của cá ngừ Việt Nam tại thị trường này.

nganh ca ngu viet nam xuat khau ca ngu

TIN MỚI CẬP NHẬT

Nhật Bản phát triển tín chỉ carbon từ rong biển sau thảm họa sóng thần

 |  09:15 29/05/2026

(vasep.com.vn) Vùng ven biển Miyagi đang trở thành hình mẫu mới về phục hồi kinh tế biển khi kết hợp bảo tồn hệ sinh thái với cơ chế tín chỉ carbon xanh. Thông qua Dự án Blue Carbon Miyagi, các cộng đồng ngư dân địa phương đang biến hoạt động khôi phục rong biển thành nguồn tài chính bền vững sau thảm họa sóng thần năm 2011.

Nga – Indonesia hợp tác thủy sản, hướng tới kim ngạch thương mại 5 tỷ USD

 |  09:14 29/05/2026

(vasep.com.vn) Nga và Indonesia đang thúc đẩy mạnh hợp tác thương mại thủy sản trong bối cảnh hai nước đặt mục tiêu nâng kim ngạch song phương lên 5 tỷ USD vào năm 2025. Nội dung này được nhấn mạnh tại cuộc họp Ủy ban hợp tác kinh tế - thương mại song phương diễn ra tại Kazan với sự tham dự của Phó Thủ tướng Nga Denis Manturov và Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Indonesia Airlangga Hartarto.

EU khởi động dự án thúc đẩy sản xuất axit béo tuần hoàn sinh học

 |  09:13 29/05/2026

(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) vừa triển khai một dự án mới nhằm thúc đẩy sản xuất axit béo chuỗi trung bình (MCFAs) có nguồn gốc sinh học theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Dự án sử dụng phụ phẩm từ quá trình chế biến khoai tây kết hợp với hạ tầng công nghiệp sẵn có để sản xuất nguyên liệu hóa học sinh học quy mô lớn.

Brazil lo ngại mất thị trường xuất khẩu nếu cá rô phi bị xếp vào loài ngoại lai xâm hại

 |  09:04 29/05/2026

(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản Brazil đang đối mặt với nguy cơ lớn khi Ủy ban Đa dạng sinh học quốc gia (Conabio) dự kiến bỏ phiếu vào ngày 27/5 về đề xuất đưa cá rô phi vào danh sách loài ngoại lai xâm hại. Nếu được thông qua, quyết định này có thể gây tác động mạnh đến xuất khẩu và toàn bộ chuỗi sản xuất thủy sản của nước này.

Các nhà máy chế biến cá thịt trắng Na Uy bổ sung dây chuyền cá tuyết nuôi

 |  08:58 29/05/2026

(vasep.com.vn) Do tác động từ việc hạn ngạch khai thác cá tuyết Đại Tây Dương liên tục giảm, các doanh nghiệp chế biến cá thịt trắng châu Âu đang đối mặt với tình trạng thiếu nguyên liệu nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua.

Cập nhật thủy sản tháng 5/2026: Ghẹ đón cơ hội lớn tại Mỹ, tôm tiếp tục chịu áp lực

 |  08:53 29/05/2026

(vasep.com.vn) Thị trường Mỹ đang phát đi những tín hiệu trái chiều đối với thủy sản Việt Nam. Điểm sáng rõ nhất là ghẹ, khi phía Mỹ vừa công nhận tương đương đối với các nghề khai thác ghẹ của Việt Nam, giúp mặt hàng này tiếp tục vào được thị trường Mỹ và có thêm dư địa cạnh tranh. Nhưng ở chiều ngược lại, tôm vẫn là nhóm hàng chịu sức ép lớn nhất do thuế chống bán phá giá sơ bộ còn cao, trong khi nhập khẩu tôm của Mỹ trong quý I/2026 tiếp tục giảm. Với doanh nghiệp Việt Nam, cơ hội vẫn có, nhưng sẽ nghiêng về những đơn vị kiểm soát tốt hồ sơ, biết chọn đúng phân khúc và không cạnh tranh bằng giá đơn thuần.

Thức ăn thủy sản chịu áp lực kép: Bền vững và chi phí nguyên liệu biển gia tăng

 |  09:11 28/05/2026

(vasep.com.vn) Tại cuộc họp của Tổ chức Dầu cá và Bột cá Thế giới (IFFO), các lãnh đạo ngành thức ăn thủy sản cho rằng các mục tiêu bền vững đang ngày càng xung đột với hạn chế nguồn cung và áp lực kinh tế trong chuỗi giá trị nguyên liệu biển.

Châu Á – Thái Bình Dương tăng hợp tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản

 |  09:10 28/05/2026

(vasep.com.vn) Philippines, Papua New Guinea và Quần đảo Marshall vừa ký kết các thỏa thuận hợp tác nghề cá mới trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Đại dương Melanesia tổ chức tại Port Moresby (Papua New Guinea), đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực bảo vệ nguồn lợi biển và phát triển kinh tế thủy sản bền vững tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

EU chạy đua chốt thỏa thuận thương mại với Mỹ trước hạn chót thuế quan

 |  09:09 28/05/2026

(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đang tiến gần tới việc phê chuẩn một thỏa thuận thương mại với Mỹ trước thời hạn áp thuế do Tổng thống Donald Trump đặt ra vào ngày 4/7.

Kyokuyo (Nhật Bản) thâu tóm toàn bộ liên doanh surimi tại Mỹ

 |  09:07 28/05/2026

(vasep.com.vn) Tập đoàn thủy sản Nhật Bản Kyokuyo đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng tại thị trường Bắc Mỹ khi quyết định mua lại toàn bộ cổ phần của đối tác Mỹ trong liên doanh sản xuất thanh cua và surimi tại nước này.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC