Côn trùng và vi tảo – giải pháp bền vững cho ngành thủy sản thoát khỏi lệ thuộc vào bột cá

Bột cá 08:58 25/06/2025
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản (NTTS) đang phát triển nhanh nhưng đối mặt với một thách thức lớn: sự lệ thuộc quá mức vào bột cá và dầu cá – hai nguyên liệu truyền thống được coi là "tiêu chuẩn vàng" trong thức ăn cho các loài cá và tôm ăn thịt. Tuy nhiên, việc khai thác cá làm nguyên liệu gây cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên, phá vỡ cân bằng sinh thái biển, khiến giá cả biến động và làm gia tăng cạnh tranh lương thực với con người. Trước áp lực này, ngành NTTS buộc phải tìm kiếm giải pháp thay thế bền vững và khả thi hơn.

Hai nguồn protein thay thế đầy tiềm năng đang được chú ý là côn trùng – cụ thể là ấu trùng Ruồi lính đen (BSF) – và vi tảo.

Côn trùng – Giải pháp tuần hoàn từ rác thải hữu cơ

Ấu trùng BSF chứa hàm lượng protein cao (40-60%), axit amin cân đối và giàu chất béo, canxi, phốt pho – phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của thủy sản. Quan trọng hơn, đây là thức ăn tự nhiên của nhiều loài cá hoang dã nên dễ tiêu hóa và hấp thụ.

Về mặt sinh thái và kinh tế, nuôi BSF tận dụng chất thải hữu cơ (rau củ, bã bia, phụ phẩm nông nghiệp), giúp giảm lượng rác, phát thải khí nhà kính và tạo ra nguồn nguyên liệu giá trị cao. Ngoài bột và dầu côn trùng, phân của ấu trùng còn có thể dùng làm phân bón hữu cơ. Mô hình này tạo nên một chu trình kinh tế tuần hoàn hiệu quả và thân thiện môi trường.

Vi tảo – Nguồn vi chất quý và "máy hút CO₂" tự nhiên

Vi tảo là nguồn cung cấp trực tiếp axit béo omega-3 (EPA, DHA), vốn là thành phần thiết yếu trong dầu cá. Các loài tảo như Schizochytrium, Nannochloropsis cho hàm lượng EPA, DHA cao mà không cần qua trung gian là cá biển.

Một số vi tảo như Spirulina, Chlorella còn chứa đến 70% protein cùng vitamin, khoáng chất và sắc tố tự nhiên như Astaxanthin, giúp cải thiện màu sắc và chất lượng sản phẩm thủy sản. Ngoài ra, vi tảo hấp thụ CO₂ thông qua quang hợp, có thể nuôi trong bể kín sử dụng nước thải, không chiếm đất canh tác – góp phần xử lý ô nhiễm và giảm phát thải khí nhà kính.

Hướng đi tất yếu cho thủy sản bền vững

Chuyển đổi sang nguồn nguyên liệu như côn trùng và vi tảo không còn là lựa chọn, mà là hướng đi tất yếu để đảm bảo tính bền vững, giảm phụ thuộc vào nguồn lợi biển đang cạn kiệt, ổn định giá thành sản xuất và nâng cao tính tự chủ trong chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản.

Dù vẫn còn những thách thức như chi phí sản xuất, pháp lý và chấp nhận thị trường, nhưng với tiềm năng vượt trội về dinh dưỡng, sinh thái và kinh tế, côn trùng và vi tảo được xem là nền tảng quan trọng giúp ngành NTTS bước vào kỷ nguyên phát triển xanh, hiệu quả và bền vững hơn.

Tổng hợp

ntts con trung vi tao

TIN MỚI CẬP NHẬT

Headway JSC – Giải pháp chuỗi lạnh toàn diện, kết nối thủy sản toàn cầu

 |  15:45 24/10/2026

Trong hoạt động xuất nhập khẩu thủy sản, kiểm soát nhiệt độ, thời gian vận chuyển và điều kiện bảo quản là yếu tố then chốt để duy trì chất lượng hàng hóa. Đặc thù hàng tươi sống và đông lạnh đòi hỏi chuỗi lạnh được phối hợp xuyên suốt từ lưu trữ, vận chuyển đến giao nhận, giúp doanh nghiệp chủ động vận hành, hạn chế gián đoạn và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.

Greenland khai thác hết hạn ngạch cá haddock

 |  15:43 24/10/2026

(vasep.com.vn) Theo số liệu cập nhật đến ngày 11/10/2026 của Cơ quan Kiểm soát Giấy phép Nghề cá Greenland (GFJK), ba hạn ngạch khai thác thủy sản ngoài khơi được phân bổ cho đội tàu Greenland trong năm 2026 đã đạt hoặc vượt mức được cấp. Các trường hợp gồm cá haddock tại vùng biển phía Bắc Na Uy và cá tuyết Đại Tây Dương tại Đông Nam Greenland cùng vùng biển phía Bắc Na Uy.

Sri Lanka tăng cường phối hợp chống khai thác bất hợp pháp

 |  15:42 24/10/2026

(vasep.com.vn) Hải quân Sri Lanka phối hợp với các cơ quan nhà nước và cộng đồng ngư dân triển khai chương trình tăng cường ngăn chặn khai thác bất hợp pháp và bảo vệ môi trường biển tại Trincomalee.

Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam cần thêm động lực ngoài Brazil và Mỹ

 |  07:16 24/10/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi 9 tháng đầu năm 2026 đạt 104 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9 đạt 13 triệu USD, tăng 86%. Brazil, Mỹ và Ả Rập Xê Út là ba thị trường lớn nhất, chiếm 80% tổng giá trị xuất khẩu.

ASC tăng cường yêu cầu về nguồn nguyên liệu biển trong thức ăn thủy sản

 |  07:57 23/10/2026

(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) đang mở rộng yêu cầu chứng nhận sang chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản, hướng tới tăng tính minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu và thúc đẩy tính bền vững trong thu mua nguyên liệu biển, bao gồm các nguyên liệu phục vụ sản xuất thức ăn nuôi trồng thủy sản.

Peru hủy mùa đánh bắt cá cơm thứ hai, nguồn cung bột cá toàn cầu có nguy cơ giảm

 |  07:50 23/10/2026

(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru đã quyết định hủy mùa đánh bắt cá cơm thứ hai năm 2026 tại khu vực miền trung và miền bắc do điều kiện nguồn lợi không thuận lợi dưới tác động của hiện tượng El Niño. Quyết định này làm gia tăng áp lực lên nguồn cung nguyên liệu biển toàn cầu, trong bối cảnh sản lượng bột cá được dự báo giảm xuống dưới 4,6 triệu tấn, mức thấp nhất kể từ năm 2016.

Xuất khẩu tôm Việt Nam trước những biến động thị trường cuối năm

 |  07:49 23/10/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 3,7 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Dù duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, đà tăng đang chậm lại khi xuất khẩu sang Mỹ và EU suy giảm. Áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế cùng những khó khăn về nguyên liệu đang đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp trong những tháng cuối năm.

VASEP và ABRAPES tăng cường hợp tác, thúc đẩy thương mại thủy sản Việt Nam – Brazil

 |  20:04 22/10/2026

(vasep.com.vn) Ngày 20/10/2026, trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Mỹ Latinh (Seafood Show Latin America 2026) tại São Paulo, Brazil, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và Hiệp hội Nhập khẩu Thủy sản Brazil (ABRAPES) đã có cuộc làm việc nhằm tăng cường hợp tác thương mại, phối hợp quảng bá thủy sản Việt Nam tại thị trường Brazil, đặc biệt là sản phẩm cá rô phi (tilapia), đồng thời trao đổi về phát triển bền vững và những thách thức trong hoạt động nhập khẩu mặt hàng này.

5 câu hỏi lớn của ngành thủy sản sẽ được đặt lên bàn thảo luận tại Vietnam Seafood Summit 2026

 |  11:46 22/10/2026

(vasep.com.vn) VASEP đã chính thức công bố nội dung chương trình của Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) với 5 phiên chuyên sâu, đi từ triển vọng ngành hàng, rào cản thương mại, nhu cầu người mua đến thị trường nội địa và các giải pháp nâng năng suất, giảm chi phí cho toàn chuỗi thủy sản.

Nigeria hợp tác với Na Uy giám sát tàu cá bằng vệ tinh

 |  08:24 22/10/2026

(vasep.com.vn) Nigeria sẽ hợp tác với Na Uy triển khai giám sát vệ tinh nhằm chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời bảo vệ nguồn lợi biển.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC