Gần đây, tại một cuộc họp của Tiểu ban Nước, Đại dương và Động vật hoang dã của Uỷ ban Tài nguyên Thiên nhiên Hạ viện Mỹ, dự luật H.R 3075 đã được đề cập đến. Nếu dự luật này mới được thông qua thì Chương trình Giám sát Thuỷ sản Nhập khẩu (SIMP) (được khởi xướng vào năm 2016) sẽ mở rộng đối với tất cả các loài và các sản phẩm thuỷ sản. Ban đầu chương trình này áp dụng cho: cá ngừ, cua huỳnh đế, cua xanh, cá hồng, cá tuyết Thái Bình Dương và Đại Tây Dương, cá heo, cá mú, hải sâm, cá kiếm, cá mập; sau đó năm 2019 là tôm.
Với tiêu đề là “Đạo luật chống đánh bắt bất hợp pháp và chống lao động cưỡng bức”, quy định mới này sẽ mở rộng SIMP và yêu cầu các nhà nhập khẩu thuỷ sản cung cấp thêm dữ liệu vào báo cáo của họ, bao gồm vị trí đánh bắt và báo cáo điện tử của chuỗi hành trình sản phẩm, báo cáo này phải được nộp và được xác minh bởi các cơ quan có thẩm quyền tại “tất cả các điểm trung chuyển chính trong chuỗi cung ứng”.
Hạ nghị sĩ Mỹ Jared Huffman cho biết một báo cáo gần đây của Uỷ ban Thương mại Mỹ cho thấy 11% tổng kim ngạch nhập khẩu thuỷ sản của Mỹ trong năm 2019, trị giá tương đương 2,4 tỷ USD (hay 2 tỷ EUR), là các sản phẩm được đánh bắt IUU.
Ngoài việc mở rộng SIMP, dự luật cũng có phần thứ hai dành để cải thiện việc ghi nhãn thuỷ sản khi nó đã được chế biến và phân phối. Chương trình này sẽ yêu cầu các nhãn phải ghi các thông tin về:
- Nơi đánh bắt hoặc nuôi trồng thuỷ sản;
- Tên lưu hành trên thị trường, tên khoa học, và đặc biệt Số hệ thống thông tin về Khoa học Thuỷ sản và Nghề cá cụ thể cho các loài;
- Cho dù sản phẩm thuỷ sản là từ đánh bắt tự nhiên hay được nuôi trong trang trại;
- Phương pháp thu hoạc, bao gồm loại ngư cụ;
- Ngày đánh bắt/ thu hoạch và trọng lượng/số lượng sản phẩm hoặc con hoặc lô;
- Ngày và tên nơi cập cảng;
- Tên và quốc tịch của tàu và giấy phép đánh bắt, và nếu có, mã nhận dạng của tàu;
- Tên và vị trí cơ sở nuôi trồng thuỷ sản, phương pháp nuôi trồng, nguồn và loại thức ăn, và giấy phép;
- Số giấy phép Thương mại Thuỷ sản Quốc tế của Cơ quan nghề cá NOAA cấp cho nhà nhập khẩu, nếu có.
Tại phiên điều trần của Uỷ ban, ông Huffman cũng gây áp lực với bà Janet Coit Trợ lý Giám đốc Cục Nghề cá Biển Quốc gia Mỹ (NMFS) về việc liệu NMFS có kế hoạch cập nhật định nghĩa của cơ quan này về IUU sẽ bao gồm lao động cưỡng bức không. Dự luật H.R 3075 có cập nhật định nghĩa, nhưng ông Huffman cho biết cơ quan lập pháp đã thúc đẩy NOAA cập nhật định nghĩa này nhưng không thành công.
Dự luật của ông Huffman được đưa ra vào tháng 5, là nỗ lực mới nhất của Chính phủ Mỹ nhằm trấn áp lao động bị cưỡng bức trong chuỗi cung ứng thuỷ sản của Mỹ. Vào năm 2020, Chính phủ Mỹ đã ban hành 15 lệnh huỷ bỏ (Withhold Release Order – WRO) đối với hàng hoá và xu hướng này tiếp tục kéo dài cho tới năm 2021, với một số tàu nước ngoài và công ty thuỷ sản đã bị áp dụng lệnh WRO này.
Các chuyên gia dự đoán vào tháng 3, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) sẽ đẩy mạnh việc thực thi các lệnh này nhằm ngăn chặn lao động cưỡng bức. Điều này có thể thấy thông qua hành động của cơ quan CBP Mỹ đối với một tàu đánh bắt cá ngừ bằng câu vàng của Fiji trong tuần đầu tháng 8/2021.
Các tổ chức phi chính phủ về môi trường đã kêu gọi mở rộng chương trình SIMP như là một công cụ để ngăn chặn hoạt động đánh bắt IUU. Vào tháng 5, Oceana đã chỉ trích những hạn chế của SIMP và kêu gọi mở rộng chương trình này để bao trùm lên tất cả các loài thuỷ sản được bán tại thị trường Mỹ.
Tuy nhiên, ngành công nghiệp thuỷ sản đã lên tiếng phản đối bất kỳ sự mở rộng nào của SIMP, họ tuyên bố rằng chương trình này đã hoạt động không tốt trong việc giải quyết các vấn đề về khai thác IUU.
Ông Robert DeHaan, Phó chủ tịch Viện Thuỷ sản Quốc gia phụ trách về các vấn đề với Chính phủ, cho biết chương trình SIMP không chứng minh được sức mạnh của mình và khiến các công ty tốn thêm chi phí tuân thủ. Ông cho rằng có nhiều cách tốt hơn để giải quyết khai thác IUU.
Sáng 13/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dẫn đầu đoàn công tác của Chính phủ làm việc tại An Giang, khảo sát hoạt động của Công ty Cổ phần Rau quả thực phẩm An Giang (Antesco) và Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản Cửu Long An Giang. Phó Thủ tướng yêu cầu địa phương sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tăng cường liên kết vùng nguyên liệu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản, thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Tại buổi chia sẻ trực tuyến về “Quản lý thức ăn và hội chứng phân trắng”, các chuyên gia cho rằng hội chứng phân trắng (WFS) không phải là bệnh do một tác nhân đơn lẻ mà là hội chứng phức hợp, hình thành từ sự tương tác giữa vi khuẩn cơ hội, ký sinh trùng, dinh dưỡng và điều kiện môi trường ao nuôi.
(vasep.com.vn) Thức ăn chiếm 50-60% tổng chi phí nuôi tôm, nhưng hiệu quả quản lý cho ăn còn ảnh hưởng đến hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) nhiều hơn cả chất lượng thức ăn. Theo các chuyên gia, quản lý cho ăn có thể quyết định tới 65-75% biến động của FCR, trở thành yếu tố then chốt nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững của mô hình nuôi tôm ngoài trời.
(vasep.com.vn) Sau Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026, các địa phương gồm Vĩnh Long, An Giang, Quảng Ngãi, Đồng Tháp và Thanh Hóa đã có văn bản phản hồi một số kiến nghị của VASEP liên quan đến phát triển vùng nguyên liệu nuôi trồng thủy sản và thủ tục xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác đối với nhóm tàu cá quy mô nhỏ dưới 6m.
(vasep.com.vn) Từ ngày 1/7/2026, Quy định sửa đổi (EU) 2024/2895 của Ủy ban châu Âu sửa đổi Quy định (EC) 2073/2005 về tiêu chí vi sinh đối với thực phẩm chính thức có hiệu lực. Quy định này mở rộng trách nhiệm đảm bảo an toàn vi sinh đối với vi khuẩn Listeria monocytogenes trong thực phẩm ăn liền (RTE) từ nhà sản xuất ban đầu sang toàn bộ các chủ thể kinh doanh thực phẩm trong chuỗi cung ứng. Động thái này nhằm ứng phó với số ca nhiễm khuẩn Listeria tại châu Âu năm 2022 tăng 15,9% so với năm 2021, với số ca tử vong do ngộ độc thực phẩm ở mức cao nhất trong 10 năm.
(vasep.com.vn) Các phiên điều trần của Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) về đề xuất áp thuế theo Section 301 liên quan đến lao động cưỡng bức đã cho thấy sự chia rẽ rõ rệt trong ngành thủy sản Mỹ. Trong khi các nhà nhập khẩu cảnh báo chi phí thuế có thể tăng mạnh, các nhà sản xuất tôm và cá da trơn nội địa lại ủng hộ áp thuế cao hơn, thậm chí kêu gọi cấm nhập khẩu đối với một số sản phẩm.
(vasep.com.vn) Liên minh Thủy sản Toàn cầu (GSA) vừa hợp tác với nền tảng ẩm thực Great British Chefs triển khai chiến dịch nâng cao nhận thức về nhãn chứng nhận Thực hành Nuôi trồng Thủy sản Tốt nhất (BAP) đối với đầu bếp và người tiêu dùng.
(vasep.com.vn) Theo số liệu thương mại do Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 26/6, xuất khẩu thủy sản của nước này trong tháng 5/2026 đạt 42.716 tấn, giảm 2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu lại tăng mạnh 41%, lên 33,58 tỷ yên (khoảng 208 triệu USD), phản ánh xu hướng giá thủy sản tăng cao trên thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu các sản phẩm surimi của Nhật Bản tiếp tục tăng nhờ nhu cầu quốc tế gia tăng tại Bắc Mỹ, Trung Mỹ, châu Âu, Trung Đông và Đông Nam Á. Theo thống kê thương mại của Bộ Tài chính Nhật Bản, khối lượng xuất khẩu surimi, bao gồm các sản phẩm như kamaboko (chả cá hấp) nhưng không tính xúc xích cá, đạt 4.186 tấn trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ấn Độ đã đề nghị Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) rút đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước này liên quan đến cuộc điều tra theo Điều khoản 301 về các vấn đề thương mại và lao động cưỡng bức.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
