Hôm 2.10, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cùng Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức tiếp xúc cử tri doanh nghiệp tại thành phố theo hình thức trực tuyến để lắng nghe các khó khăn, kiến nghị khi TP.HCM từng bước mở cửa lại kinh tế.
Doanh nghiệp kiệt quệ, khó khăn còn nhiều
Báo cáo trước Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) TP.HCM, ông Chu Tiến Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp (DN) TP.HCM, cho biết các DN tại thành phố hầu như tê liệt khi tạm ngừng kinh doanh từ ngày 9.7 đến nay. Chỉ có một số DN với khoảng 20% năng lực sản xuất được duy trì hoạt động theo mô hình “3 tại chỗ” (3T) và “1 cung đường, 2 điểm đến”.
Cụ thể, tổng số DN tại các khu công nghiệp, khu chế xuất là 1.412 đơn vị với 285.000 lao động thì chỉ có 265 DN với 51.000 lao động còn hoạt động; 115 DN tại Khu công nghệ cao thì chỉ có 63 công ty có hoạt động; số DN bên ngoài hầu hết phải đóng cửa và chỉ còn khoảng 15% hoạt động cầm chừng. Trong khi đó, chỉ có 30,72% trong số 500 công ty được hỏi đã tiếp cận được với các gói hỗ trợ về vốn và tín dụng của Chính phủ.
Đặc biệt các DN nhỏ và siêu nhỏ chỉ khoảng 22% tiếp cận được gói hỗ trợ này. Trong đó, rào cản lớn nhất khiến các đơn vị không tiếp cận được vốn vay là do không đủ điều kiện có tài sản thế chấp theo quy định của ngân hàng. Tương tự, phần lớn DN cũng cho biết chưa tiếp cận được khoản vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội để trả lương cho người lao động (NLĐ) bị nghỉ việc trong thời gian giãn cách và khi phục hồi sản xuất.
Cụ thể hơn, theo ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng giám đốc Công ty TNHH xây dựng thương mại Lê Thành, từ tháng 6 khi TP.HCM bắt đầu thực hiện giãn cách xã hội, công ty đã đóng cửa khách sạn ở TP.Đà Lạt vì không có khách. Nhưng đến giữa tháng 7, TP.Đà Lạt mới yêu cầu đóng cửa để phòng chống dịch bệnh thì NLĐ của công ty ông lại không đủ điều kiện được hỗ trợ theo Nghị quyết 68/2021 của Chính phủ.
Vì vậy ông kiến nghị xem xét và điều chỉnh quy định để NLĐ vẫn được hưởng trợ cấp. Còn theo ông Nguyễn Quốc Khanh, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TP.HCM, thời gian qua các công ty ngành này vẫn duy trì được khoảng 40% sản xuất nhưng số lượng công nhân đã nghỉ việc gần 50.000 người. Hiện Chính phủ đã chính thức đưa ra thông điệp sống chung với Covid-19, nhưng nhiều địa phương vẫn có những chính sách riêng chưa đồng bộ, nhất là trong việc lưu thông hàng hóa...
Tăng gói hỗ trợ cho doanh nghiệp và người dân
Theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, Tổng giám đốc Công ty Vietravel, ngành du lịch bị tổn thất nặng nề nhất từ khi dịch bùng phát đến nay. Ông kiến nghị Ngân hàng Nhà nước có chính sách hỗ trợ để các ngân hàng thương mại cho các công ty vay lại để họ có thể quay lại thị trường.
Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội DN hàng VN chất lượng cao, cũng đề nghị nhà nước cần trao thêm quyền chủ động cho DN như xử lý nguồn vắc xin, xét nghiệm trong quá trình hoạt động. “Thực tế hiện nay DN phải chạy hết tốc lực để giao kịp đơn hàng cho đối tác nước ngoài vì tháng 10 là thời gian cao điểm giao hàng, nếu không sẽ bị mất luôn đơn hàng cho những năm tới. Các tỉnh thành như Bình Dương, Đồng Nai, Long An... vẫn còn theo chính sách riêng của từng tỉnh nên cần có giải pháp thật nghiêm, thật gấp để tháo gỡ tình trạng ngăn sông cấm chợ”, bà Hạnh nhấn mạnh.
Phát biểu tại buổi gặp, nguyên Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Thiện Nhân cho rằng TP.HCM đứng trước tình huống chưa từng có nên cần các chính sách chưa từng có. Theo ông Nhân, số liệu mà ông ước tính đến nay nhà nước đã chi hỗ trợ cho DN và người dân hơn 100.000 tỉ đồng, tương đương khoảng hơn 4 tỉ USD. Đây là nỗ lực rất lớn do ngân sách không dự kiến chi khoản này, nhưng vẫn chưa đủ.
Trong khi đó, qua nghiên cứu 14 nước trên thế giới thì khi kinh tế suy giảm, các nước đã tăng nợ công để hỗ trợ kinh tế hồi phục. Ông Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh: Chúng ta cần tổng gói hỗ trợ ít nhất phải tương đương 6,5% GDP, khoảng 410.000 tỉ đồng và chủ yếu là tăng nợ công. Khi đó cũng chỉ mới bằng 1/3 mức tăng nợ công của các nước. Nếu xem xét thấy cần thiết tăng nợ công để đưa ra gói hỗ trợ như trên thì đề xuất QH phải có nghị quyết đặc biệt về nâng trần nợ công nhằm giúp DN tăng năng lực tài chính, hỗ trợ người dân trong giai đoạn vừa hồi phục kinh tế vừa phòng chống dịch.
Không được tạo ra các loại giấy phép, chi phí không cần thiết
Phát biểu kết thúc buổi gặp DN, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đề nghị Đoàn ĐBQH TP.HCM tập hợp đầy đủ các ý kiến để gửi đến QH tại kỳ họp sắp tới. Chủ tịch nước cũng đề nghị Chính phủ tăng gói tài khóa, tăng cường phân cấp cho TP.HCM để thực hiện hỗ trợ DN. Ví dụ như trong chính sách giảm tiền thuê đất 30% áp dụng chung trên cả nước thì có thể phân quyền cho TP.HCM được tự quyết định giảm từ 30 - 50%. Đồng thời, VN cần nghiên cứu tăng quy mô gói kích thích kinh tế vì các gói hỗ trợ vừa qua còn rất nhỏ so với nhiều quốc gia.
Ông Võ Văn Hoan, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, đưa ra kiến nghị với Đoàn ĐBQH TP.HCM. Đó là Chính phủ cần có sự phân loại từng nhóm DN để có chính sách hỗ trợ phù hợp, hiệu quả hơn. Ví dụ các đơn vị đã đóng cửa thì không phù hợp với chính sách giảm hay giãn nộp thuế. Bên cạnh đó, các gói hỗ trợ đưa ra theo năm, nhưng thời gian để DN hồi phục sẽ kéo dài. Vì vậy, ông kiến nghị cần có chính sách hỗ trợ dài hơn để động viên DN, gắn với thời gian để DN hồi phục. Ông Hoan cũng cho hay TP.HCM đã kiến nghị rồi nhưng chưa thấy T.Ư trả lời về việc đưa đại dịch Covid-19 là một trường hợp bất khả kháng vào quy định để thành phố có căn cứ thực hiện theo điều 20 Nghị định 46/2014 về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước để giảm cho DN...
Theo Chủ tịch nước, Bộ Tài chính cần nghiên cứu để trình Chính phủ báo cáo với QH về chính sách tài khóa đồng bộ như phát hành trái phiếu chính phủ để tài trợ cho phát triển kinh tế; tăng cường miễn, giảm các chính sách thuế, phí cho DN thay vì chỉ hoãn nộp và dự kiến có thể kéo dài các chính sách hỗ trợ đến năm 2022. Các ngân hàng cần tiếp tục chủ động giảm lãi suất đến mức có ý nghĩa, tái cơ cấu các khoản vay.
Thông qua Hiệp hội DN TP.HCM, các DN trên địa bàn thành phố kiến nghị Chính phủ, chính quyền địa phương cần công khai thông tin về chiến lược phòng chống dịch, kịch bản điều hành kinh tế - xã hội tương ứng với các tình huống; hướng dẫn người dân và DN xử lý các tình huống để DN chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất kinh doanh kịp thời. Bên cạnh đó, các văn bản pháp luật chồng chéo, bất cập đã được các bộ ngành tổng hợp cần được chỉnh sửa, bổ sung nhanh, kịp thời để giải phóng các nguồn lực của xã hội và DN, phục vụ phát triển kinh tế. Hiện nay có rất nhiều dự án của các đơn vị đã sẵn sàng về đất đai, vốn đầu tư, nhưng do vướng mắc các thủ tục hành chính nên chưa triển khai được. Chính sách hỗ trợ phục hồi kinh tế cần ban hành theo đối tượng DN và mục tiêu phục hồi kinh tế để thiết thực và có hiệu quả cao hơn...
“Phải rút gọn thủ tục hành chính, tối thiểu các loại phí. Tuyệt đối không được sáng tạo ra các loại giấy phép, chi phí hành chính không cần thiết. Đề nghị TP.HCM phối hợp với các địa phương hỗ trợ DN, NLĐ và ngay bây giờ cần có giải pháp hỗ trợ giữ chân NLĐ để họ ở lại thành phố làm việc. Các bộ ngành cần tạo thuận lợi trong vận chuyển hàng hóa, lao động để từng bước khôi phục kinh tế. Không nên áp dụng giãn cách xã hội quá dài, quá rộng và các địa phương phải thống nhất, không cát cứ”, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc kết luận.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá tôm, nguồn cung nguyên liệu và chính sách quản lý nghề cá. Giá tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép trong khi nguồn cung nhập khẩu được dự báo tăng; ngược lại, giá tôm nguyên liệu tại Ấn Độ tăng do sản lượng thu hoạch thấp. Bên cạnh đó, Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai, Iceland và Greenland giảm mạnh khuyến nghị khai thác capelin. Nga tiếp tục duy trì nguồn cá minh thái lớn, trong khi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng đầu tư vào kho lạnh và vốn lưu động.
Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước những biến động phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững. Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất, logistics và nguồn vốn cũng tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã gia hạn đến ngày 9/1/2027 việc miễn thuế theo Mục 301 đối với 178 sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Các khoản miễn trừ này lẽ ra hết hạn vào ngày 9/11. Danh sách bao gồm 10 dòng thuế thủy sản. Nếu không được gia hạn, các sản phẩm này sẽ phải chịu lại thuế Mục 301, thường ở mức 25%.
(vasep.com.vn) Hoạt động thu hoạch cá tra giống tại xã Hỏa Lựu, TP. Cần Thơ đang diễn ra sôi động, khi nhiều hộ nuôi liên tục thu hoạch, cân bán và vận chuyển cá đến các vùng nuôi thương phẩm. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg, mô hình này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nông dân địa phương.
(vasep.com.vn) Một dự án thử nghiệm kéo dài ba năm tại Thụy Điển cho thấy các nguồn protein thay thế như protein từ nấm (mycoprotein), bột côn trùng và bột trai có thể thay thế một phần đậu nành và bột cá trong thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Australia) đang phát triển công nghệ biến chất thải hữu cơ thành protein đơn bào (SCP) để thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản. Giải pháp này có tiềm năng giảm phụ thuộc vào nguồn cá khai thác tự nhiên, đồng thời tận dụng chất thải và hạn chế tác động môi trường.
(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác cá minh thái của Nga đã vượt 2 triệu tấn tính đến đầu tháng 11/2026, chiếm gần một nửa tổng sản lượng đánh bắt thủy sản cả nước. Kết quả này cao hơn 3,1% so với mức kỷ lục ghi nhận cùng kỳ năm 2025, phản ánh hoạt động khai thác tích cực tại các ngư trường Viễn Đông.
(vasep.com.vn) Sản lượng phi lê cá minh thái không xương (PBO) của Mỹ đang ghi nhận mức sụt giảm 24% so với cùng kỳ, đẩy dự báo giá chào bán trong quý 1/2027 có thể tăng thêm 500 USD/tấn. Tính đến đầu tháng 10/2026, sản lượng PBO của Mỹ chỉ đạt hơn 95.700 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2022. Sự khan hiếm cục bộ buộc các nhà cung cấp Mỹ phải dồn áp lực nhu cầu và giá cả sang các hợp đồng của năm tới.
(vasep.com.vn) Cục Thống kê Na Uy (SSB) cho biết chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 3,6% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,4% của tháng trước. Giá điện, kể cả phí lưới, tăng 12,8%, chủ yếu kéo lạm phát đi lên, trong khi giá nhiên liệu tăng tới 25,8% trong 12 tháng.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ. Dù vẫn duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, kết quả tháng 10 cho thấy những dấu hiệu kém thuận lợi. Xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giảm sâu, trong khi áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế và chi phí sản xuất đang đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức trong giai đoạn cuối năm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn