Chiến sự Trung Đông làm rung chuyển thương mại cá tươi toàn cầu

Thị trường thế giới 08:13 09/03/2026
(vasep.com.vn) Sau xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, Trung Đông nhanh chóng đánh mất vai trò trung tâm trung chuyển hàng không và hàng hải. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thị trường tiêu dùng khu vực mà còn làm gián đoạn trực tiếp hệ thống logistics thủy sản toàn cầu. Các sản phẩm cá tươi là nhóm chịu tác động đầu tiên, và sự gián đoạn chuỗi cung ứng đã bắt đầu lan sang các thị trường châu Á.

 

Ngành logistics chịu ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng. CEO của Flexport Ryan Petersen cho biết gần 18% năng lực vận tải hàng không toàn cầu đã “biến mất chỉ sau một đêm”. Dữ liệu từ Flightradar24 cho thấy chỉ có 81 chuyến bay hoạt động trên vùng Vịnh Ba Tư vào ngày thứ Bảy (28/2), so với mức bình thường khoảng 19.000 chuyến/ngày. Hãng Emirates SkyCargo dừng toàn bộ chuyến bay, Qatar Airways Cargo ngừng khai thác, còn FedEx tạm dừng dịch vụ tại 6 quốc gia vùng Vịnh và Israel.

Vận tải biển cũng bị ảnh hưởng. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo tàu thuyền không được phép đi qua eo biển Hormuz. Tính đến ngày 1/3, ít nhất 200 tàu bị ùn ứ trong khu vực. Cảng Jebel Ali (Dubai) từng tạm ngừng hoạt động do hỏa hoạn từ mảnh vỡ rơi xuống. Hàng loạt hãng tàu lớn điều chỉnh chiến lược: MSC dừng nhận đặt chỗ đi Trung Đông; Maersk ngừng tuyến Biển Đỏ và vòng qua Mũi Hảo Vọng; CMA CGM yêu cầu tàu đi vùng Vịnh “trú ẩn tại chỗ” và áp phụ phí 2.000–4.000 USD/container; Hapag-Lloyd áp phụ phí rủi ro chiến tranh 1.500 USD. Nhiều công ty bảo hiểm thông báo hủy bảo hiểm rủi ro chiến tranh tại vùng Vịnh từ ngày 5/3.

Thương mại cá tươi trở thành lĩnh vực nhạy cảm nhất. Vùng Vịnh là thị trường nhập khẩu lớn đối với cá hồi Đại Tây Dương giá trị cao. Cá nguyên con, bỏ đầu moi ruột và phi lê từ Na Uy, Scotland thường trung chuyển qua Dubai và Doha, một phần tái xuất sang Trung Quốc và Đông Á. Khi hai trung tâm hàng không lớn bị tê liệt, giá bán buôn tại Trung Quốc đã xuất hiện dấu hiệu tăng.

Dữ liệu thương mại cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của khu vực này: nhập khẩu cá hồi của UAE tăng gấp hơn 3 lần từ năm 2012, đạt khoảng 10.830 tấn năm 2025; Saudi Arabia tăng từ 590 tấn lên hơn 10.350 tấn; Israel nhập khẩu cá hồi trị giá 287 triệu USD năm 2024.

Phân tích của Bourse & Bazaar Foundation cho thấy với mức gián đoạn hiện tại, tồn kho cá tươi của UAE chỉ đủ khoảng 5 ngày – thuộc nhóm rủi ro “nghiêm trọng”. Cá đông lạnh có thể duy trì 40–50 ngày, cá hộp khoảng 90 ngày. Do phụ thuộc lớn vào vận tải hàng không, chuỗi cung ứng cá tươi cạn kiệt rất nhanh khi bị gián đoạn.

Các nhà xuất khẩu châu Âu đang phải điều chỉnh lại dòng hàng, tìm thị trường thay thế cho các lô hàng vốn dự kiến giao sang vùng Vịnh, có thể gây áp lực lên giá giao ngay tại châu Âu. Công ty logistics DSV cho biết ngay cả khi không phận mở lại, việc xử lý tồn đọng có thể mất nhiều tuần.

Giới phân tích nhận định xung đột không chỉ gây gián đoạn ngắn hạn mà còn làm gia tăng bất ổn dài hạn đối với các tuyến vận tải và thương mại. Vai trò kép của Trung Đông – vừa là thị trường tiêu thụ lớn, vừa là trung tâm logistics – đang suy yếu, tạo áp lực đáng kể lên thương mại cá tươi toàn cầu trong ngắn hạn.

 

chien su trung dong thuong mai ca tuoi

TIN MỚI CẬP NHẬT

Cước container tuyến châu Á – Mỹ và châu Âu vẫn neo cao

 |  11:24 13/07/2026

(vasep.com.vn) Giá cước vận chuyển container từ châu Á đi Bắc Mỹ và châu Âu tiếp tục duy trì ở mức cao trong đầu tháng 7/2026. Tuy nhiên, việc các hãng tàu bổ sung công suất, cùng khả năng từng bước khôi phục hành trình qua Kênh đào Suez, đang mở ra triển vọng cước vận chuyển có thể hạ nhiệt trong những tháng cuối năm, qua đó giảm bớt áp lực chi phí logistics đối với doanh nghiệp xuất khẩu.

Cá rô phi có thể trở thành loài thủy sản nuôi chiến lược nhất ở châu Á

 |  08:31 13/07/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh nhu cầu thực phẩm toàn cầu không ngừng gia tăng, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đánh giá cá rô phi là một trong những loài nuôi thủy sản có tiềm năng lớn nhất để đáp ứng nhu cầu protein bền vững trong tương lai. Nhờ khả năng sinh trưởng nhanh, dễ nuôi và chi phí sản xuất hợp lý, cá rô phi đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong an ninh lương thực và phát triển kinh tế thủy sản của châu Á.

Argentina đăng cai Hội nghị thường niên IFFO 2026

 |  08:30 13/07/2026

(vasep.com.vn) Hội nghị thường niên IFFO 2026 sẽ diễn ra tại Buenos Aires, Argentina từ ngày 19–21/10/2026, quy tụ các nhà lãnh đạo toàn cầu trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu biển. Sự kiện được tổ chức tại Sheraton Buenos Aires Hotel & Convention Center.

Nhập khẩu tôm của Trung Quốc tăng mạnh trong 5 tháng đầu năm 2026

 |  08:29 13/07/2026

(vasep.com.vn) Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh nhập khẩu tôm trong năm 2026. Riêng tháng 5, nước này nhập khẩu 85.458 tấn tôm, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm, khối lượng nhập khẩu đạt 429.077 tấn, tăng 25%, trong khi giá trị đạt 2,207 tỷ USD, tăng 21%.

Dự án mới của Đan Mạch nhằm thúc đẩy nghề cá bền vững ở Philippines

 |  16:23 11/07/2026

(vasep.com.vn) Một bước tiến lớn trong việc hiện đại hóa ngành công nghiệp đánh bắt cá ngoài khơi của Philippines đã được khởi động thông qua quan hệ đối tác mới với Đan Mạch.

Mỹ có thể không gia hạn USMCA, gây lo ngại cho thương mại thủy sản Bắc Mỹ

 |  16:23 11/07/2026

(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là sẽ không gia hạn Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) khi tiến hành đợt rà soát đầu tiên theo quy định của hiệp định, mở ra khả năng thỏa thuận này sẽ hết hiệu lực vào năm 2036 nếu ba nước không đạt được quyết định gia hạn trong những năm tới.

Xuất khẩu thủy sản Nga sang Nhật Bản giảm nhẹ

 |  16:22 11/07/2026

(vasep.com.vn) Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của Nga sang Nhật Bản đạt 43.000 tấn, trị giá 323 triệu USD, giảm 8% về sản lượng và 1% về giá trị so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu của Hiệp hội Thủy sản Nga tổng hợp từ thống kê hải quan Nhật Bản.

Hạn ngạch cá tuyết Biển Barents tăng 10%

 |  16:22 11/07/2026

(vasep.com.vn) Các nhà khoa học khuyến nghị nâng hạn ngạch khai thác cá tuyết tại Biển Barents năm 2027 lên 312.667 tấn, tăng 10% so với năm 2026. Đây là lần đầu tiên hạn ngạch được đề xuất tăng sau nhiều năm cắt giảm, tạo kỳ vọng về nguồn cung cải thiện. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng tác động thực tế sẽ phụ thuộc nhiều vào tâm lý thị trường hơn là khối lượng bổ sung.

Omega-3 từ tảo giúp giảm phát thải cho thức ăn thủy sản

 |  16:22 11/07/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA) cho thấy nguồn omega-3 DHA từ vi tảo có thể giúp giảm từ 30–40% tác động đến biến đổi khí hậu so với dầu cá truyền thống, mở ra hướng đi bền vững cho ngành thức ăn thủy sản và chăn nuôi.

Xuất khẩu chả cá, surimi xoay trục giữa nhịp giảm đầu năm

 |  16:22 11/07/2026

(vasep.com.vn) Sau 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam đạt 118 triệu USD, giảm 7% so với cùng kỳ năm ngoái. Bức tranh chung vẫn còn gam trầm, nhưng dòng đơn hàng đang dịch chuyển khá rõ: các thị trường truyền thống như Hàn Quốc, Thái Lan chững lại, trong khi Trung Quốc, Nhật Bản và khối CPTPP nổi lên như phần tăng trưởng đáng chú ý.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC