Điểm tin thủy sản thế giới ngày 8/9/2026

1. Mỹ: hai Thượng nghị sĩ tái trình dự luật riêng nhằm tăng thuế đối với tôm Ấn Độ. Thượng nghị sĩ Bill Cassidy và Cindy Hyde-Smith tái trình Luật thuế tôm Ấn Độ, nhằm tăng thêm thuế đối với tôm và tôm nước ấm nhập từ Ấn Độ. Dự luật tương tự từng được đưa ra năm 2023 nhưng không được thông qua; động thái mới cho thấy sức ép chính trị từ các bang sản xuất tôm Mỹ tiếp tục tăng.

Mỹ đang đồng thời sử dụng nhiều hướng bảo hộ: chống bán phá giá, chống trợ cấp, điều tra gian lận và các sáng kiến lập pháp riêng đối với tôm nhập khẩu. Nếu Ấn Độ tiếp tục gặp bất lợi tại Mỹ, cạnh tranh tôm tại EU, Nhật Bản và Trung Quốc có thể tăng.

2. Việt Nam: thiếu tôm hùm giống trở nên nghiêm trọng khi các nước trong khu vực siết xuất khẩu. Khánh Hòa cần khoảng 60–70 triệu con giống/năm, trong khi nhập khẩu chính thức trong 6 tháng đầu 2026 gần như không còn. Indonesia và Malaysia đã tăng hạn chế đối với xuất khẩu tôm hùm giống; nguồn khai thác tự nhiên tại Khánh Hòa chỉ đáp ứng khoảng 5% nhu cầu.

Việc thiếu giống đang trở thành nút thắt đáng chú ý đối với ngành tôm hùm Việt Nam trong bối cảnh nhu cầu xuất khẩu tôm hùm sống sang Trung Quốc tăng mạnh.

3. Mỹ bắt đầu đưa cá da trơn khai thác tự nhiên vào Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Bang Virginia và Hiệp hội Thương mại miền Nam Mỹ đang quảng bá cá da trơn xanh khai thác tại vịnh Chesapeake tại Đông Nam Á dưới tên thương mại mới “Blue Whisker”. Singapore và Việt Nam nằm trong nhóm thị trường đang được tiếp cận. Sản lượng khai thác hiện khoảng 4–5 triệu pound/năm, với kế hoạch nâng lên 8–9 triệu pound.

Sản phẩm Mỹ đang cố tình được định vị ở phân khúc cao hơn và nhấn mạnh câu chuyện khai thác tự nhiên, môi trường và hương vị để tránh cạnh tranh trực tiếp bằng giá với cá tra nuôi. Quy mô hiện còn nhỏ, nhưng đây là một tín hiệu mới về cạnh tranh ngay tại thị trường Đông Nam Á.

4. Nga tạm dừng nhập gần 135 tấn cá thu đao đông lạnh từ Trung Quốc. Cơ quan giám sát thú y và kiểm dịch Nga tại Primorye ngày 8/9 thông báo tạm ngừng thông quan một lô gần 135 tấn cá thu đao Thái Bình Dương đông lạnh từ Trung Quốc.

Diễn biến này đáng theo dõi vì Nga đang tăng cường kiểm soát trực tiếp các lô thủy sản nhập khẩu châu Á; nếu xuất hiện thêm các vụ tương tự, yêu cầu kiểm dịch đối với thủy sản nhập Nga có thể được thực thi chặt hơn.

5. Nga dự kiến hạn ngạch cua tuyết Viễn Đông năm 2027 đạt kỷ lục 38.000 tấn; hạn ngạch cá minh thái giảm khoảng 3%. Minato Shimbun ngày 8/9 cho biết hạn ngạch cua tuyết Nga tại Viễn Đông năm 2027 sẽ lên khoảng 38.000 tấn, mức cao nhất, trong khi hạn ngạch cá minh thái giảm khoảng 3% xuống 2,35 triệu tấn.

Đối với thị trường: nguồn cua Nga có khả năng tăng thêm trong năm 2027, đặc biệt tại Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc; ngược lại, nguồn cá minh thái khó tăng mạnh, tiếp tục hỗ trợ giá nguyên liệu cá thịt trắng và cá xay.

6. Nhật Bản: Thai Union đẩy mạnh sản phẩm bổ dưỡng sức khỏe từ cá ngừ cho thị trường châu Á. Minato Shimbun ngày 8/9 đưa tin Thai Union đang phát triển các sản phẩm bổ dưỡng từ nguồn nguyên liệu cá ngừ để mở rộng tại thị trường châu Á.

Đây là dấu hiệu rõ hơn của xu hướng tận dụng sâu phụ phẩm cá ngừ thay vì chỉ tập trung vào thịt cá: dầu giàu DHA, collagen, canxi và các thành phần dinh dưỡng đang trở thành phân khúc có giá trị cao hơn trong chuỗi cá ngừ.

7. Hàn Quốc khởi động dự án quy mô lớn về rong biển, kết nối từ giống tới xuất khẩu. Báo Minato ngày 8/9 cho biết Hàn Quốc triển khai một dự án sản xuất rong biển quy mô lớn theo hướng tích hợp giống – sản xuất – chế biến – xuất khẩu.

Hàn Quốc đang chuyển từ lợi thế sản xuất truyền thống sang tổ chức chuỗi rong biển quy mô lớn và định hướng xuất khẩu, cho thấy cạnh tranh trong nhóm thực phẩm từ rong biển và nguyên liệu biển tại châu Á sẽ tăng.

8. Nhật Bản: chi tiêu hộ gia đình cho thủy sản tháng 7 tăng 2%. Khảo sát chi tiêu hộ gia đình được Minato công bố ngày 8/9 cho thấy chi tiêu cho cá và thủy sản tháng 7 tăng 2% so với cùng kỳ, trong đó cá hồi và một số sản phẩm tươi, ướp muối tăng.

Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh sức mua thủy sản Nhật Bản những tháng trước khá yếu. Tuy nhiên, mức tăng chưa đủ lớn để khẳng định tiêu dùng đã phục hồi rộng.

9. Nguồn bột cá và dầu cá toàn cầu tiếp tục căng do Peru thiếu sản lượng và tồn kho Trung Quốc thấp. Thị trường nguyên liệu biển đang chịu áp lực mạnh khi sản lượng Peru thấp kéo dài, trong khi nhu cầu thức ăn thủy sản tại Trung Quốc và châu Á vẫn cao. Giá quốc tế vì vậy tiếp tục ở vùng rất cao và các nhà sản xuất thức ăn phải tăng thay thế nguyên liệu.

Đây là rủi ro chi phí đáng chú ý hơn trong quý IV. Nếu bột cá và dầu cá không hạ nhiệt, áp lực sẽ chuyển sang giá thức ăn, đặc biệt với các công thức cần hàm lượng đạm và dầu biển cao.

10. Indonesia xuất lô cá ngừ vây vàng tươi mới sang Nhật Bản và Mỹ, kiểm dịch được siết ngay tại nguồn. Maluku vừa chuẩn bị 2,9 tấn cá ngừ vây vàng tươi, gồm 1,9 tấn đi Nhật Bản và 1 tấn đi Mỹ bằng đường hàng không. Cơ quan kiểm dịch Indonesia kiểm tra nhiệt độ, vệ sinh, bao gói và chứng từ trước xuất khẩu.

Ngoài ra, Trung Sulawesi đã thực hiện 159 lô cá ngừ xuất khẩu trong 8 tháng, tương đương 85% số lô của cả năm 2025; thị trường chủ yếu là Mỹ và Singapore.

Indonesia đang gia tăng hiện diện ở đúng các thị trường trọng điểm của Việt Nam, đồng thời dùng hệ thống kiểm dịch và chứng nhận chất lượng để hỗ trợ cá ngừ tươi giá trị cao.

11. Tây Ban Nha thương mại hóa cá ngừ vây xanh sinh sản và nuôi trong điều kiện kiểm soát. Fortuna Mare, thuộc Grupo Ricardo Fuentes, đã bán hai cá ngừ vây xanh Đại Tây Dương 20 kg và 30 kg, được sinh sản và nuôi hoàn toàn trong điều kiện kiểm soát tại Cartagena; sản phẩm được đưa tới Hà Lan và Na Uy.

Diễn biến cho thấy công nghệ khép kín vòng đời cá ngừ đang tiến gần hơn tới thương mại hóa. Nếu mở rộng được quy mô, về dài hạn đây có thể là thay đổi đáng kể đối với cấu trúc nguồn cung cá ngừ vây xanh cao cấp.

12. Brazil đạt mốc 1.000 chứng thư thủy sản xuất khẩu sang Mỹ. Bộ Thủy sản và Nuôi trồng thủy sản Brazil cho biết đã phát hành 1.000 chứng thư cho các lô cá và thủy sản xuất khẩu sang Mỹ; phần lớn hồ sơ được xử lý trong vòng dưới 24 giờ.

Đây là tín hiệu cho thấy Brazil tiếp tục đầu tư vào khả năng đáp ứng thủ tục thị trường Mỹ, trong bối cảnh nước này muốn tăng xuất khẩu cá rô phi và các sản phẩm nuôi trồng khác.

13. Cá ngừ vây xanh Đông Thái Bình Dương có biện pháp quản lý mới; Mỹ và Mexico đã xác định phân bổ. IATTC đã thông qua biện pháp quản lý mới đối với cá ngừ vây xanh Thái Bình Dương, trong đó phân bổ khai thác của Mỹ và Mexico đã được xác định.

Nguồn cá ngừ vây xanh không tác động trực tiếp tới phần lớn xuất khẩu cá ngừ Việt Nam, nhưng quyết định này cho thấy các tổ chức quản lý nghề cá khu vực đang tiếp tục chuyển mạnh sang quản lý bằng hạn ngạch cụ thể và chiến lược khai thác dài hạn.

14. Giá cua tuyết đỏ tại Nhật tăng 25% ở phiên đầu mùa do sản lượng giảm khoảng 30%. Tại Sakaiminato, phiên đấu giá đầu mùa ghi nhận giá cua tuyết đỏ cao hơn khoảng 25%, trong khi lượng cập cảng giảm khoảng 30%.

Nguồn cua tự nhiên Nhật Bản thấp trong khi Nga chuẩn bị tăng hạn ngạch cua năm 2027 cho thấy dòng thương mại cua tại Đông Bắc Á có thể tiếp tục dịch chuyển mạnh về nguồn Nga.