Điểm tin thủy sản thế giới ngày 26/8/2026

1. Giá tôm nguyên liệu châu Á đồng loạt tăng do nguồn cung thắt chặt

Giá tôm tại trại ở các nước sản xuất lớn châu Á bước sang tuần 35 với xu hướng tăng, khi nguồn nguyên liệu tại Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan và một số khu vực sản xuất khác giảm. Đây là sự thay đổi đáng chú ý sau thời gian dài thị trường tôm chịu sức ép bởi nguồn cung lớn và nhu cầu tiêu thụ chưa mạnh.

Tuy nhiên, nguồn cung Ecuador vẫn rất lớn. Riêng tháng 6, Ecuador xuất khẩu khoảng 140.682 tấn tôm, tiếp tục đẩy mạnh hàng sang Mỹ và Trung Quốc dù giá ở mức thấp. Vì vậy, giá tôm châu Á tăng chưa đồng nghĩa thị trường thế giới đã bước vào chu kỳ tăng giá rõ rệt. Đối với tôm Việt Nam, khoảng cách giá nguyên liệu với Ecuador vẫn là một yếu tố quan trọng trong cạnh tranh đơn hàng.

2. Mỹ chi 20 triệu USD mua tôm khai thác trong nước

Bộ Nông nghiệp Mỹ dự kiến mua 20 triệu USD tôm khai thác tự nhiên trong nước, đánh dấu đợt mua lớn đầu tiên sau hơn một năm. Đây là một biện pháp hỗ trợ đầu ra cho ngành tôm khai thác Mỹ trong bối cảnh ngành này tiếp tục chịu sức ép từ tôm nhập khẩu.

Động thái này cần được nhìn cùng với các biện pháp phòng vệ thương mại và sức ép chính trị ngày càng lớn từ ngành tôm vùng Vịnh. Tuy nhiên, sản lượng tôm khai thác của Mỹ vẫn nhỏ so với nhu cầu tiêu thụ, nên nhập khẩu tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trên thị trường.

3. Chuỗi cung ứng tôm toàn cầu có dấu hiệu tái cấu trúc

Một xu hướng đáng chú ý là nguyên liệu tôm ngày càng được đưa từ nước sản xuất sang nước thứ ba để chế biến rồi tái xuất. Indonesia gần đây đã nhập tôm Ecuador làm nguyên liệu chế biến, trong khi tôm đỏ Argentina cũng ngày càng được đưa sang các trung tâm chế biến khác trước khi tới thị trường cuối cùng.

Điều này cho thấy cạnh tranh tôm thế giới đang chuyển từ mô hình “nước sản xuất cạnh tranh với nước sản xuất” sang chuỗi phức tạp hơn gồm nơi nuôi/khai thác – nơi chế biến – thị trường tiêu thụ. Với Việt Nam, lợi thế về chế biến sâu, sản phẩm giá trị gia tăng và khả năng phát triển sản phẩm theo yêu cầu khách hàng càng trở nên quan trọng.

4. Thái Lan đầu tư trở lại vào giống, dịch bệnh và công nghệ nuôi tôm

Thái Lan phối hợp với Nhật Bản triển khai dự án nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2026–2031, tập trung vào tôm và cá chẽm. Các hướng chính gồm chọn giống bằng chỉ thị di truyền, tăng khả năng chịu nhiệt, chẩn đoán sớm dịch bệnh, phòng hội chứng tôm chết sớm, cải thiện dinh dưỡng và giảm hệ số chuyển đổi thức ăn.

Đây là tín hiệu cạnh tranh dài hạn đáng chú ý. Thái Lan từng là một trong những cường quốc tôm hàng đầu thế giới và đang tìm cách phục hồi sức cạnh tranh thông qua công nghệ và năng suất thay vì đơn thuần mở rộng diện tích.

5. Ecuador có thể thiếu khoảng 90.000 tấn cá ngừ nguyên liệu trong năm 2026

Đây là một trong những tin đáng chú ý nhất hôm nay. Ngành cá ngừ Ecuador dự báo lượng khai thác có thể giảm từ khoảng 450.000 tấn năm 2025 xuống 360.000 tấn năm 2026, tức giảm khoảng 90.000 tấn. Nguyên nhân liên quan đến điều kiện đại dương khiến cá di chuyển xuống sâu hơn, cộng với thời gian cấm khai thác từ ngày 6/8 đến 8/10.

Các nhà máy tại Manta, Guayaquil và các trung tâm chế biến khác có thể phải tăng nhập khẩu nguyên liệu. Ecuador là một trong những trung tâm chế biến cá ngừ lớn nhất thế giới, nên nếu thiếu hụt này kéo dài, cạnh tranh mua cá ngừ đông lạnh trên thị trường quốc tế có thể tăng, tác động tới giá nguyên liệu của các nhà máy Việt Nam và châu Á.

6. Giá cá rô phi Trung Quốc ổn định nhưng được dự báo tăng trong tháng 9

Giá cá rô phi nguyên liệu tại Trung Quốc hiện tương đối ổn định, nhưng các nhà chế biến dự báo giá có thể tăng trong tháng 9 do nguồn cung thắt lại.

Diễn biến này đáng chú ý đối với cá tra Việt Nam bởi cá rô phi Trung Quốc và cá tra cạnh tranh trực tiếp trong phân khúc cá thịt trắng đông lạnh có mức giá vừa phải, đặc biệt tại Mỹ. Nếu giá cá rô phi tăng trong khi nguồn cung giảm, vị thế giá tương đối của cá tra có thể được cải thiện. Tuy nhiên tại Mỹ, khả năng tận dụng cơ hội này còn chịu tác động từ kết quả rà soát thuế chống bán phá giá POR21.

7. Cá rô phi Việt Nam tăng hiện diện tại Brazil, sức ép bảo hộ bắt đầu rõ hơn

Sự gia tăng cá rô phi nhập khẩu đang trở thành một vấn đề đáng chú ý đối với ngành nuôi trồng thủy sản Brazil. Trong quý II/2026, xuất khẩu thủy sản nuôi của Brazil đạt khoảng 12,5 triệu USD, tăng 15% so với quý trước, trong khi ngành sản xuất nội địa đồng thời phải đối mặt với cạnh tranh từ cá rô phi nhập khẩu.

Đối với Việt Nam, đây là tín hiệu hai mặt. Cá rô phi Việt Nam đã bắt đầu có khả năng thâm nhập một thị trường vốn có ngành sản xuất cá rô phi lớn, chứng tỏ dư địa xuất khẩu đáng kể. Nhưng khi quy mô tăng, sức ép bảo hộ từ người nuôi và doanh nghiệp Brazil cũng có thể tăng theo.

8. Giá cá thịt trắng ở mức cao tạo bối cảnh thuận lợi hơn cho cá tra

Thị trường cá thịt trắng thế giới tiếp tục chịu tác động của hạn ngạch khai thác, nguồn cung và chi phí. Trong khi cá rô phi Trung Quốc có khả năng tăng giá, nguồn cung một số loài cá thịt trắng tự nhiên cũng chưa thực sự dồi dào.

Bối cảnh này nhìn chung có lợi tương đối cho cá tra Việt Nam nhờ nguồn cung nuôi ổn định quanh năm, quy mô chế biến lớn và khả năng sản xuất nhiều quy cách. Trong môi trường người tiêu dùng Mỹ và châu Âu nhạy cảm với giá, khoảng cách giá giữa cá tra và cá thịt trắng tự nhiên là một lợi thế đáng kể.

9. Trung Quốc: nhu cầu sashimi thúc đẩy thị trường cá hồi nhập khẩu

Tiêu dùng sashimi đang phát triển nhanh tại Trung Quốc và tạo thêm cơ hội cho cá hồi nhập khẩu. Xu hướng không còn tập trung hoàn toàn ở Bắc Kinh, Thượng Hải hay Quảng Châu mà đang mở rộng tới các thành phố nội địa.

Đây cũng là tín hiệu về sự thay đổi rộng hơn trong tiêu dùng thủy sản Trung Quốc: từ thị trường đông lạnh và nguyên liệu chế biến sang nhiều phân khúc tươi, sống, tiện lợi và cao cấp. Xu hướng này có lợi cho các sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như tôm hùm, cua sống, tôm sú cỡ lớn và các sản phẩm phục vụ nhà hàng.

10. Na Uy tăng triển vọng nguồn cung cá hồi năm 2026

SalMar đã nâng dự báo sản lượng thu hoạch cá hồi năm 2026 thêm 20.000 tấn. Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh nguồn cá hồi nuôi Na Uy tương đối khả quan, trong khi nhu cầu từ Trung Quốc tiếp tục mở rộng.

Nguồn cung tăng có thể giúp giảm bớt áp lực giá cá hồi quốc tế, nhất là đối với các thị trường nhập khẩu và chế biến như Việt Nam.

11. Nga: sản lượng cá hồi Thái Bình Dương vẫn thấp

Theo FishNews, đến ngày 23/8, Nga mới khai thác khoảng 86.700 tấn cá hồi Thái Bình Dương, trong đó cá hồi hồng chỉ đạt khoảng 41.000 tấn.

Như vậy, thị trường cá hồi thế giới đang có hai xu hướng khác nhau: nguồn cá hồi nuôi Na Uy khá hơn, nhưng nguồn cá hồi tự nhiên Nga vẫn hạn chế. Nga cũng cho biết giá trị xuất khẩu tôm trong nửa đầu năm tăng khoảng 17%, trong khi sản lượng khai thác tương đối ổn định.

12. Mỹ: diễn biến pháp lý mới củng cố khả năng tiếp cận thị trường của ghẹ Việt Nam

Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã bác vụ kiện của một số tổ chức môi trường phản đối việc Mỹ cho phép nhập khẩu ghẹ sau các đánh giá bổ sung theo Luật Bảo vệ động vật có vú biển.

Đây là diễn biến tích cực đối với ghẹ Việt Nam sau quá trình đánh giá lại. Tuy nhiên, việc được tiếp tục tiếp cận thị trường không làm giảm các yêu cầu về ngư cụ, nguồn gốc khai thác, truy xuất và chứng từ liên quan. Vì vậy, khả năng duy trì thị trường Mỹ phụ thuộc vào việc chuỗi cung ứng tiếp tục đáp ứng đầy đủ các điều kiện này.

13. Khai thác IUU có thể chiếm tới 15% sản lượng khai thác tự nhiên toàn cầu

Một nghiên cứu mới được công bố cho thấy khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định có thể chiếm tới 15% tổng sản lượng khai thác tự nhiên trên thế giới.

Thông tin xuất hiện trong bối cảnh Mỹ, EU, Nhật Bản và nhiều thị trường đang số hóa chứng nhận khai thác và tăng khả năng kết nối dữ liệu tàu cá, ngư cụ, hành trình và nguồn nguyên liệu. Đối với thủy sản khai thác Việt Nam, truy xuất nguồn gốc và tính hợp pháp của nguyên liệu ngày càng trở thành điều kiện tiếp cận thị trường chứ không chỉ là vấn đề liên quan riêng tới thẻ vàng IUU của EU.

14. Indonesia tăng hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu

Indonesia vừa mở một mô hình hỗ trợ chất lượng thủy sản tại Ternate nhằm giúp cơ sở sản xuất đáp ứng các yêu cầu về HACCP, thực hành nuôi tốt, xử lý thủy sản trên tàu, truy xuất nguồn gốc và chứng nhận xuất khẩu.

Diễn biến đáng chú ý ở chỗ Indonesia đang nâng sức cạnh tranh không chỉ bằng sản lượng mà bằng khả năng đưa nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vào chuỗi xuất khẩu đạt chuẩn. Đây là đối thủ trực tiếp của Việt Nam ở nhiều nhóm hàng như tôm, cá ngừ, mực-bạch tuộc và cua/ghẹ.

15. Nhật Bản: nguồn cá mòi giảm mạnh do vùng phân bố thu hẹp

Suisan Keizai ngày 25/8 cho biết nguồn lợi cá mòi Thái Bình Dương của Nhật Bản đang giảm và phạm vi phân bố, di cư bị thu hẹp, khiến sản lượng khai thác ở khu vực phía Bắc giảm mạnh trong mùa này.

Trong khi đó, số liệu bán hàng tháng 7 của ba nhóm phân phối siêu thị lớn tại Nhật cho thấy doanh số thủy sản tăng 2,5% so với cùng kỳ, với tiêu thụ lươn đặc biệt tốt trong dịp cao điểm mùa hè. Đây là tín hiệu tích cực hơn về sức mua thủy sản tại Nhật sau thời gian người tiêu dùng chịu áp lực giá thực phẩm.

16. EU đề xuất giảm mạnh khai thác cá trích phía Tây Baltic

Ủy ban châu Âu đã đưa ra đề xuất hạn ngạch khai thác năm 2027 đối với biển Baltic, trong đó đề nghị giảm mạnh sản lượng cá trích ở phía Tây Baltic.

Đây là một phần của xu hướng quản lý chặt hơn các nguồn lợi có tình trạng sinh học yếu tại châu Âu. Việc nguồn cá khai thác tự nhiên bị hạn chế có thể tiếp tục duy trì mặt bằng giá cao và tạo thêm nhu cầu đối với một số sản phẩm cá nuôi có giá cạnh tranh.

17. Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc đều tăng đầu tư vào nuôi biển và rong biển

Thông tin tại Nhật Bản cho thấy Trung Quốc, Hàn Quốc và Mỹ đang mở rộng sản xuất rong biển, trong khi ngành Nhật được khuyến nghị đẩy mạnh nuôi ngoài khơi để duy trì khả năng cạnh tranh.

Đây là một xu hướng dài hạn đáng chú ý khi nuôi biển, rong biển và các nguồn protein thủy sinh có mức phát thải thấp ngày càng thu hút đầu tư. Với Việt Nam, xu hướng này liên quan trực tiếp tới định hướng phát triển nuôi biển công nghiệp và đa dạng hóa sản phẩm ngoài tôm, cá tra truyền thống.