Điểm tin thủy sản thế giới ngày 16/9/2026

1. Trung Quốc thiếu tôm nguyên liệu, giá tại ao tăng trong tuần 38 trong khi các nước sản xuất lớn khác khá ổn định. Nguồn tôm tại Trung Quốc giảm khiến giá tôm nguyên liệu tăng trong tuần 38; trái lại giá tại ao ở phần lớn các vùng sản xuất lớn khác gần như đi ngang. Giá tôm thẻ Thái Lan cỡ 70 con/kg hiện khoảng 140 baht/kg.

Đối với tôm Việt Nam: đây là tín hiệu đáng chú ý hơn việc giá các nước khác đi ngang. Nếu tình trạng thiếu nguyên liệu Trung Quốc kéo dài, nhu cầu nhập khẩu tôm của Trung Quốc trong quý IV có thể được hỗ trợ; tuy nhiên cần theo dõi thêm giá tôm Ecuador chào vào Trung Quốc trước khi kết luận về mức độ tác động.

2. Ấn Độ: người nuôi tôm Andhra Pradesh đe dọa ngừng thả nuôi 3 tháng vì giá bán thấp và chi phí tăng. Hiệp hội người nuôi thủy sản bang Andhra Pradesh cho biết có thể ngừng nuôi từ tháng 4 đến tháng 6/2027 nếu các vấn đề về giá thức ăn, thuốc, chất lượng giống và giá tôm đầu ra không được giải quyết.

Đối với Việt Nam: chưa phải sự cắt giảm nguồn cung ngay lập tức, nhưng đây là tín hiệu cho thấy biên lợi nhuận của người nuôi tôm Ấn Độ đang bị ép mạnh. Nếu kế hoạch được thực hiện trên diện rộng, nguồn cung Ấn Độ cho Mỹ vào nửa cuối 2027 có thể bị ảnh hưởng.

3. Philippines chính thức phân bổ đợt đầu 60.000 tấn thủy sản nhập khẩu trước mùa cấm khai thác. Trong tổng hạn mức có thể lên tới 250.000 tấn, Philippines đã cho phép nhập trước 60.000 tấn nhằm ổn định nguồn cung và giá trong thời gian một số ngư trường đóng cửa. 50.000 tấn sẽ đi vào chợ truyền thống; 10.000 tấn dành cho chương trình phân phối thực phẩm của Chính phủ. Giấy phép kiểm dịch bắt đầu được cấp từ 14/9 đến 15/12, có hiệu lực 60 ngày.

Danh mục khá rộng, gồm tôm, cua, tôm hùm, nghêu, vẹm, mực, bạch tuộc, cá thu, cá hồi, cá mòi, cá ngừ, cá chẽm... Đây là cơ hội thị trường ASEAN khá trực tiếp cho doanh nghiệp Việt Nam trong quý IV.

4. Giá bột cá Peru tăng gấp đôi lên khoảng 3.600 USD/tấn sau vụ cá cơm thất bại. Minato ngày 15/9 cho biết giá bột cá Peru đã lên khoảng 3.600 USD/tấn. Vụ khai thác cá cơm đầu tiên tại khu vực Bắc – Trung Peru chỉ đạt 469.439 tấn, giảm 81% so với cùng kỳ và mới sử dụng 24,5% hạn ngạch 1,914 triệu tấn; sản lượng bột cá của vụ chỉ khoảng 108.000 tấn.

Đây là một trong những con số đáng chú ý nhất hôm nay. Đối với nuôi tôm và cá Việt Nam, áp lực từ nguyên liệu thức ăn chưa thể coi là đã qua, nhất là với các công thức sử dụng tỷ lệ bột cá cao.

5. Cá hồi Viễn Đông Nga: sản lượng chỉ khoảng 96.000 tấn; riêng Kamchatka kết thúc vụ với khoảng 55.000 tấn. Fishnews cập nhật ngày 15/9 cho biết tổng khai thác cá hồi Thái Bình Dương tại Viễn Đông đến 13/9 mới đạt khoảng 96.000 tấn. Kamchatka đạt khoảng 55.000 tấn, gồm 20.600 tấn cá hồi hồng, 17.800 tấn cá hồi đỏ và 14.000 tấn cá hồi chum.

Minato sáng 16/9 mô tả sản lượng cá hồi Kamchatka giảm khoảng 60% và thấp hơn một nửa mức khuyến nghị.

Đối với thị trường: nguồn cá hồi tự nhiên Nga tiếp tục rất chặt, củng cố xu hướng giá cao đã thấy tại Nhật và Nga trong những tuần gần đây.

6. EU nhập thăn cá ngừ tăng hơn 40% trong một thập kỷ; ngành đồ hộp Tây Ban Nha yêu cầu áp dụng cùng tiêu chuẩn với hàng nhập khẩu. Tại TUNA 2026, đại diện doanh nghiệp đồ hộp Tây Ban Nha cho biết nhập khẩu thăn cá ngừ vào EU đã tăng trên 40% trong 10 năm và kêu gọi EU bảo đảm sản phẩm nhập khẩu tuân thủ cùng các quy định áp dụng đối với ngành sản xuất trong khối.

Đối với cá ngừ Việt Nam: đây là tín hiệu rất đáng chú ý từ TUNA 2026. Khi nhập khẩu thăn cá ngừ vào EU tăng, áp lực từ ngành chế biến nội khối đối với xuất xứ, IUU, lao động, truy xuất và tiêu chuẩn sản xuất tương đương cũng có khả năng tăng.

7. Nhật Bản Umios mua 25,1% Pataya Food Industries của Thái Lan, tăng hiện diện trong chế biến cá ngừ châu Á. Umios và công ty thành viên Kingfisher Holdings đã thiết lập liên minh vốn – kinh doanh với Pataya, trong đó Umios nắm 25,1% cổ phần. Pataya là nhà sản xuất thủy sản đóng hộp lớn của Thái Lan, có các sản phẩm cá ngừ; doanh thu năm 2025 khoảng 220 triệu USD, 65% đến từ thị trường nước ngoài.

Pataya đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân 10%/năm trong ba năm tới. Với thương vụ này, Umios xác định Thái Lan là cứ điểm phát triển và chế biến cho chiến lược mở rộng tại châu Á.

Đối với cá ngừ Việt Nam: ngành chế biến cá ngừ Thái Lan tiếp tục thu hút vốn và mạng lưới bán hàng của các tập đoàn Nhật, làm tăng năng lực cạnh tranh ở cả sản phẩm đóng hộp, chế biến sâu và thực phẩm tiện lợi.

8. Mỹ: Chicken of the Sea mở dòng 10 sản phẩm tôm chế biến giá trị gia tăng cho dịch vụ ăn uống. Dòng sản phẩm mới gồm 10 sản phẩm tôm chế biến, trong đó có há cảo tôm vị thịt nướng Hàn Quốc, hoành thánh tôm xoài, chả giò tôm mật ong cay và sản phẩm tôm vị Kung Pao. Công ty nhấn mạnh mục tiêu giúp nhà hàng giảm công đoạn chuẩn bị và đáp ứng các xu hướng hương vị mới.

Đối với tôm Việt Nam: đây là tín hiệu tiêu dùng đáng quan tâm. Tại Mỹ, cạnh tranh tôm đang dịch thêm từ nguyên liệu/cỡ tôm sang giải pháp món ăn chế biến sẵn, tiện lợi và hương vị, đúng phân khúc mà doanh nghiệp Việt Nam có năng lực chế biến.

9. Indonesia: xuất khẩu thủy sản 6 tháng đạt 3 tỷ USD nhưng ngành tôm vẫn chưa phục hồi hoàn toàn sau khủng hoảng nhiễm phóng xạ. SeafoodNews cập nhật ngày 15/9 cho biết Indonesia xuất 566.250 tấn, trị giá khoảng 3 tỷ USD, tới 152 quốc gia trong nửa đầu năm; tôm thẻ vẫn đứng đầu danh mục.

Xuất khẩu tôm Indonesia đang bắt đầu phục hồi sau nhiều tháng giảm, nhưng cả năm 2026 vẫn có khả năng ở mức thấp trong nhiều năm do hậu quả của vụ tôm nhiễm phóng xạ và gián đoạn thị trường Mỹ.

Đối với tôm Việt Nam: Indonesia chưa lấy lại hoàn toàn năng lực cạnh tranh tại Mỹ, trong khi Ecuador tiếp tục tăng mạnh. Cơ cấu đối thủ tại thị trường Mỹ vì vậy đang thay đổi khá rõ.

10. Cá bơn Thái Bình Dương: nguồn cung cải thiện nhưng giá vẫn ở vùng cao lịch sử. Đến tuần 34, sản lượng khai thác toàn vùng đã đạt khoảng 64% hạn ngạch, gần bắt kịp tiến độ năm 2025. Giá đã giảm nhẹ so với đỉnh cuối tháng 7 khoảng 13,10 USD/pound, nhưng vẫn ở mức cao do hạn ngạch năm 2026 thấp.

Đây tiếp tục là một ví dụ về tình trạng giá cao của nhiều loài cá thịt trắng khai thác tự nhiên, qua đó tạo thêm khoảng trống cho các nguồn cá nuôi có giá ổn định như cá tra và cá rô phi.

11. Nhật Bản: giá cá hokke Mỹ có xu hướng tăng, đặc biệt ở cỡ nhỏ. Minato sáng 16/9 đưa giá cá hokke Mỹ vào nhóm tin thị trường chính, cho biết cỡ nhỏ đang dẫn xu hướng tăng giá và khả năng điều chỉnh tăng thêm vẫn còn.

Cùng với cá tuyết, cá thu và một số cá thịt trắng khác có nguồn cung/giá bất lợi, diễn biến này củng cố xu hướng các nhà nhập khẩu Nhật tìm kiếm loài cá thay thế có giá và nguồn cung ổn định – bối cảnh thuận lợi cho câu chuyện cá tra Việt Nam mà chúng ta vừa phân tích.

12. Nhật Bản: cá ngừ vây xanh tự nhiên nội địa tại Toyosu xuống mức thấp nhất. Minato sáng 16/9 cho biết lượng cá ngừ vây xanh tự nhiên tươi nội địa vào Toyosu trong tháng 8 ở mức thấp nhất do thời tiết xấu khiến nhiều tàu ngừng hoạt động. Nguồn cá ngừ cao cấp Nhật tiếp tục bị hạn chế trong khi giá cá ngừ vằn nguyên liệu cho đồ hộp tại Bangkok cũng đang ở vùng rất cao. Hai phân khúc khác nhau nhưng cùng cho thấy nguồn cung cá ngừ thế giới đang không thuận lợi.

13. Colombia xuất hiện dự luật cấm nuôi và nhập khẩu các loài mực, bạch tuộc nuôi. Dự luật do Thượng nghị sĩ Esmeralda Hernández Silva đưa ra, bao gồm hoạt động nuôi bạch tuộc, mực và mực nang, đồng thời đề xuất hạn chế nhập khẩu sản phẩm từ các hệ thống nuôi này. Đây mới là dự luật, chưa phải quy định có hiệu lực

Đối với Việt Nam hiện tác động trực tiếp nhỏ vì xuất khẩu mực, bạch tuộc chủ yếu dựa trên khai thác; nhưng đây là một diễn biến chính sách đáng theo dõi khi tranh luận quốc tế về nuôi bạch tuộc đang gia tăng.

14. Việt Nam kết thúc tháng cao điểm chống khai thác IUU; kết quả sẽ được báo cáo EC trước 1/10. Ngày 15/9 là ngày kết thúc tháng cao điểm trên toàn quốc. Các mục tiêu gồm 100% tàu đủ điều kiện duy trì kết nối giám sát hành trình, khai báo trên hệ thống truy xuất điện tử, không phát sinh tàu vi phạm vùng biển nước ngoài và xử lý hồ sơ tồn đọng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến tổng hợp kết quả gửi Ủy ban châu Âu trước ngày 1/10, phục vụ đợt kiểm tra tiếp theo.