Côn trùng và vi tảo – giải pháp bền vững cho ngành thủy sản thoát khỏi lệ thuộc vào bột cá

Bột cá 08:58 25/06/2025
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản (NTTS) đang phát triển nhanh nhưng đối mặt với một thách thức lớn: sự lệ thuộc quá mức vào bột cá và dầu cá – hai nguyên liệu truyền thống được coi là "tiêu chuẩn vàng" trong thức ăn cho các loài cá và tôm ăn thịt. Tuy nhiên, việc khai thác cá làm nguyên liệu gây cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên, phá vỡ cân bằng sinh thái biển, khiến giá cả biến động và làm gia tăng cạnh tranh lương thực với con người. Trước áp lực này, ngành NTTS buộc phải tìm kiếm giải pháp thay thế bền vững và khả thi hơn.

Hai nguồn protein thay thế đầy tiềm năng đang được chú ý là côn trùng – cụ thể là ấu trùng Ruồi lính đen (BSF) – và vi tảo.

Côn trùng – Giải pháp tuần hoàn từ rác thải hữu cơ

Ấu trùng BSF chứa hàm lượng protein cao (40-60%), axit amin cân đối và giàu chất béo, canxi, phốt pho – phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của thủy sản. Quan trọng hơn, đây là thức ăn tự nhiên của nhiều loài cá hoang dã nên dễ tiêu hóa và hấp thụ.

Về mặt sinh thái và kinh tế, nuôi BSF tận dụng chất thải hữu cơ (rau củ, bã bia, phụ phẩm nông nghiệp), giúp giảm lượng rác, phát thải khí nhà kính và tạo ra nguồn nguyên liệu giá trị cao. Ngoài bột và dầu côn trùng, phân của ấu trùng còn có thể dùng làm phân bón hữu cơ. Mô hình này tạo nên một chu trình kinh tế tuần hoàn hiệu quả và thân thiện môi trường.

Vi tảo – Nguồn vi chất quý và "máy hút CO" tự nhiên

Vi tảo là nguồn cung cấp trực tiếp axit béo omega-3 (EPA, DHA), vốn là thành phần thiết yếu trong dầu cá. Các loài tảo như Schizochytrium, Nannochloropsis cho hàm lượng EPA, DHA cao mà không cần qua trung gian là cá biển.

Một số vi tảo như Spirulina, Chlorella còn chứa đến 70% protein cùng vitamin, khoáng chất và sắc tố tự nhiên như Astaxanthin, giúp cải thiện màu sắc và chất lượng sản phẩm thủy sản. Ngoài ra, vi tảo hấp thụ CO₂ thông qua quang hợp, có thể nuôi trong bể kín sử dụng nước thải, không chiếm đất canh tác – góp phần xử lý ô nhiễm và giảm phát thải khí nhà kính.

Hướng đi tất yếu cho thủy sản bền vững

Chuyển đổi sang nguồn nguyên liệu như côn trùng và vi tảo không còn là lựa chọn, mà là hướng đi tất yếu để đảm bảo tính bền vững, giảm phụ thuộc vào nguồn lợi biển đang cạn kiệt, ổn định giá thành sản xuất và nâng cao tính tự chủ trong chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản.

Dù vẫn còn những thách thức như chi phí sản xuất, pháp lý và chấp nhận thị trường, nhưng với tiềm năng vượt trội về dinh dưỡng, sinh thái và kinh tế, côn trùng và vi tảo được xem là nền tảng quan trọng giúp ngành NTTS bước vào kỷ nguyên phát triển xanh, hiệu quả và bền vững hơn.

Tổng hợp

ntts con trung vi tao

TIN MỚI CẬP NHẬT

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Cần xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ để nâng tầm nông sản An Giang

 |  18:15 14/07/2026

Sáng 13/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dẫn đầu đoàn công tác của Chính phủ làm việc tại An Giang, khảo sát hoạt động của Công ty Cổ phần Rau quả thực phẩm An Giang (Antesco) và Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản Cửu Long An Giang. Phó Thủ tướng yêu cầu địa phương sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tăng cường liên kết vùng nguyên liệu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản, thủy sản Việt Nam.

Quản lý thức ăn đúng cách để phòng hội chứng phân trắng

 |  08:30 14/07/2026

(vasep.com.vn) Tại buổi chia sẻ trực tuyến về “Quản lý thức ăn và hội chứng phân trắng”, các chuyên gia cho rằng hội chứng phân trắng (WFS) không phải là bệnh do một tác nhân đơn lẻ mà là hội chứng phức hợp, hình thành từ sự tương tác giữa vi khuẩn cơ hội, ký sinh trùng, dinh dưỡng và điều kiện môi trường ao nuôi.

Quản lý cho ăn khoa học giúp tối ưu hiệu quả nuôi tôm

 |  08:29 14/07/2026

(vasep.com.vn) Thức ăn chiếm 50-60% tổng chi phí nuôi tôm, nhưng hiệu quả quản lý cho ăn còn ảnh hưởng đến hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) nhiều hơn cả chất lượng thức ăn. Theo các chuyên gia, quản lý cho ăn có thể quyết định tới 65-75% biến động của FCR, trở thành yếu tố then chốt nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững của mô hình nuôi tôm ngoài trời.

5 địa phương phản hồi kiến nghị của VASEP về tháo gỡ điểm nghẽn xuất khẩu thủy sản

 |  08:28 14/07/2026

(vasep.com.vn) Sau Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026, các địa phương gồm Vĩnh Long, An Giang, Quảng Ngãi, Đồng Tháp và Thanh Hóa đã có văn bản phản hồi một số kiến nghị của VASEP liên quan đến phát triển vùng nguyên liệu nuôi trồng thủy sản và thủ tục xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác đối với nhóm tàu cá quy mô nhỏ dưới 6m.

EU áp dụng quy định kiểm soát Listeria nghiêm ngặt hơn đối với thực phẩm ăn liền từ ngày 1/7/2026

 |  08:27 14/07/2026

(vasep.com.vn) Từ ngày 1/7/2026, Quy định sửa đổi (EU) 2024/2895 của Ủy ban châu Âu sửa đổi Quy định (EC) 2073/2005 về tiêu chí vi sinh đối với thực phẩm chính thức có hiệu lực. Quy định này mở rộng trách nhiệm đảm bảo an toàn vi sinh đối với vi khuẩn Listeria monocytogenes trong thực phẩm ăn liền (RTE) từ nhà sản xuất ban đầu sang toàn bộ các chủ thể kinh doanh thực phẩm trong chuỗi cung ứng. Động thái này nhằm ứng phó với số ca nhiễm khuẩn Listeria tại châu Âu năm 2022 tăng 15,9% so với năm 2021, với số ca tử vong do ngộ độc thực phẩm ở mức cao nhất trong 10 năm.

Ngành thủy sản Mỹ chia rẽ trước đề xuất thuế lao động cưỡng bức của USTR

 |  08:25 14/07/2026

(vasep.com.vn) Các phiên điều trần của Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) về đề xuất áp thuế theo Section 301 liên quan đến lao động cưỡng bức đã cho thấy sự chia rẽ rõ rệt trong ngành thủy sản Mỹ. Trong khi các nhà nhập khẩu cảnh báo chi phí thuế có thể tăng mạnh, các nhà sản xuất tôm và cá da trơn nội địa lại ủng hộ áp thuế cao hơn, thậm chí kêu gọi cấm nhập khẩu đối với một số sản phẩm.

GSA quảng bá chứng nhận BAP tới đầu bếp và người tiêu dùng

 |  08:24 14/07/2026

(vasep.com.vn) Liên minh Thủy sản Toàn cầu (GSA) vừa hợp tác với nền tảng ẩm thực Great British Chefs triển khai chiến dịch nâng cao nhận thức về nhãn chứng nhận Thực hành Nuôi trồng Thủy sản Tốt nhất (BAP) đối với đầu bếp và người tiêu dùng.

Nhật Bản: Sản lượng xuất khẩu thủy sản giảm trong tháng 5/2026

 |  08:31 13/07/2026

(vasep.com.vn) Theo số liệu thương mại do Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 26/6, xuất khẩu thủy sản của nước này trong tháng 5/2026 đạt 42.716 tấn, giảm 2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu lại tăng mạnh 41%, lên 33,58 tỷ yên (khoảng 208 triệu USD), phản ánh xu hướng giá thủy sản tăng cao trên thị trường quốc tế.

Xuất khẩu surimi Nhật Bản khởi sắc nhờ nhu cầu thế giới tăng

 |  08:31 13/07/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu các sản phẩm surimi của Nhật Bản tiếp tục tăng nhờ nhu cầu quốc tế gia tăng tại Bắc Mỹ, Trung Mỹ, châu Âu, Trung Đông và Đông Nam Á. Theo thống kê thương mại của Bộ Tài chính Nhật Bản, khối lượng xuất khẩu surimi, bao gồm các sản phẩm như kamaboko (chả cá hấp) nhưng không tính xúc xích cá, đạt 4.186 tấn trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước.

Ấn Độ đề nghị Mỹ rút đề xuất áp thuế 12,5%

 |  08:29 13/07/2026

(vasep.com.vn) Ấn Độ đã đề nghị Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) rút đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước này liên quan đến cuộc điều tra theo Điều khoản 301 về các vấn đề thương mại và lao động cưỡng bức.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC