Có gì mới trong chương trình chứng nhận khai thác của EU sau khi sửa đổi quy định IUU của EU? (phần 2)

Tin tức IUU 08:41 01/04/2024 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Mới đây, EU đã chính thức thông báo triển khai Chương trình Chương trình Chứng nhận Khai thác điện tử số hóa (CATCH), là công cụ Công nghệ thông tin số hóa đầu quản lý tất cả các thông tin dữ liệu liên quan đến chứng nhận khai thác, việc kiểm tra và xác minh giấy chứng nhận khai thác đối với các sản phẩm thủy sản vào thị trường EU. Đây cũng là một trong những quy định IUU sửa đổi của EU.

 

THAY ĐỔI GIẤY CHỨNG NHẬN KHAI THÁC, CÁC TÀI LIỆU VÀ THỦ TỤC LIÊN QUAN ĐÃ ĐƯỢC BAN HÀNH BẰNG VIỆC SỬA ĐỔI QUY ĐỊNH IUU

Câu 1. Nội dung của giấy chứng nhận khai thác có thay đổi không và từ khi nào?

Có, việc sửa đổi Quy định IUU đưa ra một số thay đổi đối với mẫu được nêu trong Phụ lục II. Mẫu chứng nhận khai thác mới sẽ cung cấp thông tin chính xác hơn để xác định rõ hơn các hoạt động và sản phẩm đánh bắt trong chuỗi cung ứng. 02 năm sau khi văn bản pháp luật sửa đổi có hiệu lực (tức là ngày 10/1/2026), mẫu mới phải được sử dụng khi cấp giấy chứng nhận khai thác. 02 năm sau đó (tức là ngày 10/1/2028), chỉ mẫu mới mới được chấp nhận.

Những thay đổi áp dụng cho:

• Nhận dạng tàu đánh cá (yêu cầu cung cấp số IMO và nếu không áp dụng được thì số nhận dạng tàu duy nhất khác, nếu có). (Ô 2, ô 6 và ô 7)

• Dụng cụ câu cá phải được chỉ rõ. (Ô 2)

• Các chuyến đi câu cá (ngày đánh bắt phải ghi rõ “từ - đến”). (Ô 3)

• Ô khối lượng cũng đã được sửa đổi để hiểu rõ hơn về số lượng cần khai báo trong từng trường hợp. (Ô 3)

• Tên và chữ ký của thuyền trưởng tàu cá có thể được thay thế bằng tên và chữ ký của người được cấp giấy phép khai thác thủy sản. (Ô 5)

• Ô 7 điền đầy đủ thông tin về hoạt động cập bến/chuyển tải.

• Phần khai báo của nhà NK đã được sửa đổi để đảm bảo thống nhất với thủ tục hải quan NK. (Ô 11)

• Chi tiết vận chuyển cũng đã được sửa đổi để tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc. (Ô 10)

• Đã thêm Ô 13 mới với cơ sở pháp lý để từ chối cấp giấy chứng nhận khai thác

Câu 2. Khi CATCH trở thành bắt buộc đối với các nhà NK EU, họ sẽ tiếp tục nhận được chứng nhận khai thác và các tài liệu liên quan được xác thực nhiều ngày, tuần hoặc thậm chí vài tháng trước đó, sử dụng các mẫu cũ (có hiệu lực trước khi những thay đổi được đưa ra). Làm cách nào các nhà NK có thể sử dụng CATCH nếu họ nhận được các tài liệu này trên giấy sử dụng các mẫu cũ?

Trong khoảng thời gian 02 năm sau khi việc sử dụng CATCH trở thành bắt buộc, hệ thống sẽ cho phép giới thiệu và nộp chứng chỉ khai thác cũng như các tài liệu liên quan bằng cách sử dụng cả mẫu cũ và mẫu mới.

Các tài liệu đã được xác nhận hoặc chứng thực trước khi bắt buộc sử dụng mẫu mới sẽ tiếp tục được chấp nhận nhưng việc nộp của nhà NK lên cơ quan có thẩm quyền ở các Quốc gia Thành viên sẽ được thực hiện thông qua CATCH. Do đó, trong 02 năm này, CATCH sẽ cung cấp khả năng lựa chọn giữa mẫu cũ và mẫu mới. Và việc áp dụng luật mới sẽ không ảnh hưởng đến dòng chảy thương mại của các sản phẩm thủy sản đánh bắt được thực hiện trước khi áp dụng và kèm theo các tài liệu hợp lệ được tạo/ban hành tại thời điểm đó.

Câu 3. Xác nhận chế biến sẽ thay đổi và từ khi nào?

Có, việc sửa đổi Quy định IUU đưa ra một thay đổi quan trọng liên quan đến việc sử dụng xác nhận chế biến (Phụ lục IV) sẽ được áp dụng 02 năm sau khi quy định có hiệu lực.

Để cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc, các xác nhận chế biến sẽ được yêu cầu đối với tất cả các sản phẩm thủy sản chế biến NK vào EU, bất kể quá trình chế biến diễn ra ở đâu (tại Quốc gia treo cờ hoặc ở một nước thứ ba khác). Điều này có nghĩa là các xác nhận chế biến cũng phải được xác nhận trong trường hợp Quốc gia mà tàu treo cờ đã đánh bắt hải sản và quốc gia nơi hoạt động chế biến diễn ra giống nhau.

Ngoài ra, mẫu được nêu trong Phụ lục IV sẽ bao gồm nghĩa vụ áp dụng số tài liệu duy nhất do cơ quan có thẩm quyền xác nhận tuyên bố cung cấp (trong trường hợp sử dụng trực tiếp CATCH, hệ thống có thể tạo trực tiếp số duy nhất đó).

Câu 4. Có bất kỳ thay đổi nào khác đối với chương trình chứng nhận khai thác không?

Có, để bổ sung cho Quy định IUU sửa đổi, EC sẽ sớm giới thiệu một mẫu mới (được gọi là giấy chứng nhận hàng hóa không thay đổi xuất xứ) để đảm bảo việc thực hiện nhất quán, thống nhất và không phân biệt đối xử các quy định tại Điều 14.1. Quy định này sẽ áp dụng cho các lô hàng quá cảnh qua nước thứ 3 nơi sản phẩm không bị thay đổi xuất xứ.

CATCH sẽ cung cấp khả năng hoàn thành và tạo tài liệu đó trực tiếp trong hệ thống mà không cần tạo thêm giấy tờ nếu chính quyền của quốc gia quá cảnh quyết định sử dụng CATCH.

quy dinh iuu cua eu chong khai thac bat hop phap catch

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 30/09/2026

 |  10:07 30/09/2026

(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới ngày 30/9/2026 cập nhật những diễn biến đáng chú ý từ các thị trường lớn, với xu hướng nổi bật là sự dịch chuyển sang công nghệ giống, sản phẩm giá trị gia tăng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trung Quốc ổn định giá cá rô phi nguyên liệu sau giai đoạn tăng mạnh, trong khi Việt Úc mở rộng chương trình chọn giống tôm ra thị trường quốc tế. Tại Nga, chi phí đầu tư đội tàu khai thác gia tăng, còn các nhà bán lẻ Anh tiếp tục thúc đẩy thủy sản tiện lợi, chế biến sâu. Các biến động về nguồn cung cá thu, cá vobla và xu hướng quản lý nguồn lợi cũng tiếp tục tác động đến chuỗi giá trị thủy sản toàn cầu.

Cá ngừ Việt Nam tăng tốc tại Lithuania giữa lúc EU còn khó

 |  08:12 30/09/2026

(vasep.com.vn) Sau 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Lithuania đạt hơn 14 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ. Mức tăng chưa lớn, nhưng đáng chú ý trong bối cảnh xuất khẩu cá ngừ sang EU nói chung vẫn chịu nhiều sức ép. Đáng nói hơn, kim ngạch sang Lithuania đang phục hồi khá rõ trong những tháng gần đây, mở thêm một điểm đến đáng theo dõi cho doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường châu Âu.

FEFAC cảnh báo EU thiếu hụt đậu tương khô do EUDR

 |  07:59 30/09/2026

(vasep.com.vn) Liên đoàn các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi châu Âu (FEFAC) cảnh báo EU có thể thiếu hụt 5 triệu tấn đậu tương khô - tương đương 20% nhu cầu - trong niên vụ 2026/2027. Nguyên nhân chủ yếu đến từ hạn hán, gián đoạn thương mại ở Biển Đen và tác động của Quy định chống phá rừng (EUDR).

Ghana ký thỏa thuận với doanh nghiệp Trung Quốc phát triển nuôi cá thương mại

 |  07:58 30/09/2026

(vasep.com.vn) Hội đồng các Thủ lĩnh truyền thống vùng Volta của Ghana vừa ký biên bản ghi nhớ (MoU) với Công ty Maoming Yuantian Food của Trung Quốc nhằm thu hút đầu tư và công nghệ để phát triển nuôi trồng thủy sản thương mại tại lưu vực sông Volta. Thỏa thuận được ký trong chuyến công tác xúc tiến đầu tư kéo dài một tuần của đoàn đại biểu vùng Volta tới Trung Quốc.

Mauritius tăng cường hệ thống giám sát điện tử để chống khai thác IUU

 |  07:57 30/09/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Mauritius vừa phê duyệt các quy định sửa đổi đối với Hệ thống báo cáo điện tử nghề cá (ERS) nhằm tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác và chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).

Dự luật nuôi trồng thủy sản xa bờ của Mỹ vẫn đình trệ tại Quốc hội

 |  07:56 30/09/2026

(vasep.com.vn) Dự luật nhằm thiết lập khung pháp lý liên bang cho hoạt động nuôi trồng thủy sản xa bờ tại Mỹ vẫn chưa được Ủy ban Thương mại, Khoa học và Giao thông Thượng viện đưa ra xem xét, dù ngành thủy sản đã vận động trong nhiều năm. Theo IntraFish, các tổ chức ủng hộ cho rằng dự luật vẫn nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng, nhưng tiến trình lập pháp chưa có bước tiến đáng kể.

Xạ khuẩn bản địa cho thấy triển vọng trong nuôi cá tra thâm canh

 |  14:09 29/09/2026

(vasep.com.vn) Hai chủng xạ khuẩn bản địa Streptomyces XK9 và XK22 đang cho thấy triển vọng trong hỗ trợ nuôi cá tra thâm canh, sau thử nghiệm thực tế tại An Giang. Kết quả bước đầu cho thấy chế phẩm có thể cải thiện tỷ lệ sống, hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) và một số chỉ tiêu môi trường ao nuôi.

Sản xuất ấu trùng ruồi lính đen giàu Omega-3 từ phụ phẩm cá

 |  14:08 29/09/2026

(vasep.com.vn) Một dự án tại Canada đã sản xuất thành công ấu trùng ruồi lính đen (BSF) giàu axit béo Omega-3 từ phụ phẩm cá trong thử nghiệm quy mô bán công nghiệp. NRGene Canada và Ile-a-la-Crosse Fish Company Inc. cho biết kết quả mở ra hướng tận dụng phụ phẩm thủy sản để tạo ra nguồn protein và dưỡng chất có giá trị cao.

IFFO: Sản lượng bột cá và dầu cá giảm mạnh trong 7 tháng đầu năm

 |  14:07 29/09/2026

(vasep.com.vn) Theo Tổ chức Dầu cá và Bột cá Thế giới (IFFO), sản lượng bột cá toàn cầu trong 7 tháng đầu năm 2026 giảm 49% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi sản lượng dầu cá giảm 30%. Phần lớn mức giảm đến từ Peru và Chile, cùng với sản lượng khai thác yếu hơn tại châu Phi và Bắc Âu.

Góp ý các dự thảo Nghị định, Thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Hải quan

 |  09:59 29/09/2026

Hiện tại, Cục Hải quan đang tổ chức xây dựng và lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động đối với các dự thảo văn bản quan trọng hướng dẫn Luật Hải quan.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC