Kenya là nơi có các vùng nước ngọt nội địa rộng lớn và đường bờ biển giàu có dọc theo Ấn Độ Dương. Những vùng biển này cung cấp các loại cá được ưa chuộng cả trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, tình trạng đánh bắt bất hợp pháp gia tăng hiện đang gây nguy hiểm cho tính bền vững của ngành đánh bắt của quốc gia này.
Đánh bắt bất hợp pháp là các hoạt động do tàu thuyền trong nước hoặc nước ngoài thực hiện trên vùng biển của một quốc gia mà không có sự cho phép chính thức hoặc vi phạm luật pháp và quy định hiện hành. Theo Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), tác động của đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) không chỉ giới hạn ở tổn thất tài chính. Hoạt động này còn góp phần gây ra tình trạng lạm thác, phá hủy môi trường sống dưới biển và mất đa dạng sinh học.
Tổn thất kinh tế và rủi ro sức khỏe
Trong nhiều thế hệ, các cộng đồng sống quanh Hồ Victoria và dọc theo bờ biển Kenya đã dựa vào nghề đánh bắt cá như một nguồn thu nhập và thực phẩm chính. Khi các quy định và biện pháp kiểm soát của chính phủ ngày càng tăng, một số ngư dân cảm thấy các hoạt động đánh bắt cá truyền thống của họ đang bị hạn chế. Do đó, cần phải làm nhiều hơn nữa để nâng cao nhận thức của công chúng về mối nguy hiểm của hoạt động đánh bắt IUU - không chỉ đối với môi trường mà còn đối với sinh kế của người dân địa phương.
Các chuyên gia cảnh báo rằng hoạt động đánh bắt IUU gây ra hậu quả kinh tế nghiêm trọng. Theo các chuyên gia hàng hải, Kenya ước tính mất khoảng 45 tỷ Sh (330 triệu euro) mỗi năm do hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp và không được quản lý. Những tổn thất này xuất phát từ việc mất doanh thu vốn có thể thu được thông qua giấy phép và quy định phù hợp.
Đánh bắt cá bất hợp pháp cũng gây ra rủi ro cho sức khỏe, đặc biệt là khi đánh bắt ở vùng nước bị ô nhiễm. Ví dụ, ở Hồ Nakuru, hoạt động đánh bắt cá đã bị cấm sau những phát hiện khoa học cho thấy cá từ hồ chứa hàm lượng kim loại nặng cao nguy hiểm, khiến chúng không an toàn cho con người tiêu thụ. Bất chấp những nỗ lực của chính phủ nhằm chống lại hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, hoạt động này vẫn tiếp diễn ở nhiều nơi trên cả nước.
Giải quyết các thách thức xã hội để chấm dứt hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp ở Kenya
Các nhà quan sát chỉ ra rằng đói nghèo là động lực chính thúc đẩy hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, đặc biệt là ở vùng nước nội địa. Nhiều người chuyển sang đánh bắt cá mà không có giấy phép hợp lệ vì cơ hội việc làm hạn chế và nhu cầu về thực phẩm giá cả phải chăng đang tăng lên. Ông David Kilo, chủ tịch Hiệp hội chủ sở hữu thuyền ở hồ Naivasha, liên hệ sự gia tăng đánh bắt cá bất hợp pháp với tỷ lệ thất nghiệp cao. Ông cho rằng chính quyền quốc gia và chính quyền quận nên tìm cách trao quyền cho những thanh niên thất nghiệp thông qua các cơ hội việc làm thay thế.
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tình trạng đánh bắt cá không có quy định phù hợp vẫn tiếp diễn, trữ lượng cá có thể bị cạn kiệt nghiêm trọng. Trong cuộc đấu tranh để sinh tồn, một số ngư dân thậm chí còn đánh bắt cả cá con, đe dọa đến sự tồn tại lâu dài của toàn bộ loài.
Ông Kilo nhấn mạnh rằng đánh bắt cá bất hợp pháp cũng gây tổn hại đến sinh kế của những ngư dân tuân thủ pháp luật.
Đồng thời, việc thực thi các quy định về đánh bắt cá phải được thực hiện hợp pháp và tôn trọng quyền con người. Các cơ quan thực thi pháp luật của Kenya đã phải đối mặt với sự chỉ trích trong những tháng gần đây vì các cuộc đàn áp mạnh tay đối với những người đánh bắt cá bất hợp pháp. Một số cá nhân được báo cáo là đã bị thương nghiêm trọng trong quá trình bắt giữ, trong khi những người khác đã mất tích sau khi bị bắt.
(vasep.com.vn) Ngày 9/7/2026, Đại sứ quán Việt Nam tại Brazil tổ chức tọa đàm “Chia sẻ thông tin kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam - Brazil trong 6 tháng đầu năm 2026” nhằm cập nhật tình hình hợp tác song phương và tăng cường kết nối giữa các cơ quan, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
(vasep.com.vn) Hai doanh nghiệp thủy sản Mỹ là Omega Protein và Ocean Harvesters đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc của tổ chức môi trường Chesapeake Bay Foundation (CBF) rằng họ góp phần khiến bang Virginia không bố trí kinh phí cho nghiên cứu về nguồn lợi cá menhaden trong ngân sách hai năm vừa được thông qua.
(vasep.com.vn) Sau hơn 35 năm phát triển, Regal Springs đang góp phần thay đổi cách nhìn về cá rô phi trên thị trường thủy sản toàn cầu. Là một trong những doanh nghiệp nuôi cá rô phi tích hợp lớn nhất thế giới, công ty chỉ nuôi cá tại các hồ nước ngọt sâu ở Indonesia, Honduras và Mexico, nơi có nguồn nước giàu oxy và điều kiện tự nhiên thuận lợi để tạo ra sản phẩm chất lượng cao.
(vasep.com.vn) Trong khi giá tôm thẻ chân trắng trên thị trường thế giới vẫn duy trì ở mức thấp, chi phí thức ăn nuôi liên tục tăng đang trở thành thách thức lớn đối với người nuôi tại nhiều quốc gia sản xuất chủ lực. Theo các nguồn tin thị trường, nguyên nhân chính là giá bột cá – nguyên liệu quan trọng trong sản xuất thức ăn thủy sản – tiếp tục lập mức cao kỷ lục, kéo theo giá thức ăn tăng tại nhiều nước châu Á.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu của A.P. Shinn và cộng sự đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm đầu tiên cho thấy vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus mang độc tố gây bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) có thể phát tán qua khí dung sinh học từ các ao nuôi tôm nhiễm bệnh. Kết quả này mở ra góc nhìn mới về cơ chế lây lan dịch bệnh và yêu cầu tăng cường các biện pháp an toàn sinh học trong nuôi tôm.
(vasep.com.vn) Nguồn gốc xuất xứ và khả năng truy xuất nguồn gốc đang trở thành yếu tố giúp các cửa hàng fish & chips tại Anh gia tăng niềm tin của người tiêu dùng và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Đây là thông điệp được Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC) nhấn mạnh trong chương trình kết nối chuỗi cung ứng hải sản vừa tổ chức tại Na Uy.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Ecuador đang đẩy mạnh các biện pháp chuẩn bị trước khả năng xuất hiện El Niño, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến sản xuất nuôi trồng thủy sản. Tại chương trình đào tạo SustainED do Đối tác tôm bền vững (SSP) và Phòng Thương mại Nuôi trồng Thủy sản Ecuador (CNA) tổ chức, hơn 120 chuyên gia đã tham gia các phiên thảo luận về phòng ngừa và thích ứng với biến động khí hậu.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Ả Rập Xê Út đang ghi nhận tín hiệu phục hồi rõ nét trong 5 tháng đầu năm 2026, bất chấp những biến động địa chính trị tại khu vực Trung Đông. Riêng tháng 5/2026, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang thị trường này đạt 5 triệu USD, tăng mạnh 69% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch đạt 18 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo Tình hình nghề cá và nuôi trồng thủy sản thế giới 2026 (SOFIA 2026) của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), nuôi trồng thủy sản toàn cầu đạt 103 triệu tấn trong năm 2024, lần đầu tiên vượt mốc 100 triệu tấn và chiếm 53% tổng sản lượng thủy sản thế giới. FAO dự báo sản lượng nuôi sẽ tiếp tục tăng lên 119 triệu tấn vào năm 2034, trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng nguồn cung thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đã cam kết dành 338,35 triệu EUR cho bảo tồn đại dương, nghề cá bền vững và an ninh hàng hải. Khoản tài trợ này được công bố tại Hội nghị Our Ocean 2026 ở Mombasa, Kenya.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
