Côn trùng và vi tảo – giải pháp bền vững cho ngành thủy sản thoát khỏi lệ thuộc vào bột cá

Bột cá 08:58 25/06/2025
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản (NTTS) đang phát triển nhanh nhưng đối mặt với một thách thức lớn: sự lệ thuộc quá mức vào bột cá và dầu cá – hai nguyên liệu truyền thống được coi là "tiêu chuẩn vàng" trong thức ăn cho các loài cá và tôm ăn thịt. Tuy nhiên, việc khai thác cá làm nguyên liệu gây cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên, phá vỡ cân bằng sinh thái biển, khiến giá cả biến động và làm gia tăng cạnh tranh lương thực với con người. Trước áp lực này, ngành NTTS buộc phải tìm kiếm giải pháp thay thế bền vững và khả thi hơn.

Hai nguồn protein thay thế đầy tiềm năng đang được chú ý là côn trùng – cụ thể là ấu trùng Ruồi lính đen (BSF) – và vi tảo.

Côn trùng – Giải pháp tuần hoàn từ rác thải hữu cơ

Ấu trùng BSF chứa hàm lượng protein cao (40-60%), axit amin cân đối và giàu chất béo, canxi, phốt pho – phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của thủy sản. Quan trọng hơn, đây là thức ăn tự nhiên của nhiều loài cá hoang dã nên dễ tiêu hóa và hấp thụ.

Về mặt sinh thái và kinh tế, nuôi BSF tận dụng chất thải hữu cơ (rau củ, bã bia, phụ phẩm nông nghiệp), giúp giảm lượng rác, phát thải khí nhà kính và tạo ra nguồn nguyên liệu giá trị cao. Ngoài bột và dầu côn trùng, phân của ấu trùng còn có thể dùng làm phân bón hữu cơ. Mô hình này tạo nên một chu trình kinh tế tuần hoàn hiệu quả và thân thiện môi trường.

Vi tảo – Nguồn vi chất quý và "máy hút CO" tự nhiên

Vi tảo là nguồn cung cấp trực tiếp axit béo omega-3 (EPA, DHA), vốn là thành phần thiết yếu trong dầu cá. Các loài tảo như Schizochytrium, Nannochloropsis cho hàm lượng EPA, DHA cao mà không cần qua trung gian là cá biển.

Một số vi tảo như Spirulina, Chlorella còn chứa đến 70% protein cùng vitamin, khoáng chất và sắc tố tự nhiên như Astaxanthin, giúp cải thiện màu sắc và chất lượng sản phẩm thủy sản. Ngoài ra, vi tảo hấp thụ CO₂ thông qua quang hợp, có thể nuôi trong bể kín sử dụng nước thải, không chiếm đất canh tác – góp phần xử lý ô nhiễm và giảm phát thải khí nhà kính.

Hướng đi tất yếu cho thủy sản bền vững

Chuyển đổi sang nguồn nguyên liệu như côn trùng và vi tảo không còn là lựa chọn, mà là hướng đi tất yếu để đảm bảo tính bền vững, giảm phụ thuộc vào nguồn lợi biển đang cạn kiệt, ổn định giá thành sản xuất và nâng cao tính tự chủ trong chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản.

Dù vẫn còn những thách thức như chi phí sản xuất, pháp lý và chấp nhận thị trường, nhưng với tiềm năng vượt trội về dinh dưỡng, sinh thái và kinh tế, côn trùng và vi tảo được xem là nền tảng quan trọng giúp ngành NTTS bước vào kỷ nguyên phát triển xanh, hiệu quả và bền vững hơn.

Tổng hợp

ntts con trung vi tao

TIN MỚI CẬP NHẬT

Nơi nước gọi tên con người (Nhân kỷ niệm 67 năm ngày truyền thống ngành Thủy sản Việt Nam)

 |  13:12 01/04/2026

Một đêm biển động. Chiếc thuyền nhỏ lắc lư giữa sóng, ánh đèn vàng chập chờn như hơi thở. Người ngư dân đứng ở mũi thuyền, mắt nhìn ra khoảng tối vô tận. Không phải để tìm đường, vì biển với ông, chưa bao giờ là nơi xa lạ.

Mỹ: Doanh số thủy sản tăng mạnh nhờ mùa Chay sớm

 |  09:07 01/04/2026

(vasep.com.vn) Mùa Chay sớm năm nay giúp doanh số thủy sản tại Mỹ tháng 2 tăng mạnh, đặc biệt trong các mặt hàng đông lạnh, bảo quản dài hạn và tủ lạnh, theo Anne-Marie Roerink, chuyên gia từ công ty dữ liệu bán lẻ 210 Analytics. Các mặt hàng bảo quản dài hạn tăng 18% về giá trị, đạt 299,2 triệu USD (260 triệu EUR), và tăng 9,4% về khối lượng so với cùng kỳ năm ngoái. Sự tăng trưởng nổi bật thuộc về cá mòi, với giá trị tăng 50,2% và khối lượng tăng 32,5%. Cá ngừ và cá hồi bảo quản dài hạn cũng tăng lần lượt 13,7% và 12% về giá trị.

Ngành thủy sản Brazil kỳ vọng phục hồi sau phán quyết thuế quan của Mỹ

 |  09:05 01/04/2026

(vasep.com.vn) Ngành thủy sản Brazil đang lạc quan trở lại sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuyên việc sử dụng đạo luật IEEPA để áp thuế của cựu Tổng thống Donald Trump là không hợp pháp, qua đó vô hiệu hóa nhiều mức thuế, bao gồm mức 50% áp lên hàng hóa Brazil. Quyết định này chấm dứt giai đoạn thuế cao kéo dài từ tháng 8/2025 đến tháng 2/2026, giúp doanh nghiệp khôi phục chiến lược tăng trưởng tại thị trường Mỹ.

Dự án Jahazi của Đông Phi hướng đến mục tiêu giải quyết nạn đánh bắt bất hợp phá

 |  09:03 01/04/2026

(vasep.com.vn) Khu vực Đông Phi thiệt hại 415 triệu USD mỗi năm do nạn đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) gây ra.

Nga dự kiến tăng hạn ngạch cá minh thái năm 2027

 |  09:01 01/04/2026

(vasep.com.vn) Viện Nghiên cứu Thủy sản Nga (VNIRO) đề xuất nâng tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) cá minh thái tại Viễn Đông lên 2,49 triệu tấn vào năm 2027, tăng 2,7% so với năm 2026. Nếu được thông qua, đây sẽ là năm thứ năm liên tiếp hạn ngạch loài cá này được điều chỉnh tăng, phản ánh đánh giá trữ lượng vẫn duy trì ổn định.

Xuất khẩu tôm Ấn Độ đầu năm 2026 phân hóa mạnh giữa các thị trường

 |  08:58 01/04/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm của Ấn Độ đạt 50.564 tấn trong tháng 1/2026, tăng 3% so với cùng kỳ, nhưng giá trị giảm 2% xuống 347 triệu USD do tỷ trọng sản phẩm thô tăng. Kết quả này nối tiếp năm 2025 tăng trưởng tích cực với sản lượng tăng 9% và giá trị tăng 14%, song xu hướng đầu năm cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các thị trường.

Giá bạch tuộc Philippines hạ nhiệt lần đầu tiên kể từ tháng 2/2024

 |  09:19 31/03/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bạch tuộc trong hơn một năm qua gặp nhiều thách thức, với mức đánh bắt thấp liên tục và thuế quan là các vấn đề được thảo luận nhiều nhất. Bạch tuộc Tây Ban Nha được xem là sản phẩm cao cấp, dẫn đầu về chất lượng, trong khi bạch tuộc Indonesia và Philippines được coi là lựa chọn kinh tế, phù hợp với nhiều ứng dụng.

Sản lượng bột cá và dầu cá giảm trên toàn cầu

 |  09:15 31/03/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng bột cá và dầu cá trong tháng 1/2026 giảm tại hầu hết các quốc gia được Tổ chức Bột cá và Dầu cá Thế giới (IFFO) giám sát, ngoại trừ khu vực Đan Mạch/Na Uy và Hoa Kỳ.

Brazil hướng tới mở rộng thị trường cá rô phi tại Mỹ Latinh

 |  09:14 31/03/2026

(vasep.com.vn) Ngành nuôi cá của Brazil đang bước vào giai đoạn quan trọng khi nỗ lực giảm sự phụ thuộc quá mức vào thị trường Mỹ, hiện tiêu thụ khoảng 92% xuất khẩu cá rô phi của nước này. Trước áp lực gia tăng từ rào cản thương mại và cạnh tranh toàn cầu, các nhà lãnh đạo ngành đang chuyển hướng chú ý sang Mỹ Latinh như một lựa chọn chiến lược để mở rộng.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC