Cuối năm doanh nghiệp cá ngừ và ngư dân đối mặt với nhiều khó khăn

Xuất nhập khẩu 08:32 30/10/2024 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Cuối năm, thời điểm chuẩn bị cho các đơn hàng cho năm mới nhằm đón các hạn ngạch ưu đãi thuế quan, các DN chế biến và XK cá ngừ của Việt Nam lại gặp nhiều khó khăn vì thiếu nguyên liệu có xuất xứ thuần tuý. Nguyên nhân là do nhiều tàu cá tại 3 tỉnh trọng điểm về đánh bắt cá ngừ đang phải nằm bờ vì “vướng” quy định tại phụ lục V của Nghị định 37/2024/NĐ-CP về kích thước cá ngừ vằn được phép đánh bắt (chiều dài nhỏ nhất cho phép đánh bắt là 500mm).

Giá cá ngừ giảm mạnh, đời sống ngư dân gặp khó khăn

Theo phản ánh của các ngư dân, giá cá ngừ giảm mạnh trong 2 tháng trở lại đây. Nguyên nhân chính khiến giá loại cá này giảm mạnh là doanh nghiệp ít thu mua để xuất khẩu do Chính phủ có quy định mới về kích cỡ cá ngừ vằn được phép khai thác. Trước đó, Nghị định số 37 năm 2024 của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 15-9) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 26 năm 2019 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản quy định về kích cỡ cá ngừ vằn được khai thác tối thiểu là 500mm (50cm). Theo quy định này, nếu doanh nghiệp chế biến xuất khẩu mua cá ngừ vằn nhỏ hơn kích cỡ được khai thác thì không được cấp giấy xác nhận nguyên liệu hải sản khai thác để phục vụ xuất khẩu. Vì vậy, doanh nghiệp hiện không thu mua cá ngừ vằn loại nhỏ như trước nữa nên việc tiêu thụ cá ngừ vằn chậm, kéo theo giá cá giảm.

Ở nhiều địa phương, giá cá ngừ vằn đã tụt xuống còn 19.000 – 20.000 VND/kg. Với mức giá này, nhiều tàu cá mặc dù mỗi chuyến biển đạt sản lượng nhưng  do chi phí lên đến 200-300 triệu đồng, việc giá cá giảm khiến lợi nhuận các chủ tàu thu về gần như không còn.

Trong khi đó, chi phí cho mỗi chuyến biển, công lao động tăng cao khiến các chủ tàu gặp nhiều khó khăn. Do đánh bắt không có lãi nên chuyến biển vừa qua, nhiều ngư dân đã cho tàu lưới cản nằm bờ. Mà việc không thể vươn khơi đang khiến cho các ngừ dân lâm vào tình cảnh mất thu nhập, cuộc sống gia đình bị ảnh hưởng đáng kể.

Theo các DN, nếu tình trạng này kéo dài, ngành chế biến và XK cá ngừ Việt Nam sẽ thiếu hụt nguồn nguyên liệu cho sản xuất và xuất khẩu.

Cá ngừ Việt Nam giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường thế giới

Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, cá ngừ đóng hộp đang là sản phẩm xuất khẩu chủ lực lớn thứ 2 trong tổng XK cá ngừ, chiếm trên 30% tổng kim ngạch XK. Trong đó, Mỹ, Israel và EU là 3 thị trường NK nhiều nhất cá ngừ đóng hộp của Việt Nam.

Theo các thoả thuận trong các hiệp định thương mại giữa Việt Nam và các nước, các sản phẩm cá ngừ xuất khẩu của Việt Nam XK sang nước đối tác muốn được hưởng ưu đãi thuế quan phải có xuất xứ thuần tuý, tức là được nguyên liệu phải do tàu của quốc gia thành viên FTA đánh bắt, sản xuất tại Việt Nam.

Các sản phẩm cá ngừ đóng hộp hay loin cá ngừ hấp đông lạnh mã HS16 khi XK sang EU sẽ bị áp thuế 24%, một mức thuế rất cao. Do đó, với mức thuế này thì các sản phẩm của Việt Nam sẽ khó có thể cạnh tranh được với các nước đang được hưởng ưu đãi thuế quan như Philippines hay Ecuador, hay các sản phẩm loin cá ngừ giá rẻ của Trung Quốc (miễn thuế theo hạn ngạch thuế quan tự trị (ATQ))…

Hiện các đơn hàng XK nhằm đáp ứng nhu cầu tăng cao trong dịp lễ cuối năm và đầu năm tại các thị trường tăng cao, trong khi nguồn nguyên liệu đánh bắt trong nước dự trữ tại các DN đã cạn. DN đối mặt với nhiều khó khăn.

TIN MỚI CẬP NHẬT

Thúc đẩy xuất khẩu thủy sản năm 2026: VASEP kiến nghị giải pháp từ nguyên liệu đến thị trường

 |  14:52 08/05/2026

(vasep.com.vn) Ngày 8/5/2026, tại TP.HCM, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng chủ trì “Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng XK năm 2026” nhằm tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, giữ vững đà tăng trưởng và hoàn thành mục tiêu kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt trên 74,2 tỷ USD trong năm 2026.

Hiệp định WTO về trợ cấp thủy sản có ý nghĩa quan trọng đối với sinh kế bền vững ở châu Phi

 |  07:34 08/05/2026

(vasep.com.vn) Hiệp định về trợ cấp thủy sản (AFS) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) có hiệu lực vào ngày 15/9/2025. Tính đến Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 14 được tổ chức tại Yaoundé, Cameroon, vào tháng 3/2026, 26 thành viên châu Phi của WTO đã chấp nhận Hiệp định, bao gồm 8 quốc gia không có bờ biển. Với tầm quan trọng của nghề đánh bắt cá biển đối với an ninh lương thực và nền kinh tế của châu Phi, việc thực hiện AFS có thể hỗ trợ đáng kể các kết quả phát triển bền vững trên khắp lục địa.

Philippines cân nhắc tăng nhập khẩu thủy sản để ứng phó khủng hoảng nhiên liệu

 |  07:33 08/05/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Philippines đang xem xét các biện pháp nhằm ổn định nguồn cung thủy sản trong nước và hỗ trợ ngành khai thác cá, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao gây áp lực lớn lên hoạt động sản xuất và đe dọa khả năng cung ứng thực phẩm thiết yếu như cá mòi đóng hộp.

Công nghệ áp suất cao giúp cải thiện chất lượng gel surimi cá ngừ

 |  07:30 08/05/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới cho thấy việc kết hợp áp suất siêu cao (UHP) với xử lý nhiệt nhẹ có thể cải thiện đáng kể chất lượng sản phẩm surimi cá ngừ. Thử nghiệm chỉ ra rằng công nghệ này giúp thay đổi cấu trúc protein, từ đó nâng cao độ bền gel, khả năng giữ nước và tính đồng nhất của sản phẩm.

Trung Quốc trở thành thị trường tăng trưởng nhanh nhất của thủy sản Na Uy

 |  08:51 07/05/2026

(vasep.com.vn) Báo cáo Xu hướng Thủy sản 2026 của Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC) cho thấy Trung Quốc đang nổi lên như thị trường tiêu thụ thủy sản giá trị cao năng động nhất thế giới, nhờ đô thị hóa nhanh, tầng lớp trung lưu gia tăng và sự quan tâm lớn đến an toàn thực phẩm.

Giá cả vẫn là rào cản khiến tiêu thụ thủy sản tại Mỹ chưa tăng mạnh

 |  08:42 07/05/2026

(vasep.com.vn) Dù người tiêu dùng Mỹ ngày càng quan tâm đến nguồn protein lành mạnh và Dietary Guidelines for Americans (Hướng dẫn Dinh dưỡng cho người Mỹ) khuyến nghị tăng tiêu thụ thủy sản, giá cả – dù là thực tế hay cảm nhận – vẫn là rào cản lớn.

Xung đột Mỹ–Iran làm giảm nhu cầu tôm hùm Trung Đông

 |  08:36 07/05/2026

(vasep.com.vn) Xung đột giữa Mỹ và Iran đang tác động tiêu cực đến nhu cầu tôm hùm, theo ông Stewart Lamont, đại diện công ty xuất khẩu Tangier Lobster tại Canada. Dù hoạt động giao hàng sang Trung Đông vẫn diễn ra, đặc biệt cho nhóm khách hàng HORECA, nhưng lượng mua đã giảm đáng kể.

Nhật Bản tiêu thụ thực phẩm đông lạnh vượt 3 triệu tấn

 |  09:06 06/05/2026

(vasep.com.vn) Nhu cầu thực phẩm đông lạnh tại Nhật Bản đã đạt mức cao chưa từng có trong năm 2025 khi tổng tiêu thụ lần đầu vượt 3 triệu tấn, theo Hiệp hội Thực phẩm Đông lạnh Nhật Bản. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong thói quen ăn uống, chịu tác động từ lạm phát, già hóa dân số và nhu cầu tiện lợi.

Protein côn trùng khả thi trong nuôi cá biển, nhưng còn thách thức về chất lượng

 |  08:57 06/05/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu quy mô thương mại tại Ý cho thấy protein từ côn trùng có thể thay thế đáng kể bột cá trong nuôi trồng thủy sản mà không ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Thử nghiệm được thực hiện tại Sardinia trên khoảng 60.000 cá tráp vàng trong 25 tuần, cho thấy có thể thay thế tới 35% nguồn protein động vật bằng bột ruồi lính đen mà vẫn duy trì tăng trưởng và tỷ lệ sống ổn định.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC