Côn trùng và vi tảo – giải pháp bền vững cho ngành thủy sản thoát khỏi lệ thuộc vào bột cá

Bột cá 08:58 25/06/2025
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản (NTTS) đang phát triển nhanh nhưng đối mặt với một thách thức lớn: sự lệ thuộc quá mức vào bột cá và dầu cá – hai nguyên liệu truyền thống được coi là "tiêu chuẩn vàng" trong thức ăn cho các loài cá và tôm ăn thịt. Tuy nhiên, việc khai thác cá làm nguyên liệu gây cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên, phá vỡ cân bằng sinh thái biển, khiến giá cả biến động và làm gia tăng cạnh tranh lương thực với con người. Trước áp lực này, ngành NTTS buộc phải tìm kiếm giải pháp thay thế bền vững và khả thi hơn.

Hai nguồn protein thay thế đầy tiềm năng đang được chú ý là côn trùng – cụ thể là ấu trùng Ruồi lính đen (BSF) – và vi tảo.

Côn trùng – Giải pháp tuần hoàn từ rác thải hữu cơ

Ấu trùng BSF chứa hàm lượng protein cao (40-60%), axit amin cân đối và giàu chất béo, canxi, phốt pho – phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của thủy sản. Quan trọng hơn, đây là thức ăn tự nhiên của nhiều loài cá hoang dã nên dễ tiêu hóa và hấp thụ.

Về mặt sinh thái và kinh tế, nuôi BSF tận dụng chất thải hữu cơ (rau củ, bã bia, phụ phẩm nông nghiệp), giúp giảm lượng rác, phát thải khí nhà kính và tạo ra nguồn nguyên liệu giá trị cao. Ngoài bột và dầu côn trùng, phân của ấu trùng còn có thể dùng làm phân bón hữu cơ. Mô hình này tạo nên một chu trình kinh tế tuần hoàn hiệu quả và thân thiện môi trường.

Vi tảo – Nguồn vi chất quý và "máy hút CO₂" tự nhiên

Vi tảo là nguồn cung cấp trực tiếp axit béo omega-3 (EPA, DHA), vốn là thành phần thiết yếu trong dầu cá. Các loài tảo như Schizochytrium, Nannochloropsis cho hàm lượng EPA, DHA cao mà không cần qua trung gian là cá biển.

Một số vi tảo như Spirulina, Chlorella còn chứa đến 70% protein cùng vitamin, khoáng chất và sắc tố tự nhiên như Astaxanthin, giúp cải thiện màu sắc và chất lượng sản phẩm thủy sản. Ngoài ra, vi tảo hấp thụ CO₂ thông qua quang hợp, có thể nuôi trong bể kín sử dụng nước thải, không chiếm đất canh tác – góp phần xử lý ô nhiễm và giảm phát thải khí nhà kính.

Hướng đi tất yếu cho thủy sản bền vững

Chuyển đổi sang nguồn nguyên liệu như côn trùng và vi tảo không còn là lựa chọn, mà là hướng đi tất yếu để đảm bảo tính bền vững, giảm phụ thuộc vào nguồn lợi biển đang cạn kiệt, ổn định giá thành sản xuất và nâng cao tính tự chủ trong chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản.

Dù vẫn còn những thách thức như chi phí sản xuất, pháp lý và chấp nhận thị trường, nhưng với tiềm năng vượt trội về dinh dưỡng, sinh thái và kinh tế, côn trùng và vi tảo được xem là nền tảng quan trọng giúp ngành NTTS bước vào kỷ nguyên phát triển xanh, hiệu quả và bền vững hơn.

Tổng hợp

ntts con trung vi tao

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới 05–12/11/2026

 |  13:13 13/11/2026

(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới 05–12/11/2026: Nhập khẩu tôm của Mỹ tăng nhưng tôm Việt Nam giảm, giá bán buôn tôm tại Mỹ tiếp tục đi xuống. Cá basa được ưa chuộng tại Anh, còn sản lượng khai thác của Nga vượt 4 triệu tấn.

Ấn Độ chuyển trọng tâm sang phát triển chuỗi giá trị thủy sản

 |  08:52 13/11/2026

(vasep.com.vn) Ngành thủy sản Ấn Độ đang chuyển từ mô hình tập trung vào sản xuất sang phát triển chuỗi giá trị, chú trọng chế biến, bảo quản, phân phối và mở rộng thị trường. Theo Bộ Thông tin và Phát thanh Ấn Độ, các mô hình doanh nghiệp chế biến sản phẩm giá trị gia tăng, chợ cá hiện đại và bán hàng lưu động đang được thúc đẩy nhằm nâng cao thu nhập cho người nuôi và giảm thất thoát sau thu hoạch.

Norel khánh thành nhà máy phụ gia thức ăn tại Malaysia

 |  08:40 13/11/2026

(vasep.com.vn) Tập đoàn Norel, chuyên sản xuất phụ gia và các giải pháp dinh dưỡng động vật, vừa khánh thành nhà máy mới tại bang Johor (Malaysia) ngày 16/10/2026. Nhà máy có công suất thiết kế 10.000 tấn/năm, nhằm tăng năng lực cung ứng và mở rộng thị trường tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Cá basa Việt Nam: Lời giải cho cuộc khủng hoảng thiếu hụt nguyên liệu surimi tại Nhật Bản

 |  08:40 13/11/2026

(vasep.com.vn) Ngành công nghiệp chế biến thủy sản Nhật Bản, với mức tiêu thụ hơn 200.000 tấn surimi mỗi năm, đang đối mặt với áp lực chi phí nguyên liệu nặng nề. Trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm, cá basa nuôi tại Việt Nam đang nổi lên như một giải pháp thay thế chiến lược mang tính thương mại cao.

Tôm Việt và mối lo từ Ecuador

 |  11:02 12/11/2026

(vasep.com.vn) Trước sức ép từ tôm giá rẻ và sự lấn sân sang mảng chế biến sâu của "đối thủ" Ecuador, doanh nghiệp tôm Việt Nam cần làm gì để giữ vững thị phần?

Thị trường thủy sản 2027-2029: Cơ hội và dư địa tăng trưởng xuất khẩu hai con số

 |  09:10 12/11/2026

(vasep.com.vn) Theo số liệu từ Hiệp hội VASEP, tính chung 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước đạt 10,459 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng 12,1% so với cùng kỳ năm trước.

Trung Quốc trở thành thị trường thủy sản lớn thứ hai của Na Uy

 |  08:37 12/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản Na Uy sang Trung Quốc đạt 158.000 tấn, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước; kim ngạch tăng 26%. Trung Quốc hiện đã vươn lên trở thành thị trường xuất khẩu thủy sản lớn thứ hai của Na Uy, từ vị trí thứ 10 vào năm 2020. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ cá hồi với lượng xuất khẩu đạt 98.000 tấn, tăng 42%.

Giá điện tăng gây áp lực lên ngành tôm Ecuador

 |  08:36 12/11/2026

(vasep.com.vn) Ngành tôm Ecuador đang đối mặt với áp lực chi phí ngày càng lớn khi giá điện công nghiệp tăng mạnh, trong khi nhiên liệu và nguyên liệu sản xuất thức ăn vẫn ở mức cao. Tình trạng này ảnh hưởng đến lợi nhuận, hoạt động sản xuất và khả năng cạnh tranh của tôm Ecuador trên thị trường quốc tế.

Xuất khẩu surimi cá minh thái Nga dự kiến giảm 20%

 |  08:35 12/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu surimi cá minh thái của Nga dự kiến giảm khoảng 20% trong năm 2026 khi các doanh nghiệp chế biến điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, ưu tiên phi lê và cá đã bỏ đầu, bỏ ruột (H&G) để tận dụng mức giá bán cao hơn. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh sản lượng khai thác cá minh thái của Nga vẫn duy trì ổn định.

Dự án ITUNNES đề nghị EU tiếp tục hỗ trợ mạng lưới nghiên cứu cá ngừ nhiệt đới

 |  08:22 12/11/2026

(vasep.com.vn) Các đối tác thuộc dự án ITUNNES đã đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) tiếp tục hỗ trợ kinh phí để duy trì mạng lưới thu thập mẫu sinh học và các công cụ dữ liệu phục vụ đánh giá trữ lượng cá ngừ nhiệt đới.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC