Hoạt động đánh bắt cá IUU đã làm suy giảm trữ lượng cá trên toàn cầu trong thập kỷ qua. Loại tội phạm này được xếp hạng là ngành công nghiệp bất hợp pháp lớn thứ 6 sau hàng giả và buôn bán ma túy và tạo ra doanh thu khổng lồ hàng năm khoảng 36 tỷ USD, chiếm 1/5 sản lượng đánh bắt hải sản trên toàn thế giới.
Theo tờ Economist, đội tàu Trung Quốc kiểm soát 80% tàu nước ngoài ở vùng biển Nam Mỹ, làm trầm trọng thêm tình trạng lạm thác nguồn lợi hải sản. Đội tàu này cũng gây ra tổn thất nặng nề hàng năm và ảnh hưởng đến nền kinh tế thủy sản của địa phương cũng như an ninh lương thực của hành tinh.
Khoảng 1/3 đội tàu đánh cá Trung Quốc, bao gồm hơn 3.000 tàu, đánh bắt mực trong 6 tháng ở khư vực Đại Tây Dương gần Nam Mỹ và 6 tháng nữa ở Thái Bình Dương, gần Ecuador, Peru và Chile. Vào tháng 12, hạm đội này ở ngoài khơi bờ vùng biển Ecuador. Để đáp lại, các nước trong khu vực đang thực hiện các biện pháp chống lại tội phạm này.
Nỗ lực phối hợp
Ecuador dẫn đầu các hoạt động chống lại đội tàu Trung Quốc vào năm 2020, khi 340 tàu bị bắt khi đánh bắt các loài dễ bị tổn thương ở phía nam Quần đảo Galápagos. Tổng thống lúc đó là Lenin Moreno cam kết bảo vệ các đảo và bước đầu tiên là yêu cầu Trung Quốc chấm dứt các hành vi xâm nhập bất hợp pháp này. Peru cũng đã sớm làm theo.
Trong 3 năm qua, hạm đội Trung Quốc vẫn hoạt động trong phạm vi khoảng 100 km trong vùng biển thuộc chủ quyền của Ecuador và Peru. Cả 2 nước đều dẫn đầu một liên minh khu vực với Chile, Colombia, Panama và Costa Rica để giải quyết vấn đề đánh bắt IUU bằng cách triển khai các nền tảng giám sát và kiểm soát công nghệ cao.
Các loài bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi việc đánh bắt trái phép là cá nục heo (dorado) và cá ngừ ở Ecuador, cùng với mực khổng lồ. Nhiều loài trong số này được xuất khẩu sang các nước khác.
Ngoài ra, quan hệ đối tác quản lý nghề cá bền vững, một thỏa thuận liên ngành chung giữa Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) và Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), đã hỗ trợ Colombia, Ecuador và Peru trong cuộc chiến chống lại hoạt động đánh bắt IUU. USAID cho biết, sự hợp tác này nhằm tăng cường năng lực của chính phủ trong việc thực hiện Thỏa thuận về các biện pháp của các quốc gia có cảng (PSMA) và thúc đẩy quản lý bền vững các loài sinh vật biển và hệ sinh thái quan trọng.
Mỹ hỗ trợ hoạt động ở Nam Mỹ bằng thiết bị và cảm biến công nghệ cao. Năm 2020, Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ bắt đầu tuần tra cùng với Hải quân Ecuador. Kể từ năm 2022, Bộ Ngoại giao Mỹ đã huy động được gần 30 triệu USD cho các chương trình chống đánh bắt IUU.
Peru
Cho đến giữa những năm 2020, các cảng Peru là chìa khóa phục vụ hạm đội Trung Quốc ở Nam Thái Bình Dương. Vào tháng 8/2020, Peru đưa ra quy định yêu cầu bổ sung các thiết bị vệ tinh trên các tàu nước ngoài đến cảng của mình để theo dõi chính xác hơn các tuyến đường của tàu trước khi nhập cảnh.
Tuy nhiên, Giám đốc Nghề cá của tổ chức phi chính phủ bảo tồn Oceana Peru, cho biết cho đến năm 2023, hơn 70 tàu Trung Quốc đã vào cảng Peru mà không có thiết bị vệ tinh bổ sung theo yêu cầu của chính quyền, do lách luật.
Theo dữ liệu từ Bộ Sản xuất Peru cung cấp, hầu hết các tàu vào cảng để thay đổi thuyền viên, một số để gia hạn giấy chứng nhận. Có dấu hiệu cho thấy một số tàu này đang ở xưởng đóng tàu Callao.
Trung Quốc tìm cách đưa ra quyết định có lợi cho mình. Nước này đã tạo áp lực, bao gồm cả từ đại sứ Trung Quốc tại Lima, nhằm nới lỏng quy định về thiết bị vệ tinh, trong khi chính phủ Peru và Trung Quốc thảo luận về việc cập nhật Hiệp định Thương mại Tự do (FTA). Rõ ràng là cuộc đàm phán đang diễn ra trong lĩnh vực đó.
Lực lượng bảo vệ bờ biển Mỹ đã triển khai đến Peru trong Chiến dịch Lá chắn phương Nam 2023, như một phần trong nỗ lực của các quốc gia thuộc Công ước Tổ chức quản lý nghề cá khu vực Nam Thái Bình Dương nhằm giám sát hoạt động đánh bắt hải sản ở vùng biển khơi và chống lại hoạt động đánh bắt IUU.
GALAPEX 2023, một cuộc tập trận chung, đa quốc gia định kỳ do Ecuador tổ chức và tiến hành gần Quần đảo Galápagos, đã diễn ra. Hải quân Ecuador cho biết lực lượng hải quân từ Ecuador, Peru, Mỹ và 11 quốc gia đối tác đã tìm cách cải thiện khả năng tương tác để vô hiệu hóa các hoạt động đánh bắt hải sản bất hợp pháp.
(vasep.com.vn) Nhiều tổ chức môi trường và đại diện nghề cá quy mô nhỏ tại Liên minh châu Âu (EU) đã lên tiếng phản đối khả năng sửa đổi Chính sách Thủy sản Chung (CFP), cho rằng vấn đề hiện nay không nằm ở khuôn khổ chính sách mà ở việc thực thi chưa hiệu quả của các quốc gia thành viên.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm của Indonesia đã quay lại đà tăng trong tháng 4/2026 sau ba tháng liên tiếp sụt giảm, tuy nhiên kết quả lũy kế từ đầu năm vẫn thấp hơn cùng kỳ năm trước. Trong tháng 4, Indonesia xuất khẩu 16.063 tấn tôm, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2025, với kim ngạch đạt 143 triệu USD, tăng 11%. Dù vậy, tính chung bốn tháng đầu năm, lượng xuất khẩu chỉ đạt 62.405 tấn, giảm 13%, trong khi giá trị đạt 562 triệu USD, giảm 3%.
(vasep.com.vn) Giá cá rô phi tại Trung Quốc trong tuần 26/2026 (22-28/6/2026) nhìn chung duy trì ổn định, trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu tiếp tục ghi nhận xu hướng tăng trưởng. Theo thị trường, giá cá nguyên liệu và cá phi lê tại các khu vực sản xuất chính ở miền Nam Trung Quốc như Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam không có biến động đáng kể so với tuần trước.
(vasep.com.vn) Các nước ASEAN đang tăng cường hợp tác trong lĩnh vực hàng hải nhằm bảo vệ tài nguyên biển, củng cố an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững. Định hướng này được tái khẳng định trong Tuyên bố Kazan 2026 được thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN - Nga, trong đó nhấn mạnh vai trò của hợp tác khu vực trong bảo tồn và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên đại dương.
Từ lợi thế ngư trường biển miền Trung, Công ty CP Bá Hải (BA Hai JSC) đang từng bước xây dựng hình ảnh một doanh nghiệp thủy sản Việt Nam có năng lực chế biến sâu, quản trị chất lượng theo chuẩn quốc tế và định hướng phát triển bền vững. Không chỉ dừng ở vai trò một nhà chế biến, xuất khẩu hải sản, doanh nghiệp này còn cho thấy nỗ lực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, từ nguồn nguyên liệu, công nghệ sản xuất đến thị trường tiêu thụ toàn cầu.
(vasep.com.vn) Cơ quan Quản lý Cá và Động vật Hoang dã Alaska (ADF&G) vừa công bố tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) đối với cua hoàng đế vàng Alaska (Golden King Crab - Lithodes aequispinus) niên vụ 2026/2027, tăng 13% so với niên vụ trước.
(vasep.com.vn) Theo dữ liệu mới từ công ty nghiên cứu thị trường Circana do 210 Analytics phân tích, giá thủy sản tại thị trường bán lẻ Mỹ tiếp tục tăng trong tháng 5/2026, đặc biệt ở nhóm sản phẩm đông lạnh và đồ hộp, qua đó gây sức ép lên sức mua theo sản lượng.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới cho thấy việc sử dụng kết hợp bột ấu trùng ruồi lính đen (Hermetia illucens) và ốc bươu vàng (Pomacea canaliculata), bổ sung probiotic Bacillus amyloliquefaciens, có thể trở thành giải pháp thay thế hiệu quả cho các nguồn protein truyền thống trong thức ăn chăn nuôi, góp phần giảm phụ thuộc vào bột cá và khô đậu tương.
(vasep.com.vn) Sushi đang dần trở thành một phần quen thuộc trong thói quen ẩm thực của người dân Italy, vượt ra khỏi vị thế của một món ăn mang tính xu hướng để trở thành lựa chọn phổ biến trong các bữa ăn hàng ngày. Sự phát triển của dịch vụ giao đồ ăn, cùng xu hướng tìm kiếm các lựa chọn thực phẩm lành mạnh và đa dạng, đang góp phần thúc đẩy nhu cầu đối với món ăn có nguồn gốc từ Nhật Bản này.
(vasep.com.vn) Giá tôm thương phẩm giảm trong khi chi phí thức ăn và vật tư đầu vào liên tục tăng đang tạo sức ép lớn đối với người nuôi tôm tại nhiều địa phương ven biển. Trước thực tế này, các hộ nuôi đang chủ động áp dụng các giải pháp kỹ thuật nhằm giảm chi phí và duy trì hiệu quả sản xuất.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
