Công nghệ chế biến phát triển chậm
Ngày 1/12, tại Hải Phòng, Tổng cục Thủy sản phối hợp với Sở NN-PTNT TP Hải Phòng và các đơn vị liên quan đã tổ chức Hội thảo tham vấn Đề án phát triển chế biến thủy hải sản đến năm 2030 với sự tham dự của 55 đại biểu là các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp đến từ nhiều tỉnh thành trong nước.
Ông Trần Đình Luân – Tổng Cục trưởng Tổng cục Thủy sản và ông Vũ Bá Công - Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Hải Phòng dự và chủ trì.
Đóng góp ý kiến xây dựng dự thảo đề án, các đại biểu trung thảo luận các vấn đề như: thực trạng, cơ chế chính sách, sản lượng, số lượng xuất khẩu, cơ cấu sản phẩm trên thị trường, mục tiêu, giải pháp phát triển lĩnh vực chế biến thủy sản… Cơ bản các ý kiến đều thẳng thắn nhìn nhận hiện trạng các nhà máy chế biến thủy sản đang có tình trạng thừa công suất, thiếu nguyên liệu, việc phát triển vùng nguyên liệu hiện tại chưa bền vững, chưa đáp ứng đủ công suất chế biến của các doanh nghiệp… Còn về công nghệ chế biến thủy hải sản ở nước ta hiện nay đang phát triển chậm, chủ yếu sản phẩm sơ chế, lợi nhuận thấp, bị tụt xa so với nhiều nước và các lĩnh vực khác như chê biến rau củ quả, chế biến gỗ. “Hiện tại, chế biến của chúng ta chủ yếu vẫn là sơ chế, việc quy hoạch vùng nguyên liệu chưa đồng bộ với quy hoạch chế biến, đối với nuôi biển còn yếu, manh mún, chưa có đề án phát triển mạnh mẽ. Khi nguồn nguyên liệu của chúng ta chưa bền vững, chưa chắc chắn thì phát triển đề án sẽ khó đạt mục tiêu đề ra. Do vậy, để phát triển chế biến thủy hải sản đúng định hướng đề ra của đề án, các con số đúng thực tế, tôi nghĩ đề án này cần phát triển đồng bộ với đề án phát triển vùng nguyên liệu”, Tiến sĩ Bùi Thị Thu Hiền – Trưởng phòng nghiên cứu công nghệ sau thu hoạch, Viện Nghiên cứu hải sản phát biểu. Đề án chế biến thủy sản đến năm 2030 đặt ra mục tiêu, định hướng phát triển công nghiệp chế biến thủy sản thành sản xuất hàng hóa lớn, áp dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo để tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh, góp phần đẩy nhanh quá trình hiện đại hoá ngành nông nghiệp. Đại biểu doanh nghiệp đóng góp ý kiến vào Dự thảo Đề án phát triển chế biến thủy sản đến năm 2030. Đối với các doanh nghiệp sẽ có hệ thống cơ sở chế biến hiện đại, có trình độ công nghệ tiên tiến, giúp tăng năng suất lao động, đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm, đáp ứng tốt yêu cầu của thị trường tiêu thụ. Doanh nghiệp sẽ thể hiện được vai trò trụ cột trong việc dẫn dắt, thúc đẩy phát triển chuỗi sản xuất thủy sản theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, sớm đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến thủy sản toàn cầu. Ông Trần Đình Luân – Tổng Cục trưởng Tổng cục Thủy sản cho biết, đây là lần đầu tiên ngành thủy sản xây dựng đề án chế biến, là việc không dễ nhưng cần thiết để tiến tới hiện thực hóa chiến lược phát triển ngành. Sau khi hoàn thiện dự thảo, đề án sẽ được trình để Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, để Đề án hoàn thiện rất cần các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp tham gia đóng góp, xây dựng nhiều ý kiến. “Sự phát triển của lĩnh vực thủy hải sản có lẽ là trăn trở chung của nhiều thế hệ, việc xây dựng đề án là cơ hội để chúng ta đặt ra và thảo luận những tồn tại trong thời gian vừa qua để chúng ta định vị trở lại, nhìn nhận đúng sức cạnh tranh hàng hóa thủy sản của chúng ta trên thị trường, giúp ngành chế biến phát triển. Song song với đề án chế biến sẽ là đề án nuôi biển và 1 loạt đề án liên quan đi theo, những giải pháp ở đây có bóng dáng bao quát cho sự phát triển lĩnh vực thủy hải sản” – ông Luân nói. Đề án đặt ra mục tiêu, đến năm 2030, có ít nhất 60% số lượng cơ sở chế biến thủy sản đạt trình độ và năng lực công nghệ sản xuất trung bình tiên tiến trở lên, có quy mô lớn, hiện đại ngang tầm khu vực và thế giới. Tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng đạt bình quân trên 10%/năm, tỷ trọng giá trị sản phẩm thủy sản thông qua chế biến sâu đạt 45 – 50%. Tốc độ tăng năng suất lao động trong công nghiệp chế biến thủy sản đạt trên 7%/năm, giá trị kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 18 - 20 tỷ USD, giá trị sản phẩm thủy sản chế biến tiêu thụ nội địa đạt 31.500 tỷ đồng.
Cơ hội phát triển lĩnh vực chế biến
(vasep.com.vn) Sản xuất thức ăn công nghiệp Trung Quốc trong hai tháng đầu năm 2026 đạt 51,85 triệu tấn, tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, theo ước tính chính thức. Mức tăng chủ yếu đến từ thức ăn hỗn hợp (+4,0%) và premix (+3,8%), trong khi sản lượng thức ăn cô đặc giảm mạnh 10,6%, cho thấy nhu cầu phân hóa giữa các loại sản phẩm.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản Hàn Quốc đang đối mặt nghịch lý khi giá trị tăng mạnh nhưng chịu áp lực lớn từ biến đổi khí hậu. Năm 2025, sản lượng đạt 82.807 tấn, tăng nhẹ 1,1%, song giá trị lại tăng vọt 12,1%, lên khoảng 938 triệu USD nhờ nhu cầu cao với các loài giá trị như cá bơn và cá rockfish.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Thực phẩm Cá và Đồng minh Công nhân (FFAW), đại diện cho ngư dân khai thác cua tuyết tại tỉnh Newfoundland and Labrador, đã quyết định tạm dừng toàn bộ đàm phán giá cua cho mùa vụ 2026 cho đến khi có thông tin chính thức về hạn ngạch và ngày mở vụ.
(vasep.com.vn) Brazil vừa ra mắt ngân hàng gen cá rô phi đầu tiên trên toàn quốc, nhằm bảo tồn đa dạng di truyền và tăng năng suất trong ngành nuôi tilapia. Dự án “Cá vì sức khỏe”, một sáng kiến đa tổ chức được Quỹ Nghiên cứu São Paulo hỗ trợ, đã phân tích toàn diện đặc điểm di truyền và hình thái của cá rô phi sông Nile và xây dựng bộ sưu tập gen với hơn 2.600 cá thể sống. Mục tiêu là bảo tồn nguồn gen, cải thiện chất lượng thịt, tăng tốc độ sinh trưởng và giảm chi phí sản xuất.
(vasep.com.vn) Hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nhật Bản đạt gần 6,4 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh thị trường Nhật Bản đang gia tăng nhập khẩu cá ngừ, đây được xem là tín hiệu tích cực cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng vẫn đi kèm sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(vasep.com.vn) Liên minh quốc tế về côn trùng dùng làm thực phẩm và thức ăn chăn nuôi (IPIFF) vừa ký kết thỏa thuận tư vấn chiến lược với Argenta, tổ chức nghiên cứu và phát triển (CRO/CDMO) toàn cầu duy nhất chuyên về sức khỏe và dinh dưỡng động vật. Mục tiêu là thúc đẩy phát triển và phê duyệt các sản phẩm từ côn trùng trong các lĩnh vực y tế động vật, dinh dưỡng động vật và dinh dưỡng con người.
(vasep.com.vn) Trong tuần 12 (13–19/3/2026), thị trường mực biển sâu toàn cầu ghi nhận sự phân hóa rõ rệt về giá, với biến động không đồng đều theo vùng và kích cỡ sản phẩm, theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Chiết Giang. Khu vực Đông Nam Thái Bình Dương, đặc biệt ngoài khơi Peru, chứng kiến giá mực lớn và các bộ phận chế biến như thân, vây đuôi và đầu tăng mạnh, trong khi mực nhỏ giảm nhẹ. Tổng giao dịch trực tuyến đạt 844 tấn, nhưng khâu giao hàng chậm. Tính đến 17/3, Bộ Sản xuất Peru báo cáo tổng sản lượng mực khổng lồ từ tháng 1–4 đạt 156.497,2 tấn, chiếm 87,34% hạn ngạch quốc gia.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Trung Quốc trong hai tháng đầu năm 2026 tăng mạnh, với mức tăng 22% về sản lượng và 41% về giá trị so với cùng kỳ năm trước, đạt 194.000 tấn, tương đương 614 triệu USD. Số liệu do Trung tâm Phân tích của Liên minh Nghề cá Nga tổng hợp từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa công bố khoản tài trợ 2 triệu USD nhằm tăng năng lực chế biến cá da trơn xanh – loài xâm lấn đang gây áp lực lớn lên hệ sinh thái vịnh Chesapeake. Đây là một phần trong nỗ lực của chính quyền liên bang và các bang nhằm kiểm soát loài cá ăn tạp này, đồng thời phát triển thị trường tiêu thụ.
(vasep.com.vn) Ngành cá tra Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc mạnh mẽ nhằm hướng tới phát triển bền vững, trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng, thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe và chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục biến động. Để đạt mục tiêu này, việc kiểm soát từ con giống, tối ưu chi phí sản xuất đến nâng cấp chuỗi giá trị và đa dạng hóa thị trường đang trở thành những trụ cột then chốt.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn