Côn trùng và vi tảo – giải pháp bền vững cho ngành thủy sản thoát khỏi lệ thuộc vào bột cá

Bột cá 08:58 25/06/2025
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản (NTTS) đang phát triển nhanh nhưng đối mặt với một thách thức lớn: sự lệ thuộc quá mức vào bột cá và dầu cá – hai nguyên liệu truyền thống được coi là "tiêu chuẩn vàng" trong thức ăn cho các loài cá và tôm ăn thịt. Tuy nhiên, việc khai thác cá làm nguyên liệu gây cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên, phá vỡ cân bằng sinh thái biển, khiến giá cả biến động và làm gia tăng cạnh tranh lương thực với con người. Trước áp lực này, ngành NTTS buộc phải tìm kiếm giải pháp thay thế bền vững và khả thi hơn.

Hai nguồn protein thay thế đầy tiềm năng đang được chú ý là côn trùng – cụ thể là ấu trùng Ruồi lính đen (BSF) – và vi tảo.

Côn trùng – Giải pháp tuần hoàn từ rác thải hữu cơ

Ấu trùng BSF chứa hàm lượng protein cao (40-60%), axit amin cân đối và giàu chất béo, canxi, phốt pho – phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của thủy sản. Quan trọng hơn, đây là thức ăn tự nhiên của nhiều loài cá hoang dã nên dễ tiêu hóa và hấp thụ.

Về mặt sinh thái và kinh tế, nuôi BSF tận dụng chất thải hữu cơ (rau củ, bã bia, phụ phẩm nông nghiệp), giúp giảm lượng rác, phát thải khí nhà kính và tạo ra nguồn nguyên liệu giá trị cao. Ngoài bột và dầu côn trùng, phân của ấu trùng còn có thể dùng làm phân bón hữu cơ. Mô hình này tạo nên một chu trình kinh tế tuần hoàn hiệu quả và thân thiện môi trường.

Vi tảo – Nguồn vi chất quý và "máy hút CO" tự nhiên

Vi tảo là nguồn cung cấp trực tiếp axit béo omega-3 (EPA, DHA), vốn là thành phần thiết yếu trong dầu cá. Các loài tảo như Schizochytrium, Nannochloropsis cho hàm lượng EPA, DHA cao mà không cần qua trung gian là cá biển.

Một số vi tảo như Spirulina, Chlorella còn chứa đến 70% protein cùng vitamin, khoáng chất và sắc tố tự nhiên như Astaxanthin, giúp cải thiện màu sắc và chất lượng sản phẩm thủy sản. Ngoài ra, vi tảo hấp thụ CO₂ thông qua quang hợp, có thể nuôi trong bể kín sử dụng nước thải, không chiếm đất canh tác – góp phần xử lý ô nhiễm và giảm phát thải khí nhà kính.

Hướng đi tất yếu cho thủy sản bền vững

Chuyển đổi sang nguồn nguyên liệu như côn trùng và vi tảo không còn là lựa chọn, mà là hướng đi tất yếu để đảm bảo tính bền vững, giảm phụ thuộc vào nguồn lợi biển đang cạn kiệt, ổn định giá thành sản xuất và nâng cao tính tự chủ trong chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản.

Dù vẫn còn những thách thức như chi phí sản xuất, pháp lý và chấp nhận thị trường, nhưng với tiềm năng vượt trội về dinh dưỡng, sinh thái và kinh tế, côn trùng và vi tảo được xem là nền tảng quan trọng giúp ngành NTTS bước vào kỷ nguyên phát triển xanh, hiệu quả và bền vững hơn.

Tổng hợp

ntts con trung vi tao

TIN MỚI CẬP NHẬT

Giá xăng tăng cao tại Mỹ gây áp lực lên ngành nhà hàng và tiêu dùng

 |  10:24 23/04/2026

(vasep.com.vn) Giá xăng tại Mỹ đang tăng mạnh, đạt trung bình 4,16 USD/gallon trong tuần kết thúc ngày 6/4, qua đó tác động rõ rệt đến hành vi chi tiêu của người tiêu dùng và gây thêm áp lực cho ngành nhà hàng vốn đã đối mặt nhiều khó khăn.

Vanuatu xóa đăng ký 3 tàu cá vi phạm tại Argentina

 |  10:10 23/04/2026

(vasep.com.vn) Quốc đảo Thái Bình Dương Vanuatu đã xóa ba tàu cá khỏi đăng ký quốc gia sau khi các tàu này bị xử phạt vì khai thác trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Argentina.

Lưu ý cải tạo ao trước khi thả cá tra bột

 |  10:07 23/04/2026

(vasep.com.vn) Ương nuôi cá tra bột đang phát triển mạnh tại các huyện phía Bắc tỉnh Long An, nhưng nhiều hộ vẫn thiếu ao lắng và xả thải trực tiếp ra môi trường, làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm và bùng phát dịch bệnh. Vì vậy, việc cải tạo ao trước khi thả cá bột đóng vai trò then chốt để đảm bảo hiệu quả sản xuất.

FAO: Gian lận có thể chiếm tới 20% thương mại thủy sản toàn cầu

 |  10:02 23/04/2026

(vasep.com.vn) Một báo cáo mới của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc cho thấy gian lận có thể ảnh hưởng tới khoảng 20% thương mại thủy sản toàn cầu, phản ánh mức độ đáng lo ngại của vấn đề này trong chuỗi cung ứng thực phẩm.

Đi ngược khuyến nghị khoa học: Anh tiếp tục khai thác quá mức vùng biển nội địa

 |  09:59 23/04/2026

(vasep.com.vn) Vương quốc Anh tiếp tục đối mặt với chỉ trích khi hạn ngạch khai thác thủy sản năm 2026 vượt khuyến nghị khoa học trong 58% trường hợp – năm thứ sáu liên tiếp xảy ra tình trạng này. Theo báo cáo của Centre for Environment, Fisheries and Aquaculture Science, chính phủ vẫn cho phép sản lượng đánh bắt cao hơn mức an toàn do các nhà khoa học đề xuất.

Quảng Trị chủ động lịch mùa vụ, tăng cường phòng bệnh tôm nuôi

 |  09:56 23/04/2026

(vasep.com.vn) Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị yêu cầu các địa phương căn cứ điều kiện thực tế từng vùng nuôi để hướng dẫn khung lịch thả giống phù hợp, đồng thời xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực và triển khai đồng bộ các biện pháp phòng bệnh, phòng chống thiên tai trong sản xuất thủy sản.

Xuất khẩu thủy sản Argentina tăng trưởng mạnh

 |  09:50 23/04/2026

(vasep.com.vn) Theo báo cáo của Ban Thư ký Nông nghiệp, Chăn nuôi và Thủy sản Argentina, trong hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của nước này đạt 105.295 tấn, tương đương 348,9 triệu USD, cho thấy tín hiệu phục hồi tích cực của ngành.

Khuyến nghị dinh dưỡng mới tại Mỹ mở ra cơ hội thúc đẩy tiêu thụ thủy sản

 |  09:42 23/04/2026

(vasep.com.vn) Bộ Hướng dẫn Dinh dưỡng mới của Mỹ (DGA) đang tạo thêm động lực cho ngành thủy sản khi lần đầu tiên nâng khuyến nghị tiêu thụ lên tối thiểu 3 khẩu phần thủy sản mỗi tuần, thay vì 2 khẩu phần như trước đây. Đồng thời, thủy sản được đặt ở vị trí nổi bật trong mô hình tháp dinh dưỡng mới.

Ngành thủy sản toàn cầu: Linh hoạt hơn sau khủng hoảng nhưng vẫn đối mặt rủi ro mới

 |  09:39 23/04/2026

(vasep.com.vn) Sau hàng loạt cú sốc lớn từ đại dịch Covid-19, Brexit và xung đột Nga–Ukraine, ngành thủy sản đã chứng minh khả năng phục hồi đáng kể, trở nên linh hoạt, số hóa và đa dạng hơn. Báo cáo của Văn phòng Nghiên cứu Thị trường Thủy sản Châu Âu (EUMOFA) cho thấy giai đoạn 2019–2024 là “bài kiểm tra sức chịu đựng chưa từng có”, khi các khủng hoảng không diễn ra riêng lẻ mà chồng lấn, kéo dài áp lực lên toàn bộ chuỗi giá trị.

Thị trường nguyên liệu biển toàn cầu khởi đầu năm 2026 với nhiều thách thức

 |  09:36 23/04/2026

(vasep.com.vn) Theo báo cáo của Tổ chức Bột cá và Dầu cá Thế giới (IFFO), năm 2026 bắt đầu với tình hình phức tạp đối với thị trường nguyên liệu biển toàn cầu. Sản lượng bột cá và dầu cá giảm ở hầu hết các khu vực sản xuất chính, trái ngược hoàn toàn với nhu cầu tăng cao từ ngành nuôi trồng thủy sản của Trung Quốc.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC