Để chấm dứt đánh bắt IUU, các quốc gia phải hợp tác với nhau

Mặc dù đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) có thể xảy ra tại vùng biển của 1 quốc gia, nhưng nó cũng ảnh hưởng tới các quốc gia khác. Vì thủ phạm khai thác IUU cũng thường tiến hành các hoạt động tinh vi, tích cực khai thác các lỗ hổng trong giám sát hoặc luật pháp ở một số khu vực tài phán.

Sự hợp tác và trao đổi thông tin giữa các quốc gia mà tàu treo cờ, quốc gia có cảng, các quốc gia ven biển và các nước NK, cùng với các cơ quan khu vực và các nhóm đa phương, về cơ bản là để ngăn chặn đánh bắt IUU và các tác nhân xấu khác. Sự hợp tác này đặc biệt quan trọng để chống lại hoạt động đánh bắt IUU đang diễn ra ở các vùng biển quốc tế, nơi việc thực thi các chính sách kiểm soát, kiểm tra, và giám sát có thêm nhiều thách thức.

Một số chính phủ có nhiều năng lực và nguồn lực hơn những chính phủ khác để giám sát các vùng biển và đội tàu của họ ở vùng biển ngoài khơi và việc thực thi pháp luật. Sự không tương xứng này, đặc biệt là kiến thức về các hoạt động trên mặt biển có thể khiến một số nước ngần ngại hợp tác với các quốc gia có năng lực cao hơn hoặc kém hơn. Hợp tác khu vực có thể tạo ra một tổng thể lớn hơn giúp ngăn chặn hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, hỗ trợ nghề cá lành mạnh và mang lại lợi ích cho mọi quốc gia liên quan.

Phương pháp điều phối khu vực

Hợp tác khu vực hiệu quả có thể có nhiều hình thức, bao gồm cả việc thông qua các tổ chức hiện có. Ví dụ, Tổ chức Nghề cá và Nuôi trồng Thủy sản của eo đất Trung Mỹ (OSPESCA), một cơ quan điều phối phụ thuộc vào việc trao đổi thông tin thường xuyên, toàn diện giữa các thành viên của tổ chức – 7 quốc gia Trung Mỹ và Cộng hòa Dominican – đã giúp chống lại hoạt động đánh bắt IUU ở khu vực này.

Ở những khu vực hiện không có nhóm liên quan, hợp tác khu vực có thể yêu cầu các khuôn khổ mới hoặc liên minh mới. Đó là trường hợp thành lập Fish-i Africa, một lực lượng đặc nhiệm gồm 8 quốc gia ven biển Đông Phi được thành lập đặc biệt để chống lại hoạt động khai thác IUU thông qua trao đổi thông tin và phối hợp chặt chẽ trong khu vực. Fish-i Châu Phi đã đạt được nhiều thành công cả trong việc ngăn chặn các hoạt động đánh bắt IUU và ngăn chặn những người khai thác IUU vào hoặc sử dụng các cảng trong khu vực. Những khuôn khổ có giá trị này có thể giúp tận dụng các nguồn lực trong khu vực chống lại hoạt động đánh bắt IUU và phóng đại tác động của các nguồn lực sẵn có.

Hợp tác chặt chẽ cũng là một phần không thể thiếu trong nhiều điều ước quốc tế và các thỏa thuận nghề cá tự nguyện. Các hiệp ước như Hiệp định Biện pháp của các quốc gia có cảng (PSMA) của Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc (FAO), giúp ngăn chặn việc đánh bắt hải sản bất hợp pháp xâm nhập vào chuỗi cung ứng và Thỏa thuận Cape Town (CTA), cung cấp các tiêu chuẩn tối thiểu về an toàn cho tàu thuyền, phụ thuộc vào các quốc gia hợp tác và chia sẻ thông tin. Điều này cũng đúng với Hướng dẫn tự nguyện chuyển tải trên biển. Mỗi thỏa thuận đó cũng dựa vào các cơ quan có thẩm quyền ở các quốc gia khác nhau để áp dụng các tiêu chuẩn và thực thi luật pháp.

Sự phối hợp rất cần thiết để ngăn chặn đánh bắt IUU tiếp cận thị trường

PSMA là thỏa thuận quốc tế ràng buộc duy nhất nhắm mục tiêu cụ thể vào hoạt động đánh bắt IUU. Tất cả các bên tham gia thỏa thuận đã cam kết trao đổi thông tin và đánh giá rủi ro của từng tàu trước khi cập cảng. Để duy trì hiệp ước, các quốc gia có cảng phải có khả năng truy cập dữ liệu hoạt động và tàu đánh cá mà các quốc gia hoặc tổ chức khác có thể có. Các quốc gia có cảng cũng phải liên lạc và trao đổi thông tin, đặc biệt là với các quốc gia tàu treo cờ, để xác minh các tuyên bố và giúp ngăn chặn những người đánh cá bất hợp pháp cập bến sản phẩm đánh bắt của họ.

Tuy nhiên, việc thiếu thông tin liên lạc giữa quốc gia có cảng và quốc gia mà tàu treo cờ thường cản trở việc triển khai PSMA. Ví dụ, giao tiếp kém giữa các quốc gia có cảng trong một khu vực có thể mở ra cơ hội cho những người khai thác bất hợp pháp, những người “nhảy cảng” cho đến khi họ tìm thấy một quốc gia – dù cố ý hay không – cho phép cập cảng các sản phẩm đánh bắt bất chính của họ. PSMA được thiết kế để nâng tất cả các cảng lên các tiêu chuẩn cao tương tự về giám sát, đánh giá rủi ro và liên lạc quốc tế. Để đảm bảo thành công, hiệp ước cũng bao gồm các điều khoản tài trợ và cung cấp hỗ trợ vật chất khác cho các quốc gia đang phát triển để thực hiện điều này.

Giao tiếp tốt hơn cũng có thể tăng cường an toàn cho ngư dân và củng cố chuỗi cung ứng

CTA, được Tổ chức Hàng hải Quốc tế thông qua 10 năm trước, dự kiến sẽ có hiệu lực trong năm nay. Khi cộng đồng quốc tế vật lộn với thiệt hại do đánh bắt hải sản gây ra, các cách tiếp cận khu vực có thể giúp tạo ra các điều kiện làm việc an toàn hơn trên biển. Đặc biệt, các nhóm và tổ chức khu vực có thể thúc đẩy giao tiếp cởi mở, minh bạch, thu thập dữ liệu và phổ biến các quy định về an toàn, đảm bảo rằng các đối tác của họ có cùng quan điểm về vấn đề an toàn của tàu thuyền hoạt động trong vùng biển khu vực và cách đối xử với người lao động trên tàu. Điều phối khu vực cũng có thể giúp các quốc gia tuân thủ các thỏa thuận nhằm giải quyết các yếu tố, chẳng hạn như đánh bắt IUU, lạm thác và biến đổi khí hậu khiến khai thác hải sản trở thành một trong những nghề nguy hiểm nhất thế giới.

Điều phối khu vực cũng có thể hỗ trợ các Quốc gia giải quyết các mối quan ngại về một hoạt động hoặc lĩnh vực cụ thể. Ví dụ, trung chuyển, hoạt động chuyển hải sản từ tàu đã đánh bắt sang tàu chở hàng đông lạnh, là một phần thường xuyên quan trọng của ngành đánh bắt cá, cho phép các tàu đánh bắt lâu hơn với ít chuyến cập cảng hơn. Nhưng những kẽ hở trong các quy tắc trung chuyển khiến những kẻ xấu dễ dàng sử dụng quy trình này để chuyển tải cá đánh bắt trái phép và tham gia vào các hoạt động bất hợp pháp khác. Tại một cuộc họp vào mùa hè năm ngoái của Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc, các chính phủ đã phê duyệt một bộ hướng dẫn tự nguyện giúp theo dõi và chia sẻ dữ liệu kịp thời và toàn diện hơn, đồng thời hỗ trợ các nỗ lực hợp tác nhằm làm cho quá trình trung chuyển trở nên minh bạch hơn.

Mỗi chính phủ có trách nhiệm và kế hoạch riêng để chấm dứt khai thác IUU. Cơ sở của nhiều cam kết này là một loạt các khuôn khổ toàn cầu và khu vực, nhưng việc thực hiện các cam kết một cách cô lập sẽ hạn chế tác động của chúng. Tăng cường hợp tác và điều phối khu vực là một bước khó khăn nhưng cần thiết để giúp dập tắt hoạt động đánh bắt IUU, cải thiện sức khỏe đại dương và mang lại lợi ích—bao gồm cả uy tín quốc tế—cho tất cả các quốc gia liên quan.