CPTPP - EVFTA: Ngoài cơ hội là những thách thức cần biết trước

Tiêu điểm 09:36 15/07/2019 708
(vasep.com.vn) Tại Hội nghị “Cơ hội và thách thức đối với nông nghiệp Việt Nam khi tham gia các Hiệp định thương mại tự do” do Bộ NN&PTNT tổ chức ngày 26/6/2019 tại Hà Nội, hầu hết các diễn giả đều nhận định rằng, các mặt hàng nông sản chiến lược của Việt Nam sẽ thêm nhiều cơ hội để mở rộng thị trường nhờ các cam kết cắt giảm thuế quan, thu hút đầu tư nước ngoài, tiếp cận công nghệ... Tuy nhiên, song hành với việc ưu đãi thuế, sản phẩm nông sản Việt có thể sẽ phải đối diện với hàng rào phi thuế quan cao, trong đó có các quy định TBT/SPS chặt chẽ; quy tắc tiêu chuẩn ngặt nghèo khác về sở hữu trí tuệ, lao động, môi trường...

Trong bài trình bày “CPTPP - EVFTA: Cơ hội và thách thức với doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam”, bà Nguyễn Thị Thu Trang - Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) nhấn mạnh, những ưu đãi về mặt thuế quan là những cơ hội mở ra trước mắt cho các DN nông nghiệp Việt Nam song bên cạnh đó là các hàng rào phi thuế quan, quy chuẩn, quy tắc khác cũng có thể gia tăng hoặc lạm dụng. Hơn thế nữa, các nước có xu hướng không hạ thấp tiêu chuẩn môi trường vì lý do thúc đẩy thương mại.

HÀNG RÀO KỸ THUẬT TRONG THƯƠNG MẠI (TBT)

 

CPTPP

EVFTA

Cam kết chung

Nhắc lại WTO

-                         Các Bên quyền ban hành các biện pháp TBT

-                         Điều kiện: Phải đảm bảo các nguyên tắc của WTO như phải dựa trên các căn cứ khoa học xác đáng, không phân biệt đối xử, minh bạch, tham vấn trước khi ban hành….

Cam kết mới

-            Quy trình đánh giá sự phù hợp:

Không yêu cầu các tổ chức đánh giá phải đặt trụ sở hoặc văn phòng tại nước sở tại

-            Một số ràng buộc cụ thể đối với các biện pháp TBT cho 06 loại sản phẩm (rượu vang đồ uống chưng cất, mỹ phẩm…)

-            Quy trình đánh giá sự phù hợp: cam kết  về  việc  công nhận  và  về phí

-            Về hậu kiểm: Bảo đảm không có xung đột lợi ích giữa đơn vị hậu kiểm DN

-            Về đánh dấu, ghi nhãn: Giới hạn

các yêu cầu về đánh dấu, ghi nhãn

-            VN chấp nhận nhãn «Made in EU»

 

BIỆN PHÁP ATTP, KIỂM DỊCH ĐỘNG THỰC VẬT (SPS)

 

CPTPP

EVFTA

Cam kết chung

Nhắc lại WTO

-                         Các bên quyền ban hành các biện pháp TBT

-                         Điều kiện: Phải đảm bảo các nguyên tắc của WTO như phải dựa trên các căn cứ khoa học hoặc theo các tiêu chuẩn, hướng dẫn, khuyến nghị quốc tế, không phân biệt đối xử, minh bạch…

Cam kết mới

-                         Thanh tra

-                         Kiểm tra nhập      khẩu

-                         Chứng thư

-                         Công nhận tương đương

-                         Minh bạch…

-                         Thống nhất về quan quản SPS mỗi Bên

-                         Áp dụng thống nhất thủ tục kiểm tra điều

kiện SPS cho toàn lãnh thổ

-                         Danh sách sở miễn kiểm tra

-                         Công nhận tương  đương

-                         Biện pháp SPS khẩn cấp

-                         Giới hạn phạm vi địa của dịch bệnh

 

VIỆT NAM MỞ CỬA THỊ TRƯỜNG MUA SẮM CÔNG

 

CPTPP

EVFTA

Đối tượng mua sắm

-             Tất cả các loại hàng hóa, dịch vụ (trừ một số ngoại lệ)

-             Mảng xây dựng có cam kết riêng

-                          Tất cả các loại hàng hóa, dịch vụ (trừ một số ngoại lệ như gạo, xăng dầu, sách báo, tiền giấy...)

-                          Mảng xây dựng có cam kết riêng

Ngưỡng giá trị gói thầu

Quy định riêng theo:

-             Nhóm chủ thể

-             Thời gian kể từ khi CPTPP có hiệu lực

(năm 1-5, từ 6 trở đi)

Quy định riêng theo:

-             Nhóm chủ thể

-             Thời gian kể từ khi EVFTA có hiệu lực (năm 1-5, 6-10,

11-16, từ 16 trở đi)

Chủ đầu tư

-                          21 Cơ quan TW

-                          Không có cơ quan địa phương

-                          38 Đơn vị sự nghiệp

-                          20 Cơ quan TW (20)

-                          02 Địa phương (Một số đơn vị thuộc UBND HN, HCMC)

-                          42 Đơn vị sự nghiệp

Ngoại lệ

Nhiều ngoại lệ, trong đó có:

-  Các hợp đồng BOT, xây dựng cơ sở hạ tầng

-  Các gói thầu nhằm mục đích phát triển, bảo vệ hoặc bảo tồn các giá trị nghệ thuật, lịch sử, khảo cổ hay di sản văn hóa của quốc gia

-  Mua sắm có ưu đãi dành cho SMEs

-  Mua sắm nhằm bảo đảm phúc lợi cho dân tộc thiểu số

Nhiều ngoại lệ, trong đó có:

-              Các hoạt động mua sắm nhằm mục tiêu phát triển, bảo vệ và bảo quản tài nguyên quốc gia;

-              Ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa;

-              Các biện pháp liên quan đến sức khỏe, đãi ngộ, ưu đãi

về kinh tế, xã hội cho dân tộc thiểu số;

-              Các hoạt động mua sắm liên quan đến các sự kiện quốc gia và mục đích tôn giáo;

-              Mua sắm thiết bị lưu trữ hoặc máy chủ chứa dữ liệu quốc gia và các dịch vụ liên quan, v.v.

 

LAO ĐỘNG

CPTPP

EVFTA

Nhóm các nguyên tắc trong Tuyên bố của ILO năm 1998, bao gồm:

(i)          Quyền tự do liên kết và thương lượng tập thể của người lao động và người sử dụng lao động

(ii)         Xóa bỏ lao động cưỡng bức và lao động bắt buộc

(iii)        Cấm sử dụng lao động trẻ em, xóa bỏ các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất

Xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử về việc làm và nghề nghiệp

Nhóm các nguyên tắc về điều kiện lao động “chấp nhận được”

Nhóm này bao gồm các quy định về lương tối thiểu, giờ làm việc, các vấn đề về an toàn lao động  và  sức  khỏe  của  người  lao  động.

Việt Nam nỗ lực tham gia một số Công ước về Lao động

 

MÔI TRƯỜNG

CPTPP

EVFTA

-        Không đưa ra các tiêu chuẩn môi trường nào mới

-        Cam kết tăng cường thực thi hiệu quả các cam kết đã trong các Công ước đa phương về môi trường (MEAs) mà Việt Nam hiện đang là thành viên.

Một số cam kết riêng về:

-        Đa dạng sinh học;

-        Tự vệ trước các sinh vật ngoại lai

-        Giảm phát thải

-        Trợ cấp đối với việc khai thác/đánh bắt hải sản

-        Biện pháp bảo tồn

-        Chính sách với các loại hàng hóa, dịch vụ thân thiện/có lợi cho môi trường.

Một số cam kết riêng (mang tính khuyến khích, hợp tác là chủ yếu) về:

-        Biến đổi khí hậu

-        Đa dạng sinh học

-        Quản lý rừng bền vững và thương mại lâm sản

(gắn với VPA-FLEGT)

-        Kinh doanh và quản lý bền vững các nguồn hải sản sống và sản phẩm nuôi trồng thủy sản

(Các cam kết về minh bạch và tăng cường vai trò của các bên liên quan trong bảo vệ môi trường

Theo bà Trang, khi Việt Nam tham gia vào các hiệp định thương mại tự do, ngoài việc hàng nông sản Việt được ưu đãi thuế quan (đặc biệt ở 27 thị trường EU, Canada, Mexico và Peru) và tiếp cận được với các gói mua sắm công là khối khách hàng Nhà nước ở các nước EU và CPTPP thì các DN cũng có cơ hội NK máy móc thiết bị phục vụ sản xuất từ các đối tác EU-CPTPP với giá hợp lý hơn, NK chuyển giao công nghệ thuận lợi hơn, giá tốt hơn.

Hiện nay, Việt Nam đang áp dụng với quy trình hải quan và phân luồng theo hải quan, kiểm tra chuyên ngành 100%, nhưng theo cam kết của CPTPP và  EVFTA thì Việt Nam sẽ phải thay đổi quy trình, điều này mang lại lợi ích lớn cho các sản phẩm nông sản bởi vì nhóm sản phẩm này đang chịu kiểm tra chuyên ngành rất gắt gao. Thủ tục khiếu nại, xử lý vướng mắc TBT, SPS cũng sẽ nhanh hơn, minh bạch hơn.

Đối với thương mại - dịch vụ và đầu tư, trong CPTPP và EVFTA, Việt Nam cũng có những cam kết được coi là sâu nhất từ trước tới nay, do đó thị trường lĩnh vực dịch vụ sẽ mở cửa sâu hơn, đây là điều kiện tốt cho các ngành nông sản tiết kiệm được chi phí logistics. Ngoài ra, kênh phân phối thuận lợi hơn nhờ các kênh dịch vụ phân phối và thương mại điện tử; môi trường đầu tư cũng thuận lợi hơn theo chuẩn mực quốc tế cao...

Theo bà Trang, bên cạnh cơ hội là thách thức tiêu chuẩn cao về lao động, môi trường nhưng nếu Việt Nam thực hiện được các cam kết này thì chắc chắn sẽ tránh được trường hợp như Bangladesh hay một số nước bị khách hàng tẩy chay vì vi phạm tiêu chuẩn lao động và môi trường. Đây là cơ sở, động lực để Việt Nam thực hiện thương hiệu xanh về môi trường, thương hiệu hồng về nhân văn. Do đó nên xem thách thức này cũng đồng thời là cơ hội.

Với xuất khẩu, sẽ có một số thách thức đặt ra như: Quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan thể không dễ đáp ứng (đối với nông sản nhập khẩu nguyên liệu về chế biến); Cam kết FTA không liên quan tới “Giấy phép/VISA nhập khẩu” cho từng loại hàng hóa; Sức cạnh tranh của sản phẩm các khía cạnh phi cam kết chất lượng, mẫu mã, giá cả, tính chuyên nghiệp còn hạn chế; Sức ép cạnh tranh trước nông sản từ EU-CPTPP trên thị trường Việt Nam; chi phí sản xuất tăng, chi phí tuân thủ (quy tắc về lao động, môi trường) tăng...

TIN MỚI CẬP NHẬT

Nhập khẩu tôm hùm Mỹ giảm trong tháng 6 do nguồn cung từ Canada thu hẹp

 |  08:02 18/08/2026

(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm hùm của Mỹ trong nửa đầu năm 2026 đạt khoảng 58,5 triệu pound, giảm 7% so với 62,9 triệu pound cùng kỳ năm 2025. Theo phân tích của SeafoodNews, tháng 6 là thời điểm suy giảm mạnh nhất, với sản lượng nhập khẩu giảm 18,3% so với cùng kỳ, chủ yếu do nguồn hàng từ Canada thu hẹp và nhu cầu đối với tôm hùm đuôi nước ấm tiếp tục yếu theo mùa. 

Tôm Ecuador tiếp tục chịu thuế 10% khi xuất khẩu sang Mỹ

 |  07:59 18/08/2026

(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu tôm thẻ chân trắng (Penaeus vannamei) của Ecuador tiếp tục chịu mức phụ thu 10% khi vào thị trường Mỹ, sau khi Washington thay đổi cơ sở pháp lý áp dụng thuế. Theo Phòng Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia Ecuador (CNA), động thái này không làm tăng thêm gánh nặng thuế đối với doanh nghiệp mà chỉ thay thế cơ chế pháp lý trước đó.

Công nghệ surimi giúp giảm lãng phí thủy sản

 |  07:57 18/08/2026

(vasep.com.vn) Surimi – nguyên liệu phổ biến để sản xuất thanh cua giả và nhiều sản phẩm thủy sản chế biến – đang tiếp tục được nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nguyên liệu và giảm lãng phí. Phòng thí nghiệm thủy sản của Đại học bang Oregon (OSU) tại Astoria, Mỹ, đã có hơn 20 năm nghiên cứu về công nghệ này, tạo ảnh hưởng tới hoạt động nghiên cứu surimi tại nhiều quốc gia như Thái Lan, Pháp và Hàn Quốc.

Xuất khẩu cá tra 7 tháng đầu năm 2026 giữ được đà tăng nhưng áp lực từ Mỹ gia tăng

 |  07:54 18/08/2026

(vasep.com.vn) Trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, với tổng kim ngạch đạt 1,3 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 7, xuất khẩu đạt 203 triệu USD, tăng 4%, cho thấy nhu cầu thị trường vẫn được duy trì dù tốc độ tăng trưởng có phần chậm lại so với những tháng trước.

Thông cáo báo chí: Vietfish 2026 chính thức trở lại với quy mô kỷ lục, thúc đẩy ‘chuyển đổi xanh’ hướng tới mục tiêu 12 tỷ USD

 |  08:32 17/08/2026

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) chính thức công bố Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam (Vietfish 2026) sẽ diễn ra từ ngày 19/08 đến ngày 21/08/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh.

Indonesia lần đầu xuất khẩu cá trê ướp sang Đài Loan 

 |  08:27 17/08/2026

(vasep.com.vn) Indonesia lần đầu tiên xuất khẩu 10,5 tấn cá trê ướp sang Đài Loan, với tổng trị giá khoảng 400 triệu rupiah (25.000 USD), mở thêm cơ hội cho các sản phẩm thủy sản chế biến của nước này tại thị trường quốc tế. 

Canada hỗ trợ ngư dân nghỉ khai thác hàu do dịch bệnh

 |  08:26 17/08/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Canada vừa công bố chương trình tự nguyện mua lại giấy phép khai thác hàu nhằm hỗ trợ các ngư dân tại vùng bờ biển Đại Tây Dương chịu thiệt hại nặng nề do dịch bệnh trên quần thể hàu.

Việt Úc: Sẵn sàng cho AquaTech, 2030 trở thành Tập đoàn Công nghệ Thủy sản

 |  17:53 15/08/2026

Trong bối cảnh ngành tôm Việt Nam đứng trước yêu cầu nâng cao chất lượng con giống, chủ động nguồn tôm bố mẹ và giảm chi phí sản xuất, khoa học công nghệ và năng lực chọn giống ngày càng giữ vai trò quan trọng. Sau 25 năm phát triển, Tập đoàn Việt Úc công bố chiến lược chuyển đổi từ Aquafarm sang Tập đoàn Công nghệ Thủy sản (AquaTech), khi doanh nghiệp đã hội đủ các điều kiện quan trọng để chuyển mình.

EU thận trọng trước những đe dọa thương mại mới từ Mỹ

 |  09:24 15/08/2026

(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đang lựa chọn cách tiếp cận kiềm chế hơn trước căng thẳng thương mại leo thang với Mỹ. Theo Politico, EU muốn tránh đối đầu công khai với Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời kéo dài thời gian để xử lý các đe dọa thuế quan mới thông qua các kênh kỹ thuật và pháp lý.

Giá bột cá Peru duy trì ở mức kỷ lục, nguồn cung toàn cầu tiếp tục căng thẳng

 |  09:24 15/08/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bột cá toàn cầu vẫn trong tình trạng khan hiếm khi mùa khai thác cá cơm (anchovy) tại khu vực Bắc – Trung Peru tiếp tục bị đình chỉ. Mặc dù tồn kho bột cá tại các cảng lớn của Trung Quốc đã nhích tăng trở lại sau nhiều tuần giảm liên tiếp, nguồn cung bột cá chất lượng cao từ Peru vẫn rất hạn chế, khiến giá duy trì ở mức cao kỷ lục.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC