Cá tra (Pangasianodon hypophthalmus) là đối tượng nuôi chủ lực của vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) năm 2019, mặc dù kim ngạch xuất khẩu cá tra giảm khoảng 11,4% so với năm 2018, nhưng vẫn đạt khoảng 2 tỷ USD. Như vậy, sự phát triển của nghề nuôi cá tra đã đóng góp không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng ĐBSCL nói riêng và của cả nước nói chung.
|
Tuy nhiên, việc nuôi cá tra với mật độ cao (40 - 50 con/m2), sử dụng hoàn toàn thức ăn công nghiệp cũng đã gây ra không ít các vấn đề về môi trường, dịch bệnh. Các nghiên cứu của Khoa Thủy sản (Trường ĐH Cần Thơ) đã chỉ ra: với ao nuôi đạt năng suất 300 tấn/ha/vụ, mỗi vụ nuôi sẽ thải ra môi trường khoảng 2.677 tấn bùn ướt (tương đương 937 tấn bùn khô) và 77.930 m3 nước thải. Lượng chất thải này khi không được xử lý sẽ gây ô nhiễm môi trường, suy giảm chất lượng nguồn nước, phát sinh dịch bệnh, từ đó làm giảm tính bền vững của nghề nuôi cá tra. Quá trình tích lũy và thải chất dinh dưỡng trong ao nuôi cá tra cho thấy, khi cho cá ăn 100% lượng thức ăn công nghiệp thì lượng vật chất dinh dưỡng mà cá tích lũy được trong cơ thịt chỉ chiếm khoảng 37,5%. Trong đó, vật chất khô: nitơ, phốt pho tích lũy trong cá lần lượt là 32,6%; 42,7%; 29,8%. Phần còn lại, vật chất khô thải ra môi trường chiếm đến 67,4% (5% trong nước, 45,63% trong bùn đáy và 16,74% mất đi do bay hơi hoặc thẩm thấu). Điều này đã dẫn đến sự tích lũy hàm lượng dinh dưỡng trong bùn tăng cao, hàm lượng hữu cơ chiếm khoảng 10,5 - 11,7%, TN (đạm tổng số) chiếm khoảng 0,5% và TP (lân tổng số) chiếm khoảng 0,22%. |
Ông Lê Xuân Thịnh - Chuyên gia về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn, Giám đốc VNCPC |
Từ năm 2013 - 2017, Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC - thuộc BK Holding - Đại học Bách Khoa Hà Nội) đã cùng WWF-VN, WWF-Áo và VASEP thực hiện dự án “Xây dựng chuỗi cung ứng cá tra bền vững tại Việt Nam - SUPA” do Liên minh châu Âu tài trợ nhằm nâng cao giá trị, giảm giá thành, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, phát triển bền vững cá tra Việt Nam. Theo đó, việc nghiên cứu thử nghiệm đưa enzyme Phytase vào trong thức ăn của cá tra nuôi tại trang trại thuộc Trường Đại học Cần Thơ đã mang lại hiệu quả rất tích cực.
Kết quả của thí nghiệm cho thấy việc bổ sung Phytase vào thức ăn đã cải thiện tốc độ tăng trưởng của cá tra. Sau 2 tháng nuôi, cá tra ở ao bổ sung Phytase 1500 UI/kg vào thức ăn đạt khối lượng trung bình 41,1 ± 1,31 g/con và có tốc độ tăng trưởng tương đối (SGR) là 1,68 ± 0,03 (%/ngày). Trong khi ở ao dùng thức ăn không bổ sung Phytase kết quả chỉ là 22,12 ± 1,67 (g) và 1,39 ± 0,04 (%/ngày).
Ngoài ra, chất lượng nước trong ao nuôi cá tra có bổ sung enzyme vào thức ăn có hàm lượng trung bình P-PO43-, TP và TP bùn lần lượt là 0,816 mg/L; 1,52 mg/L và 2,72 mg/L, còn tại ao không bổ sung enzyme vào thức ăn, các chỉ số này lần lượt là 1,15 mg/L; 1,88 mg/L và 3,37 mg/L. Điều này cho thấy việc bổ sung enzyme Phytase đã giúp cải thiện môi trường trong ao nuôi cá tra. Đây là giải pháp cần được nhân rộng nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả nuôi cá tra tại vùng ĐBSCL.
Lê Xuân Thịnh - Chuyên gia về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn - Giám đốc VNCPC
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đã công bố gói trừng phạt thứ 21 nhằm vào Nga liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine, nhưng không bao gồm các sản phẩm thủy sản dù trước đó từng có kế hoạch áp dụng hạn chế đối với lĩnh vực này.
(vasep.com.vn) Indonesia đang chuẩn bị áp dụng các biện pháp bảo vệ mạnh hơn đối với thuyền viên ngành khai thác thủy sản sau khi tham gia Công ước Lao động trong ngành Đánh bắt cá số 188 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO). Quy định mới hướng tới cải thiện điều kiện làm việc, an toàn, tiền lương và quyền tiếp cận chăm sóc y tế cho lao động trên tàu cá.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản Morocco có thể thu hút tới 1,96 tỷ USD vốn đầu tư tư nhân và tạo khoảng 75.000 việc làm nếu tháo gỡ được các rào cản về thủ tục hành chính, theo báo cáo mới của Ngân hàng Thế giới (World Bank).
(vasep.com.vn) Chính sách thuế mới theo Mục 301 của Mỹ đang tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp thủy sản nhập khẩu khi Washington áp mức thuế bổ sung 10-12,5% đối với hàng hóa từ 60 quốc gia, trong đó có nhiều nước xuất khẩu thủy sản lớn. Biện pháp này được Mỹ đưa ra với lý do các quốc gia chưa thực thi đầy đủ lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức.
(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 4/8/2026 nổi bật với diễn biến EU rút lại đề xuất cấm cá tuyết Nga, trong khi cá minh thái Nga tiếp tục thống lĩnh 50% thị trường này. Ngược lại, nguồn cung mực Argentina suy giảm mang lại cơ hội xuất khẩu mới. Nhật Bản ghi nhận tồn kho giảm sâu, Nga đẩy mạnh xuất khẩu cua sang Trung Quốc và Hàn Quốc, và Trung Quốc nhập khẩu cua sống kỷ lục. Tại Mỹ, Wegmans thu hồi cá ngừ, trong khi nguồn tôm Ecuador vào Trung Quốc khó đoán hơn. Các chính sách điều chỉnh giấy phép tại Mỹ và gói hỗ trợ của EU tại Italy cũng là những thông tin quan trọng đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Ngành surimi cá minh thái Alaska của Mỹ đang đối mặt với tình trạng nguồn cung suy giảm trong mùa khai thác B năm 2026, kéo theo kỳ vọng giá xuất khẩu sang Nhật Bản tiếp tục tăng. Sau khi mùa khai thác B bắt đầu ngày 10/6, các nhà sản xuất Mỹ đã công bố giá bán cho các nhà nhập khẩu Nhật Bản. Tính đến ngày 11/7, sản lượng surimi cá minh thái tại biển Bering đạt 19.842 tấn, giảm 20,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng sản lượng trong tuần gần nhất giảm tới 33,3%, xuống còn 4.310 tấn.
(vasep.com.vn) Đội ngũ khoa học của Ủy ban Cá ngừ Nhiệt đới Liên Mỹ (IATTC) đề xuất từng bước giảm thời gian cấm khai thác đối với đội tàu lưới vây hoạt động tại Đông Thái Bình Dương, từ mức 64 ngày liên tục hiện nay xuống còn 42 ngày. Đề xuất được đưa ra sau khi các đánh giá cho thấy nguồn lợi cá ngừ vằn, cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to trong khu vực đã phục hồi tích cực nhờ các biện pháp quản lý được áp dụng trong những năm gần đây.
(vasep.com.vn) Trong tuần 30 (20–26/7/2026), giá cá rô phi nguyên liệu tại Quảng Đông và Quảng Tây (Trung Quốc) tiếp tục tăng do nguồn cung sụt giảm. Việc thả giống ở mức thấp trong nửa đầu năm đang khiến lượng cá đạt kích cỡ thu hoạch giảm đáng kể, khiến các nhà máy chế biến gặp khó khăn trong thu mua. Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng, nguy cơ bão và dịch bệnh liên cầu khuẩn cũng làm gia tăng rủi ro đối với sản lượng và tỷ lệ sống của cá nuôi.
(vasep.com.vn) Ngày 28/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Trong định hướng phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh, Nghị quyết xác định nhiều mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng đối với ngành thủy sản, từ cơ cấu lại sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao đến hiện đại hóa khai thác, ứng dụng khoa học, công nghệ, đầu tư hạ tầng bảo quản, chế biến và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 3/8/2026 ghi nhận nhiều biến động lớn: Mỹ chứng kiến sự thành lập của Liên minh Tôm nhằm phản đối bảo hộ thương mại và áp lực giá cá hồi tăng do thuế mới, trong khi sức mua dần dịch chuyển từ thịt bò sang các loại protein hợp túi tiền hơn. Tại châu Á, Trung Quốc lập kỷ lục nhập khẩu mực đông lạnh và tăng mạnh bù đắp nguồn cung thủy sản từ Nga, tạo ra bức tranh cạnh tranh gay gắt nhưng cũng mở ra nhiều dư địa cho các mặt hàng chế biến sâu của Việt Nam.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn