CPTPP - EVFTA: Ngoài cơ hội là những thách thức cần biết trước

Tiêu điểm 09:36 15/07/2019 708
(vasep.com.vn) Tại Hội nghị “Cơ hội và thách thức đối với nông nghiệp Việt Nam khi tham gia các Hiệp định thương mại tự do” do Bộ NN&PTNT tổ chức ngày 26/6/2019 tại Hà Nội, hầu hết các diễn giả đều nhận định rằng, các mặt hàng nông sản chiến lược của Việt Nam sẽ thêm nhiều cơ hội để mở rộng thị trường nhờ các cam kết cắt giảm thuế quan, thu hút đầu tư nước ngoài, tiếp cận công nghệ... Tuy nhiên, song hành với việc ưu đãi thuế, sản phẩm nông sản Việt có thể sẽ phải đối diện với hàng rào phi thuế quan cao, trong đó có các quy định TBT/SPS chặt chẽ; quy tắc tiêu chuẩn ngặt nghèo khác về sở hữu trí tuệ, lao động, môi trường...

Trong bài trình bày “CPTPP - EVFTA: Cơ hội và thách thức với doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam”, bà Nguyễn Thị Thu Trang - Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) nhấn mạnh, những ưu đãi về mặt thuế quan là những cơ hội mở ra trước mắt cho các DN nông nghiệp Việt Nam song bên cạnh đó là các hàng rào phi thuế quan, quy chuẩn, quy tắc khác cũng có thể gia tăng hoặc lạm dụng. Hơn thế nữa, các nước có xu hướng không hạ thấp tiêu chuẩn môi trường vì lý do thúc đẩy thương mại.

HÀNG RÀO KỸ THUẬT TRONG THƯƠNG MẠI (TBT)

 

CPTPP

EVFTA

Cam kết chung

Nhắc lại WTO

-                         Các Bên quyền ban hành các biện pháp TBT

-                         Điều kiện: Phải đảm bảo các nguyên tắc của WTO như phải dựa trên các căn cứ khoa học xác đáng, không phân biệt đối xử, minh bạch, tham vấn trước khi ban hành….

Cam kết mới

-            Quy trình đánh giá sự phù hợp:

Không yêu cầu các tổ chức đánh giá phải đặt trụ sở hoặc văn phòng tại nước sở tại

-            Một số ràng buộc cụ thể đối với các biện pháp TBT cho 06 loại sản phẩm (rượu vang đồ uống chưng cất, mỹ phẩm…)

-            Quy trình đánh giá sự phù hợp: cam kết  về  việc  công nhận  và  về phí

-            Về hậu kiểm: Bảo đảm không có xung đột lợi ích giữa đơn vị hậu kiểm DN

-            Về đánh dấu, ghi nhãn: Giới hạn

các yêu cầu về đánh dấu, ghi nhãn

-            VN chấp nhận nhãn «Made in EU»

 

BIỆN PHÁP ATTP, KIỂM DỊCH ĐỘNG THỰC VẬT (SPS)

 

CPTPP

EVFTA

Cam kết chung

Nhắc lại WTO

-                         Các bên quyền ban hành các biện pháp TBT

-                         Điều kiện: Phải đảm bảo các nguyên tắc của WTO như phải dựa trên các căn cứ khoa học hoặc theo các tiêu chuẩn, hướng dẫn, khuyến nghị quốc tế, không phân biệt đối xử, minh bạch…

Cam kết mới

-                         Thanh tra

-                         Kiểm tra nhập      khẩu

-                         Chứng thư

-                         Công nhận tương đương

-                         Minh bạch…

-                         Thống nhất về quan quản SPS mỗi Bên

-                         Áp dụng thống nhất thủ tục kiểm tra điều

kiện SPS cho toàn lãnh thổ

-                         Danh sách sở miễn kiểm tra

-                         Công nhận tương  đương

-                         Biện pháp SPS khẩn cấp

-                         Giới hạn phạm vi địa của dịch bệnh

 

VIỆT NAM MỞ CỬA THỊ TRƯỜNG MUA SẮM CÔNG

 

CPTPP

EVFTA

Đối tượng mua sắm

-             Tất cả các loại hàng hóa, dịch vụ (trừ một số ngoại lệ)

-             Mảng xây dựng có cam kết riêng

-                          Tất cả các loại hàng hóa, dịch vụ (trừ một số ngoại lệ như gạo, xăng dầu, sách báo, tiền giấy...)

-                          Mảng xây dựng có cam kết riêng

Ngưỡng giá trị gói thầu

Quy định riêng theo:

-             Nhóm chủ thể

-             Thời gian kể từ khi CPTPP có hiệu lực

(năm 1-5, từ 6 trở đi)

Quy định riêng theo:

-             Nhóm chủ thể

-             Thời gian kể từ khi EVFTA có hiệu lực (năm 1-5, 6-10,

11-16, từ 16 trở đi)

Chủ đầu tư

-                          21 Cơ quan TW

-                          Không có cơ quan địa phương

-                          38 Đơn vị sự nghiệp

-                          20 Cơ quan TW (20)

-                          02 Địa phương (Một số đơn vị thuộc UBND HN, HCMC)

-                          42 Đơn vị sự nghiệp

Ngoại lệ

Nhiều ngoại lệ, trong đó có:

-  Các hợp đồng BOT, xây dựng cơ sở hạ tầng

-  Các gói thầu nhằm mục đích phát triển, bảo vệ hoặc bảo tồn các giá trị nghệ thuật, lịch sử, khảo cổ hay di sản văn hóa của quốc gia

-  Mua sắm có ưu đãi dành cho SMEs

-  Mua sắm nhằm bảo đảm phúc lợi cho dân tộc thiểu số

Nhiều ngoại lệ, trong đó có:

-              Các hoạt động mua sắm nhằm mục tiêu phát triển, bảo vệ và bảo quản tài nguyên quốc gia;

-              Ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa;

-              Các biện pháp liên quan đến sức khỏe, đãi ngộ, ưu đãi

về kinh tế, xã hội cho dân tộc thiểu số;

-              Các hoạt động mua sắm liên quan đến các sự kiện quốc gia và mục đích tôn giáo;

-              Mua sắm thiết bị lưu trữ hoặc máy chủ chứa dữ liệu quốc gia và các dịch vụ liên quan, v.v.

 

LAO ĐỘNG

CPTPP

EVFTA

Nhóm các nguyên tắc trong Tuyên bố của ILO năm 1998, bao gồm:

(i)          Quyền tự do liên kết và thương lượng tập thể của người lao động và người sử dụng lao động

(ii)         Xóa bỏ lao động cưỡng bức và lao động bắt buộc

(iii)        Cấm sử dụng lao động trẻ em, xóa bỏ các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất

Xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử về việc làm và nghề nghiệp

Nhóm các nguyên tắc về điều kiện lao động “chấp nhận được”

Nhóm này bao gồm các quy định về lương tối thiểu, giờ làm việc, các vấn đề về an toàn lao động  và  sức  khỏe  của  người  lao  động.

Việt Nam nỗ lực tham gia một số Công ước về Lao động

 

MÔI TRƯỜNG

CPTPP

EVFTA

-        Không đưa ra các tiêu chuẩn môi trường nào mới

-        Cam kết tăng cường thực thi hiệu quả các cam kết đã trong các Công ước đa phương về môi trường (MEAs) mà Việt Nam hiện đang là thành viên.

Một số cam kết riêng về:

-        Đa dạng sinh học;

-        Tự vệ trước các sinh vật ngoại lai

-        Giảm phát thải

-        Trợ cấp đối với việc khai thác/đánh bắt hải sản

-        Biện pháp bảo tồn

-        Chính sách với các loại hàng hóa, dịch vụ thân thiện/có lợi cho môi trường.

Một số cam kết riêng (mang tính khuyến khích, hợp tác là chủ yếu) về:

-        Biến đổi khí hậu

-        Đa dạng sinh học

-        Quản lý rừng bền vững và thương mại lâm sản

(gắn với VPA-FLEGT)

-        Kinh doanh và quản lý bền vững các nguồn hải sản sống và sản phẩm nuôi trồng thủy sản

(Các cam kết về minh bạch và tăng cường vai trò của các bên liên quan trong bảo vệ môi trường

Theo bà Trang, khi Việt Nam tham gia vào các hiệp định thương mại tự do, ngoài việc hàng nông sản Việt được ưu đãi thuế quan (đặc biệt ở 27 thị trường EU, Canada, Mexico và Peru) và tiếp cận được với các gói mua sắm công là khối khách hàng Nhà nước ở các nước EU và CPTPP thì các DN cũng có cơ hội NK máy móc thiết bị phục vụ sản xuất từ các đối tác EU-CPTPP với giá hợp lý hơn, NK chuyển giao công nghệ thuận lợi hơn, giá tốt hơn.

Hiện nay, Việt Nam đang áp dụng với quy trình hải quan và phân luồng theo hải quan, kiểm tra chuyên ngành 100%, nhưng theo cam kết của CPTPP và  EVFTA thì Việt Nam sẽ phải thay đổi quy trình, điều này mang lại lợi ích lớn cho các sản phẩm nông sản bởi vì nhóm sản phẩm này đang chịu kiểm tra chuyên ngành rất gắt gao. Thủ tục khiếu nại, xử lý vướng mắc TBT, SPS cũng sẽ nhanh hơn, minh bạch hơn.

Đối với thương mại - dịch vụ và đầu tư, trong CPTPP và EVFTA, Việt Nam cũng có những cam kết được coi là sâu nhất từ trước tới nay, do đó thị trường lĩnh vực dịch vụ sẽ mở cửa sâu hơn, đây là điều kiện tốt cho các ngành nông sản tiết kiệm được chi phí logistics. Ngoài ra, kênh phân phối thuận lợi hơn nhờ các kênh dịch vụ phân phối và thương mại điện tử; môi trường đầu tư cũng thuận lợi hơn theo chuẩn mực quốc tế cao...

Theo bà Trang, bên cạnh cơ hội là thách thức tiêu chuẩn cao về lao động, môi trường nhưng nếu Việt Nam thực hiện được các cam kết này thì chắc chắn sẽ tránh được trường hợp như Bangladesh hay một số nước bị khách hàng tẩy chay vì vi phạm tiêu chuẩn lao động và môi trường. Đây là cơ sở, động lực để Việt Nam thực hiện thương hiệu xanh về môi trường, thương hiệu hồng về nhân văn. Do đó nên xem thách thức này cũng đồng thời là cơ hội.

Với xuất khẩu, sẽ có một số thách thức đặt ra như: Quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan thể không dễ đáp ứng (đối với nông sản nhập khẩu nguyên liệu về chế biến); Cam kết FTA không liên quan tới “Giấy phép/VISA nhập khẩu” cho từng loại hàng hóa; Sức cạnh tranh của sản phẩm các khía cạnh phi cam kết chất lượng, mẫu mã, giá cả, tính chuyên nghiệp còn hạn chế; Sức ép cạnh tranh trước nông sản từ EU-CPTPP trên thị trường Việt Nam; chi phí sản xuất tăng, chi phí tuân thủ (quy tắc về lao động, môi trường) tăng...

TIN MỚI CẬP NHẬT

Cước biển từ Việt Nam đi ngang, Nam Mỹ tiếp tục tăng mạnh

 |  11:06 14/09/2026

(vasep.com.vn) Bản tin Logistics và Vận tải biển VASEP tuần 8–14/9/2026 cho thấy cước vận tải container từ Việt Nam nhìn chung ổn định nhưng tiếp tục phân hóa mạnh giữa các tuyến. Chỉ số VCFI tổng hợp đạt 4.912 USD/FEU, tăng 0,06% so với tuần trước đó.

Croquette cá tra ướp muối của Vĩnh Hoàn giành giải cao nhất tại Seafood Excellence Asia 2026

 |  08:10 14/09/2026

(vasep.com.vn) Vĩnh Hoàn đã giành giải cao nhất tại Giải thưởng Seafood Excellence Asia lần thứ tư với sản phẩm Cured Panga Croquette – Croquette cá tra ướp muối.

Hàn Quốc xuất kho lượng lớn cá minh thái

 |  08:05 14/09/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Hàn Quốc đang triển khai đợt xuất kho thủy sản dự trữ quốc gia lớn nhất từ trước đến nay, với tổng lượng 20.000 tấn được đưa ra thị trường từ ngày 24/8 đến 27/9 nhằm tăng nguồn cung và giảm áp lực giá trước kỳ nghỉ lễ Chuseok.

Cá ngừ Việt Nam rộng cửa tại Nga trong giai đoạn hợp tác mới

 |  08:02 14/09/2026

(vasep.com.vn) Quan hệ Việt Nam – Nga đang bước vào giai đoạn hợp tác mới với định hướng mở rộng thương mại, đầu tư và kết nối kinh tế. Trong bối cảnh đó, cá ngừ đang nổi lên như một trong những mặt hàng thủy sản có nhiều dư địa tăng trưởng tại thị trường Nga. Số liệu 7 tháng đầu năm 2026 cho thấy xuất khẩu cá ngừ sang Nga tăng mạnh, nhưng để biến đà tăng hiện tại thành thị phần bền vững, doanh nghiệp vẫn cần giải quyết bài toán về logistics, thanh toán và cạnh tranh nguồn cung.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 11/9/2026

 |  18:57 11/09/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 11/9/2026 tiếp tục ghi nhận nhiều biến động về giá nguyên liệu, nguồn cung và cạnh tranh thương mại. Giá tôm tại Mỹ giảm sâu khi Ecuador và Ấn Độ gia tăng sức ép nguồn cung, trong khi ngành tôm toàn cầu tiếp tục xu hướng tích hợp chuỗi. Giá cá ngừ vằn và cá minh thái duy trì ở mức cao do nguồn cung hạn chế, còn Trung Quốc đẩy mạnh mục tiêu phát triển sản lượng và công nghệ nuôi thủy sản. Bên cạnh đó, các thị trường lớn như Đức, Nhật Bản tiếp tục có những tín hiệu mới về nhu cầu tiêu thụ và nhập khẩu thủy sản.

Ngành tôm Ecuador hướng tới quy mô tương đương ngành cá hồi Na Uy

 |  08:21 11/09/2026

(vasep.com.vn) Ngành tôm Ecuador đang duy trì đà tăng trưởng mạnh trong thập kỷ qua, với sản lượng xuất khẩu có thể tiếp tục tăng ở mức hai con số trong năm 2026. Theo chuyên gia phân tích Novel Sharma của Rabobank, quy mô và tốc độ phát triển hiện nay đang đưa ngành tôm Ecuador tiến gần hơn tới mô hình của ngành cá hồi Na Uy.

NOAA đóng khai thác có chủ đích mực Illex tại Mỹ đến cuối năm

 |  08:14 11/09/2026

(vasep.com.vn) Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA Fisheries) đã chính thức đóng hoạt động khai thác có chủ đích đối với mực Illex (Illex illecebrosus) tại vùng biển liên bang của Mỹ từ 0 giờ 01 ngày 23/8 đến hết ngày 31/12/2026. Quyết định được đưa ra sau khi NOAA dự báo sản lượng khai thác sẽ đạt 96% hạn ngạch nội địa trong năm.

Kerala đẩy mạnh khai thác bền vững, hướng tới tăng xuất khẩu thủy sản

 |  08:13 11/09/2026

(vasep.com.vn) Ngành thủy sản bang Kerala, Ấn Độ vừa công bố một sáng kiến mới về phát triển bền vững, gồm dự thảo kế hoạch quản lý nghề cá cấp bang và hệ thống truy xuất số, nhằm thúc đẩy khai thác có trách nhiệm và nâng thị phần thủy sản Kerala trên thị trường quốc tế.

Kazakhstan đẩy mạnh xuất khẩu phi lê cá sang châu Âu

 |  08:11 11/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Kazakhstan đang phục hồi và tăng tốc, trong đó nhóm cá nước ngọt phi lê ghi nhận mức tăng đáng kể tại thị trường châu Âu. Theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Kazakhstan được Qazinform dẫn lại từ Energyprom.kz, trong 6 tháng đầu năm 2026, Kazakhstan xuất khẩu 12.900 tấn cá, giáp xác và động vật thân mềm đã qua chế biến hoặc bảo quản, tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC