Duy trì đà tăng trưởng của xuất khẩu thủy sản

Tuy nhiên, để duy trì sự khởi sắc trong những tháng cuối năm, yêu cầu hàng đầu đối với ngành hàng này là bảo đảm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm và đẩy mạnh xuất khẩu vào các thị trường lớn.

Nhiều tín hiệu khả quan

Nếu quý I/2016, xuất khẩu thủy sản vẫn còn nơm nớp lo về thị trường, giá cả, thì sang quý II, nhiều khó khăn đã được tháo gỡ và những tín hiệu tích cực liên tục được hiện thực hóa thông qua chỉ số tăng trưởng của hầu hết các mặt hàng. Trong đó, đáng chú ý phải kể đến mặt hàng tôm, khi dự báo cả năm 2016, kim ngạch xuất khẩu sẽ đạt con số ba tỷ USD, tăng 1,4% so cùng kỳ năm 2015. Đây là một bước tiến khá tốt của mặt hàng này, nhất là trong điều kiện xuất khẩu tôm ngày càng khó khăn bởi sự cạnh tranh từ các quốc gia khác vào cùng thị trường truyền thống. Nguyên nhân của sự tăng trưởng là do sản lượng tôm trên thế giới năm nay giảm khiến giá tôm tăng 10 đến 15%, mang đến cơ hội tăng giá trị và tăng khả năng thâm nhập các thị trường cho tôm xuất khẩu của nước ta. Trong đó, bốn thị trường chủ lực là Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc đều có mức nhập khẩu tăng do nhu cầu tăng trở lại. Điều đáng nói là, ở một số thị trường, các rào cản thương mại, kỹ thuật cũng đang dần được “hóa giải”. Cụ thể, trong tháng 7-2016, Việt Nam và Mỹ đã đạt được giải pháp song phương để giải quyết tranh chấp trong các vụ kiện của Việt Nam về thuế chống bán phá giá mà Mỹ áp dụng đối với các sản phẩm tôm. Trong khi đó, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA) có hiệu lực cũng tác động tích cực đến xuất khẩu tôm. Theo Hiệp định, Hàn Quốc cam kết cấp hạn ngạch thuế quan 10 nghìn tấn tôm cho Việt Nam trong năm đầu và đạt 15 nghìn tấn sau 5 năm với thuế suất 0%. Tôm Việt Nam sẽ có lợi thế hơn các nước ASEAN (như Thái-lan, In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a) khi Hàn Quốc chỉ cấp cho cả ASEAN là 5.000 tấn. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu tôm vào thị trường Hàn Quốc đều cho biết, đây là lợi thế cho các doanh nghiệp Việt Nam, mặc dù không thể tránh khỏi việc nước nhập khẩu có thể dựng lên các hàng rào kỹ thuật để hạn chế ưu đãi về thuế suất.

Không chỉ tôm mà theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), phần lớn các mặt hàng thủy sản cũng đều hứa hẹn có những bước chuyển tích cực những tháng cuối năm 2016. Theo đó, dự báo cả năm 2016, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ đạt 500 triệu USD, tăng 10% so cùng kỳ năm 2015; mực, bạch tuộc đạt 450 triệu USD, tăng 5%. Riêng kim ngạch xuất khẩu cá tra có thể chỉ đạt 1,6 tỷ USD, giảm 4% so cùng kỳ năm 2015. Tuy nhiên, đây cũng có thể coi là một nỗ lực kìm hãm tốc độ giảm của xuất khẩu cá tra vì năm 2016, ngành hàng này phải đối mặt với vô vàn khó khăn cả về nguyên liệu, thị trường, giá cả và các rào cản trên khắp các “mặt trận” thương mại và kỹ thuật.

Tập trung vào mặt hàng chính, thị trường chính

Theo Tổng Thư ký VASEP Trương Đình Hòe, xuất khẩu thủy sản cả năm 2016 có thể đạt hơn bảy tỷ USD, nhưng với điều kiện phải giữ vững và tăng đà xuất khẩu vào các thị trường lớn, chủ yếu với các sản phẩm chủ lực, có ưu thế về giá. Tuy nhiên, điều này cũng không dễ vì các thị trường lớn đang tiếp tục áp dụng thêm một số rào cản kỹ thuật đối với hầu hết các sản phẩm thủy sản, không riêng gì tôm và cá tra. Thí dụ là quy định từ thị trường Mỹ về việc yêu cầu tất cả các sản phẩm cá ngừ xuất khẩu vào thị trường này phải có đủ điều kiện dán nhãn “an toàn cá heo”. Điều này chắc chắn sẽ tạo thêm khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu. Chính vì vậy, giải pháp xuyên suốt cho hoạt động xuất khẩu thủy sản vẫn phải là nâng chất lượng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm để thâm nhập ngày càng sâu vào tất cả các thị trường, dù yêu cầu có gắt gao đến mấy.

Cùng với ý kiến tập trung vào các mặt hàng xuất khẩu chính để tạo đà tăng trưởng mạnh cho xuất khẩu thủy sản, mới đây, tại hội nghị quản lý giống tôm nước lợ, Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường cũng nhấn mạnh đến tầm quan trọng của tái cơ cấu ngành thủy sản, trong đó mặt hàng chủ lực là con tôm. Bộ trưởng cho rằng, phát triển sản xuất và xuất khẩu tôm góp phần lớn trong việc bù đắp, phục hồi tăng trưởng của ngành nông nghiệp những tháng cuối năm 2016. Còn về lâu dài, tôm chính là mặt hàng chiến lược của cả ngành nông nghiệp chứ không riêng ngành thủy sản. Tuy nhiên, muốn làm được như vậy cần có chính sách để tạo động lực cho việc xây dựng hoàn thiện thương hiệu tôm Việt Nam trên thị trường thế giới.

Trong tổng số các mặt hàng nông sản xuất khẩu của nước ta, thủy sản luôn giữ vị trí hàng đầu về kim ngạch, có ảnh hưởng lớn đến giá trị xuất khẩu của toàn ngành nông nghiệp. Chính vì vậy, có thể nói những chỉ số tăng trưởng của ngành thủy sản từ đầu năm đến nay được kỳ vọng sẽ góp phần đưa nông nghiệp trở lại vị trí xứng đáng về xuất khẩu trong năm 2016.

Trong tám tháng đầu năm 2016, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc là bốn thị trường nhập khẩu thủy sản hàng đầu của Việt Nam, chiếm 53,2% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản. Các thị trường có giá trị xuất khẩu tăng mạnh là Trung Quốc (53,9%), Mỹ (11,9%), Thái-lan (9,9%), Hà Lan (8,4%). Về sản lượng nuôi trồng, tám tháng đầu năm 2016 đạt 2.303 tấn, tăng 1,2% so cùng kỳ năm 2015. Trong đó, sản lượng tôm thẻ chân trắng tăng cao, tỷ lệ nuôi thành công cao, đem lại lợi nhuận lớn cho người nuôi.

(Theo báo Nhân Dân)