Đây không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là đòn bẩy chiến lược giúp ngành nâng cao năng suất, chất lượng, truy xuất nguồn gốc và hướng tới phát triển bền vững.
Thực trạng ngành thủy sản và nhu cầu chuyển đổi số
Ngành thủy sản Việt Nam đóng góp gần 4% GDP quốc gia và tạo việc làm cho hàng triệu lao động. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2024 đạt trên 9 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu thủy sản hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, ngành cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức: biến đổi khí hậu, chi phí sản xuất gia tăng, yêu cầu khắt khe từ thị trường quốc tế về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm.
Chuyển đổi số là giải pháp cốt lõi để ngành thủy sản vượt qua các rào cản này. Việc ứng dụng công nghệ số trong nuôi trồng, khai thác, chế biến và tiêu thụ sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của thị trường toàn cầu.
Ứng dụng công nghệ số trong chuỗi giá trị thủy sản
Nuôi trồng và khai thác: Các công nghệ IoT, AI, và dữ liệu lớn đang được ứng dụng vào việc giám sát môi trường nước, tự động hóa cho ăn, phát hiện dịch bệnh và dự báo sản lượng. Điều này giúp người nuôi giảm thiểu rủi ro, kiểm soát chi phí và nâng cao năng suất.
Chế biến và bảo quản: Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, cảm biến nhiệt độ trong kho lạnh và các giải pháp quản trị chuỗi cung ứng (SCM) giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm, từ đó tăng uy tín và giá trị thương hiệu.
Tiêu thụ và thị trường: Thương mại điện tử, sàn giao dịch thủy sản trực tuyến và công cụ phân tích dữ liệu hành vi tiêu dùng đang thay đổi cách thức tiếp cận khách hàng, giúp doanh nghiệp thủy sản mở rộng thị trường và phát triển theo hướng cá nhân hóa sản phẩm.
Thách thức và giải pháp
Dù tiềm năng lớn, quá trình chuyển đổi số trong ngành thủy sản còn nhiều rào cản: chi phí đầu tư ban đầu cao, trình độ công nghệ của doanh nghiệp chưa đồng đều, hạ tầng dữ liệu còn thiếu, và đặc biệt là thiếu nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn về công nghệ và thủy sản.
Để tháo gỡ các nút thắt này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu. Cụ thể:
- Chính phủ cần hoàn thiện cơ chế chính sách, hỗ trợ tài chính và thúc đẩy hợp tác công - tư trong đầu tư công nghệ.
- Doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức, chủ động đầu tư công nghệ và đào tạo lại nguồn nhân lực.
- Ngành giáo dục và nghiên cứu cần đẩy mạnh đào tạo chuyên sâu và chuyển giao công nghệ phù hợp với đặc thù ngành thủy sản.
Hướng tới một ngành thủy sản bền vững, thông minh
Chuyển đổi số không chỉ là cuộc cách mạng công nghệ, mà còn là sự thay đổi toàn diện về tư duy, mô hình quản trị và phương thức sản xuất trong ngành thủy sản. Trong dài hạn, một ngành thủy sản thông minh, bền vững và có khả năng cạnh tranh toàn cầu sẽ là kết quả tất yếu nếu các bên cùng đồng hành và đầu tư đúng hướng.
Với quyết tâm từ Chính phủ, nỗ lực từ cộng đồng doanh nghiệp và sự hỗ trợ của khoa học – công nghệ, ngành thủy sản Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu về chuyển đổi số trong nông nghiệp – ngư nghiệp khu vực ASEAN và thế giới.
Theo Tép bạc
(vasep.com.vn) Kể từ ngày 1/1/2026 đến nay, nhiều doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hải sản khai thác sang thị trường Hoa Kỳ đang gặp không ít khó khăn trong khâu thủ tục. Thực tế ghi nhận cho thấy, một số lô hàng đã cập cảng Mỹ nhưng phải nằm chờ, chưa thể thông quan do chưa có Giấy chứng nhận COA. Ở trong nước, nhiều doanh nghiệp cũng tạm thời chưa dám xuất hàng, bởi dù đã nộp hồ sơ từ đầu năm, đến nay việc cấp hoặc phê duyệt COA vẫn còn hạn chế, khiến kế hoạch xuất khẩu bị gián đoạn.
(vasep.com.vn) Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) nhận định thương mại toàn cầu đang bước vào giai đoạn có mức độ phức tạp và bất định cao hơn, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế và hỗ trợ các nước đang phát triển nhằm duy trì đà tăng trưởng thương mại đến năm 2026. Nhận định này được nêu trong báo cáo cập nhật thương mại toàn cầu đầu tiên do UNCTAD công bố.
(vasep.com.vn) High Liner Foods – doanh nghiệp thủy sản có trụ sở tại Lunenburg, Nova Scotia (Canada) – đang mở đầu năm 2026 bằng việc ra mắt loạt sản phẩm mới dành cho kênh dịch vụ ăn uống, trong đó cá minh thái (pollock) là nguyên liệu chủ đạo. Động thái này diễn ra sau một năm công ty hoàn tất việc mua lại hai thương hiệu hải sản bán lẻ lớn tại Mỹ là Mrs. Paul’s và Van de Kamp’s.
Trong năm 2025, giá trị nhập khẩu thủy sản nói chung (HS03) từ Việt Nam của Singapore đạt 125,5 triệu SGD (97,7 triệu USD), tăng 10,7% so với cùng kỳ năm 2024.
(vasep.com.vn) Tính đến ngày 14/1/2026, ngành tôm hùm Canada đang đối mặt với một thị trường đầy biến động, khi giá thu mua tại cảng tăng mạnh trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm và căng thẳng thương mại chưa được tháo gỡ. Tại Nova Scotia, giá tôm hùm đã lên tới 7,56 USD/lb (10,50 CAD/lb), tăng 23,5% so với đầu vụ. Theo Food World (Bắc Kinh), mức tăng này chủ yếu do thời tiết mùa đông khắc nghiệt và tồn kho tại Bắc Mỹ sụt giảm.
(vasep.com.vn) Năm 2025 khép lại với một cột mốc đáng ghi nhận của ngành tôm Việt Nam. Theo số liệu Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam năm 2025 đạt 4,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2024 – mức cao nhất từ trước tới nay.
Theo Sở NN-MT tỉnh Đồng Tháp, đến nay toàn tỉnh có cho 412 cơ sở nuôi cá tra với diện tích hơn 1.800 ha được cấp mã số vùng nuôi và có hơn 267ha diện tích thả nuôi đạt các chứng nhận quốc tế như: ASC, BAP, GlobalGAP, Viet GAP.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo mới công bố của Euromonitor International (Anh), thị trường thủy sản Trung Quốc đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Trong bối cảnh lo ngại về kinh tế trong nước và toàn cầu gia tăng, người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm về giá, khiến phân khúc thủy sản trung cấp sụt giảm mạnh, trong khi sản phẩm cao cấp và giá rẻ lại ghi nhận xu hướng tích cực.
(vasep.com.vn) Mùa đánh bắt mực năm 2026 của Argentina đang mở ra những tín hiệu tích cực, mang lại kỳ vọng lớn cho cả ngư dân và doanh nghiệp chế biến. Sau khi chịu ảnh hưởng của các cơn bão đầu mùa, điều kiện biển đã nhanh chóng được cải thiện, giúp các đội tàu sớm xác định được những đàn mực lớn ở khu vực phía bắc vĩ độ 49° Nam. Sản lượng khai thác trên mỗi tàu đạt mức cao nhất trong nhiều năm, đánh dấu bước đột phá quan trọng cả về sinh học lẫn thương mại.
(vasep.com.vn) Năm 2025 khép lại với nhiều “chuyển dịch” đáng chú ý trong bức tranh xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam. Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ đạt 924 triệu USD, giảm 7% so với năm 2024. Sự sụt giảm trong kim ngạch XK cá ngừ cho thấy sự phân hóa rõ nét theo thị trường và theo nhóm sản phẩm: Mỹ – thị trường lớn nhất – giảm sâu, trong khi EU và CPTPP tăng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn