Dữ liệu và công nghệ có thể giúp chống đánh bắt IUU như thế nào?

Ngành thuỷ sản đang phải chống lại hoạt động đánh bắt IUU, nhưng ngành không được trang bị đầy đủ để giám sát chuỗi cung ứng của mình. Các phương pháp tiếp cận công nghệ mới đã mở khóa dữ liệu để ‘quan sát’ các hoạt động của tàu thuyền trên biển, cho phép các công ty thủy sản giám sát các nhà cung cấp của họ và xác định các rủi ro của việc đánh bắt IUU. Với thông tin này, ngành thuỷ sản có thể hành động dựa trên các rủi ro đã xác định để loại bỏ hoạt động khai thác IUU.

Thách thức của hoạt động đánh bắt IUU

Theo ước tính, hoạt động đánh bắt IUU chiếm tới 20% sản lượng đánh bắt toàn cầu. Đánh bắt IUU có liên quan tới tội phạm có tổ chức và vi phạm nhân quyền, chẳng hạn như nạn buôn người và nô lệ. Do đó, đánh bắt IUU là một vấn đề liên quan đến mối quan hệ an ninh, kinh tế và lương thực, sức khoẻ đại dương và nhân quyền.

Thuỷ sản đóng vai trò quan trọng trong an ninh lương thực và kinh tế ở nhiều nơi, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Đồng thời, các quốc gia này là những nước dễ bị tổn thương nhất trước các tác động của hoạt động đánh bắt IUU, thường là do nguồn lực hạn chế được phân bổ để thực thi các quy định.

Trong khi các công cụ để phát triển năng lực và chính sách là cần thiết để chống đánh bắt IUU, thì khu vực tư nhân đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng thị trường và nhu cầu đối với các sản phẩm thuỷ sản. Bằng cách tăng cường khả năng của các công ty trong việc xác định khai thác IUU trong chuỗi cung ứng của họ, ngành thuỷ sản có thể giúp cắt đứt huyết mạch hỗ trợ các ngư dân đánh bắt bất hợp pháp, bằng cách khiến họ khó bán sản phẩm mà họ đánh bắt được hơn.

Vai trò của ngành thuỷ sản

Trong những năm gần đây, ngành thuỷ sản đã đảm nhận chức năng về quản lý đại dương, cam kết chống đánh bắt IUU. Ví dụ, tháng 2/2021, một liên minh toàn cầu gồm hơn 150 nhà bán lẻ và các công ty thuỷ sản đã đưa ra một tuyên bố chung thừa nhận tầm quan trọng của việc chung tay giải quyết hoạt động đánh bắt IUU.

Ngành thuỷ sản đã có những bước tiến đáng kể trong hoạt động này bằng cách tăng cường truy xuất nguồn gốc và giám sát để hiểu rõ hơn về nguồn gốc sản phẩm. Tuy nhiên, việc biết được sản phẩm đến từ đâu không đảm bảo nó có nguồn gốc hợp pháp, có trách nhiệm và bền vững. Thực hiện bước bổ sung này cần có dữ liệu, phương pháp luận và nguồn lực của công ty. Tuy nhiên, các phương pháp đánh giá rủi ro hiện tại vẫn chưa được chuẩn hóa.

Hầu hết các công ty có các đánh giá rủi ro không chính thức, thiếu định nghĩa rõ ràng về hoạt động đánh bắt IUU và hầu hết là phản ứng trước các mối đe doạ mà họ đang đối mặt. Điều cần thiết là phải tiêu chuẩn hoá cách các bên liên quan khác nhau trong chuỗi cung ứng tiếp cận các đánh giá rủi ro.

Hai thách thức lớn, phổ biến với hầu hết các bên liên quan là:

1. Giới hạn khả năng truy cập các nguồn dữ liệu phân tán và đa dạng, ví dụ như danh sách các tàu có liên quan tới hoạt động đánh bắt IUU, và các cảng được cho là thực hiện các quy định nghiêm ngặt hơn để kiểm tra các tàu cập cảng.

2. Khó khăn trong việc phân tích và kiểm tra chéo thông tin từ các nhà cung cấp để xác định hoạt động trên biển của các tàu, chẳng hạn như không có hoạt động nào bên trong hoạt động nào bên trong ranh giới của các khu bảo tồn biển bị cấm đánh bắt.

Hỗ trợ ngành thuỷ sản bằng công nghệ và dữ liệu

Dữ liệu mới và khả năng công nghệ đang mở ra những cách thức sáng tạo để giám sát các hoạt động trên biển. Ví dụ như, hệ thống giám sát bằng AI có thể củng cố các chương trình giám sát để tăng phạm vi bao phủ. Dữ liệu thu thập qua vệ tinh được phân tích thông qua máy móc có thể cho biết khi nào một tàu có khả năng quá cảnh, đánh bắt, hoặc thậm chí gặp tàu khác. Cuối cùng, cơ sở dữ liệu cho phép kiểm tra chi tiết lịch sử của các tàu, bao gồm các thay đổi về tên và quyền sở hữu của chúng. Tất cả những dữ liệu kết hợp này có thể được sử dụng để cung cấp bức tranh toàn cảnh về danh tính và hoạt động của tàu.

Quan hệ đối tác mới mở khóa dữ liệu để hỗ trợ ngành hải sản chống khai thác IUU

Dự án Công cụ Đánh giá Rủi ro Chuỗi cung ứng (SCRT) là sự hợp tác giữa Những người bạn của Hành động vì Đại dương tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, FishWise, Global Fishing Watch và Trung tâm Stanford về Giải pháp cho Đại dương.

Trong quý 1/2022, với sự hỗ trợ của Quỹ Hành tinh Xanh của Chính phủ Vương quốc Anh, nhóm SCRT đã dẫn đầu một quy trình thiết kế lấy người dùng làm trung tâm với hơn 70 bên liên quan trong chuỗi cung ứng thuỷ sản, bao gồm đại diện từ các công ty thủy sản và hiệp hội ngành hàng để hiểu rõ rủi ro hiện tại đánh giá thực tế, thách thức và cơ hội cải tiến. Các kết quả được công bố vào tháng 4/2022, thông báo về việc xây dựng một giải pháp định hướng dữ liệu và bằng chứng về việc sử dụng dữ liệu vệ tinh để 'quan sát' các hoạt động của tàu thuyền trên biển.

Với kết quả từ báo cáo này, nhóm của ông Alfredo Giron-Nava sẽ tiếp tục làm việc với các bên liên quan trong ngành để xây dựng một giải pháp có thể dễ dàng kết hợp vào các hoạt động hiện tại và cung cấp các giải thích rõ ràng về rủi ro và các đề xuất ban đầu để hành động theo nó. Mục tiêu của nhóm này là chuẩn hóa cách thức đánh giá rủi ro từ khai thác IUU và thúc đẩy tính minh bạch và chia sẻ dữ liệu để đánh giá rủi ro toàn diện hơn. Mối quan hệ hợp tác này tạo cơ hội để chuyển các cam kết mới của ngành thành tiến trình xóa bỏ đánh bắt IUU.

Dự án này nhằm hướng tới đánh bắt cá một cách bền vững và theo cách không làm tổn hại đến thiên nhiên hoặc những người sống dựa vào đại dương. Các ngư dân nhận ra rằng các nguồn tài nguyên cạn kiệt sẽ dẫn đến mất việc làm. Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp cũng muốn làm điều đúng đắn - nhưng thiếu công cụ để làm điều đó. Đây là lý do tại sao dự án SCRT rất quan trọng và thúc đẩy điều này. Cung cấp các giải pháp công nghệ và dữ liệu để giải quyết các thách thức về tính bền vững sẽ mang lại lợi ích cho con người và đại dương.