Nguy cơ mất thị trường châu Âu
Tại hội thảo công bố Báo cáo “Đánh giá tác động kinh tế từ phân tích thương mại của việc không tuân thủ quy định chống khai thác IUU: Trường hợp Việt Nam” do Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP) phối hợp với Ngân hàng Thế giới tổ chức sáng 10/8, đại diện VASEP đánh giá: là nước xuất khẩu thủy sản đứng thứ 3 trên thế giới, những năm gần đây, Việt Nam đã chú trọng đến việc phát triển bền vững ngành thủy sản.
Tuy nhiên, với đặc thù nghề cá nhỏ lẻ, Việt Nam đang phải đối diện với một thách thức lớn liên quan đến cảnh báo thẻ vàng của EC từ tháng 10/2017, do nỗ lực chưa đủ để chống lại khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Bên cạnh đó, thủy sản Việt Nam còn đứng trước nguy cơ mất thị trường EU trong trường hợp ngành hải sản khai thác bị EC phạt thẻ đỏ, nếu không có các giải pháp và hành động quyết liệt để tuân thủ các quy định chống khai thác IUU.
Ông Nguyễn Tiến Thông, Đại học Kinh doanh Copenhagen, Đan Mạch, Chuyên gia Tư vấn của VASEP khuyến cáo: Các sản phẩm thủy sản khai thác chịu tác động trực tiếp từ các Quy định IUU và cảnh báo thẻ vàng IUU, trong khi sản phẩm thủy sản nuôi trồng bị ảnh hưởng gián tiếp. Trong trường hợp bị EC phạt thẻ đỏ, tác động trước mắt và trực tiếp nhất đối với thủy sản Việt Nam sẽ là lệnh cấm thương mại của EC nếu Việt Nam không đáp ứng các quy định về chống khai thác thủy sản IUU.
Ước tính, ngành khai thác thủy sản của Việt Nam bao gồm cá ngừ, cá kiếm, nhuyễn thể và các loài khác sẽ mất khoảng 387 triệu USD mỗi năm từ thị trường EU.
Chưa hết, các tác động gián tiếp đối với thủy sản nuôi trồng bao gồm uy tín ngày càng sụt giảm, áp lực nhiều hơn từ kiểm tra hải quan và không tận dụng được thuế quan ưu đãi của EVFTA. Nuôi trồng thủy sản sẽ mất khoảng 93 triệu USD do các tác động gián tiếp.
"Như vậy, nếu bị thẻ đỏ IUU, ngành thủy sản Việt Nam sẽ mất ngay thị trường EU với giá trị xuất khẩu gần 480 triệu USD", ông Thông nhấn mạnh.
Còn kiệt quệ hơn nếu bị thẻ đỏ kéo dài
Cũng theo ông Nguyễn Tiến Thông, nếu thẻ đỏ kéo dài từ 2 đến 3 năm, toàn bộ ngành thủy sản sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.
Một loạt những ảnh hưởng đó là ngành khai thác và chế biến ước giảm khoảng 30%; mất động lực để nâng cấp chuỗi giá trị vì thị trường EU có tính dẫn dắt và định hướng; ảnh hưởng mạnh đến uy tín sản phẩm thủy sản Việt Nam nói chung. Ngoài ra, các thị trường khác như Mỹ hoặc Nhật Bản có thể làm theo Quy định IUU của EU; xuất khẩu sang thị trường khác sẽ bị ép giá và phải cạnh tranh với sản phẩm nước khác.
Thêm vào đó, nếu thẻ đỏ kéo dài thì 4,7 triệu lao động trong ngành bị ảnh hưởng và tác động mạnh đến các ngành khác do thay đổi cơ cấu lao động.
"Tôi cũng muốn nói rằng, Việt Nam sẽ khó duy trì sự tăng trưởng để đạt mục tiêu 16 - 18 tỷ USD xuất khẩu vào năm 2030 nếu thẻ đỏ kéo dài", ông Thông chia sẻ.
Tuy nhiên, ông Thông cho rằng nếu Việt Nam sớm gỡ được thẻ vàng IUU, tận dụng được các ưu đãi thuế quan và thay đổi thể chế từ EVFTA thì cơ hội phục hồi và hướng tới mục tiêu tăng xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU tới 1,2-1,4 tỷ USD trong những năm tới là hoàn toàn khả thi.
Điều này cho thấy cần có những giải pháp hợp lý, hiệu quả để sớm khắc phục thẻ vàng, đưa ngành thủy sản hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hàng năm từ 7-9% và đạt 16-18 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu vào năm 2030, cũng như hỗ trợ nghề cá bền vững.
|
Thẻ vàng IUU của EC đã khiến cho xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường này sụt giảm liên tục từ năm 2017 đến nay. So sánh kết quả xuất khẩu 2017-2019, sau 2 năm chịu tác động từ thẻ vàng IUU, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU giảm 12%, tương đương 183,5 triệu USD. Theo đó, tổng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng thủy sản giảm trên 10% sau 2 năm, tương đương giảm 43 triệu USD. Xuất khẩu các sản phẩm nuôi trồng sang EU cũng giảm 13% từ năm 2017 đến năm 2019. Xu hướng giảm này tiếp tục kéo dài hơn nữa vào năm 2020, đặc biệt do bị tác động kép bởi dịch COVID-19, thẻ vàng IUU và Brexit, xuất khẩu thủy sản sang thị trường này giảm 5,7% so với năm 2019, chỉ đạt 959 triệu USD. Kể từ năm 2019, EU đã tụt từ vị trí thứ 2 xuống vị trí thứ 4 trong các thị trường nhậu khẩu thủy sản Việt Nam, sau Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc. Tuy nhiên, EU vẫn là thị trường lớn có tính định hướng và chi phối đối với các thị trường khác và là đối tác quan trọng với ngành thủy sản Việt Nam. |
VASEP trân trọng chào đón Công ty TNHH Thương mại và Chế biến Louis Dreyfus Company Việt Nam (LDC Vietnam Co., Ltd) chính thức gia nhập Hội viên Liên kết của Hiệp hội. LDC Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực tư vấn phát triển kinh doanh, có trụ sở tại Khu công nghiệp Trà Đa, TP Pleiku, tỉnh Gia Lai. Việc LDC Việt Nam tham gia VASEP góp phần mở rộng mạng lưới hội viên, tăng cường hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt trong các hoạt động kết nối thị trường và phát triển kinh doanh. VASEP tin tưởng rằng, với kinh nghiệm và năng lực của mình, LDC Việt Nam sẽ tích cực tham gia các hoạt động của Hiệp hội, đóng góp vào sự phát triển chung của cộng đồng DN thủy sản.
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh ngành tôm đối mặt với áp lực chi phí và yêu cầu giảm phụ thuộc nguồn nguyên liệu từ biển, sterol thực vật đang được xem là giải pháp mới giúp đáp ứng nhu cầu cholesterol của tôm, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững trong sản xuất thức ăn.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi thế giới đang bước vào giai đoạn nhiều biến động khi Trung Quốc – quốc gia sản xuất lớn nhất – duy trì nguồn cung tăng theo hướng xuất khẩu, trong khi thị trường Mỹ chịu áp lực giảm giá và tồn kho cao.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo từ Cục Ngư nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc, ngành tôm thẻ chân trắng nước này đang chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới với nguồn cung dồi dào nhưng cũng đầy thách thức về mặt lợi nhuận.
(vasep.com.vn) Công ty thức ăn thủy sản Trung Quốc Guangdong Haid vừa khởi công nhà máy mới tại Việt Nam, tiếp tục mở rộng sự hiện diện tại thị trường Đông Nam Á. Dự án do công ty con Yongfu Hailong Agricultural Feeds Co. vận hành, đặt tại tỉnh Phú Thọ, dự kiến có công suất 200.000 tấn/năm, phục vụ nuôi trồng thủy sản, gia cầm và chăn nuôi heo trong nước.
(vasep.com.vn) Ngành thủy sản Ấn Độ ghi nhận tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng, từ 60.000 crore rupee (khoảng 7,2 tỷ USD) lên 68.000 crore rupee (8,2 tỷ USD), theo Thứ trưởng Satya Pal Singh Baghel. Đà tăng này đến từ việc Ấn Độ chủ động mở rộng sang các thị trường mới sau khi Mỹ áp thuế, qua đó giảm phụ thuộc vào thị trường truyền thống và tận dụng nhu cầu thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Giá cá minh thái tại Nga đang tăng đáng kể trong năm qua, phản ánh xu hướng nhu cầu mạnh từ thị trường quốc tế, đặc biệt là châu Á. Theo dữ liệu từ NatSrybresurs, trong tuần cuối tháng 3 – đầu tháng 4, giá bán buôn tại vùng Viễn Đông đạt khoảng 175 ruble/kg, tăng gần 35% so với cùng kỳ năm trước và hơn 6% so với tuần trước. Tính từ đầu năm, mức tăng đã vượt 22%, cao nhất trong các loài cá thương mại chủ lực.
(vasep.com.vn) Giá cá trắng tăng cao đang buộc các cửa hàng fish & chips tại Anh điều chỉnh nguyên liệu, mở ra cơ hội cho cá rô phi thâm nhập thị trường. Nhà sản xuất Regal Springs vừa giới thiệu dòng phi lê “King Tilapia” trọng lượng 1,5 kg, hướng trực tiếp đến phân khúc nhà hàng truyền thống.
(vasep.com.vn) Trong tuần 15 (6-12/4/2016), thị trường mực đại dương tiếp tục xu hướng suy yếu, với diễn biến chính đến từ nguồn cung gia tăng tại khu vực Đông Nam Thái Bình Dương, trong khi các khu vực khác giữ giá tương đối ổn định.
(vasep.com.vn) Giá cá rô phi phi lê đông lạnh từ Trung Quốc tại thị trường bán buôn Mỹ tiếp tục giảm nhẹ trong tuần 15, khi áp lực tồn kho bắt đầu tác động rõ rệt hơn đến giao dịch. Theo báo giá thị trường, các quy cách chủ lực đồng loạt giảm khoảng 0,05 USD/pound, đánh dấu tín hiệu suy yếu đầu tiên sau nhiều tuần đi ngang.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
