Chiến sự Trung Đông làm rung chuyển thương mại cá tươi toàn cầu

Thị trường thế giới 08:13 09/03/2026 Phuong Linh
(vasep.com.vn) Sau xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, Trung Đông nhanh chóng đánh mất vai trò trung tâm trung chuyển hàng không và hàng hải. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thị trường tiêu dùng khu vực mà còn làm gián đoạn trực tiếp hệ thống logistics thủy sản toàn cầu. Các sản phẩm cá tươi là nhóm chịu tác động đầu tiên, và sự gián đoạn chuỗi cung ứng đã bắt đầu lan sang các thị trường châu Á.

 

Ngành logistics chịu ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng. CEO của Flexport Ryan Petersen cho biết gần 18% năng lực vận tải hàng không toàn cầu đã “biến mất chỉ sau một đêm”. Dữ liệu từ Flightradar24 cho thấy chỉ có 81 chuyến bay hoạt động trên vùng Vịnh Ba Tư vào ngày thứ Bảy (28/2), so với mức bình thường khoảng 19.000 chuyến/ngày. Hãng Emirates SkyCargo dừng toàn bộ chuyến bay, Qatar Airways Cargo ngừng khai thác, còn FedEx tạm dừng dịch vụ tại 6 quốc gia vùng Vịnh và Israel.

Vận tải biển cũng bị ảnh hưởng. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo tàu thuyền không được phép đi qua eo biển Hormuz. Tính đến ngày 1/3, ít nhất 200 tàu bị ùn ứ trong khu vực. Cảng Jebel Ali (Dubai) từng tạm ngừng hoạt động do hỏa hoạn từ mảnh vỡ rơi xuống. Hàng loạt hãng tàu lớn điều chỉnh chiến lược: MSC dừng nhận đặt chỗ đi Trung Đông; Maersk ngừng tuyến Biển Đỏ và vòng qua Mũi Hảo Vọng; CMA CGM yêu cầu tàu đi vùng Vịnh “trú ẩn tại chỗ” và áp phụ phí 2.000–4.000 USD/container; Hapag-Lloyd áp phụ phí rủi ro chiến tranh 1.500 USD. Nhiều công ty bảo hiểm thông báo hủy bảo hiểm rủi ro chiến tranh tại vùng Vịnh từ ngày 5/3.

Thương mại cá tươi trở thành lĩnh vực nhạy cảm nhất. Vùng Vịnh là thị trường nhập khẩu lớn đối với cá hồi Đại Tây Dương giá trị cao. Cá nguyên con, bỏ đầu moi ruột và phi lê từ Na Uy, Scotland thường trung chuyển qua Dubai và Doha, một phần tái xuất sang Trung Quốc và Đông Á. Khi hai trung tâm hàng không lớn bị tê liệt, giá bán buôn tại Trung Quốc đã xuất hiện dấu hiệu tăng.

Dữ liệu thương mại cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của khu vực này: nhập khẩu cá hồi của UAE tăng gấp hơn 3 lần từ năm 2012, đạt khoảng 10.830 tấn năm 2025; Saudi Arabia tăng từ 590 tấn lên hơn 10.350 tấn; Israel nhập khẩu cá hồi trị giá 287 triệu USD năm 2024.

Phân tích của Bourse & Bazaar Foundation cho thấy với mức gián đoạn hiện tại, tồn kho cá tươi của UAE chỉ đủ khoảng 5 ngày – thuộc nhóm rủi ro “nghiêm trọng”. Cá đông lạnh có thể duy trì 40–50 ngày, cá hộp khoảng 90 ngày. Do phụ thuộc lớn vào vận tải hàng không, chuỗi cung ứng cá tươi cạn kiệt rất nhanh khi bị gián đoạn.

Các nhà xuất khẩu châu Âu đang phải điều chỉnh lại dòng hàng, tìm thị trường thay thế cho các lô hàng vốn dự kiến giao sang vùng Vịnh, có thể gây áp lực lên giá giao ngay tại châu Âu. Công ty logistics DSV cho biết ngay cả khi không phận mở lại, việc xử lý tồn đọng có thể mất nhiều tuần.

Giới phân tích nhận định xung đột không chỉ gây gián đoạn ngắn hạn mà còn làm gia tăng bất ổn dài hạn đối với các tuyến vận tải và thương mại. Vai trò kép của Trung Đông – vừa là thị trường tiêu thụ lớn, vừa là trung tâm logistics – đang suy yếu, tạo áp lực đáng kể lên thương mại cá tươi toàn cầu trong ngắn hạn.

 

chien su trung dong thuong mai ca tuoi

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 22/9/2026

 |  14:45 22/09/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 22/9 tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về nguồn cung, giá cả và thương mại. Trung Quốc tăng mạnh nhập khẩu tôm nhưng sức tiêu thụ chưa theo kịp, trong khi Ecuador tiếp tục mở rộng nguồn cung và cạnh tranh tôm toàn cầu. Nga đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc và các thị trường châu Á, còn Mỹ và EU tiếp tục tăng cường các yêu cầu về truy xuất, quản lý nghề cá và chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, xu hướng chế biến sâu, sản phẩm tiện lợi và thủy sản giá trị gia tăng tiếp tục mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam.

Xuất khẩu cá rô phi Thái Lan đối mặt với yêu cầu kiểm soát chặt hơn

 |  07:32 22/09/2026

(vasep.com.vn) Hoạt động xuất khẩu cá rô phi tại Thái Lan đang được chú ý trở lại trong bối cảnh cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội tiếp tục rà soát việc quản lý cá rô phi cằm đen (blackchin tilapia), loài ngoại lai đang gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái và hoạt động nuôi thủy sản tại nước này.

Nga đẩy mạnh xây dựng thương hiệu thủy sản tại thị trường Trung Quốc

 |  07:32 22/09/2026

(vasep.com.vn) Thủy sản Nga đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn tại thị trường Trung Quốc, mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Nga đẩy mạnh xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị sản phẩm. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế phương Đông (EEF), ông Alexey Maslov, Giám đốc Viện Nghiên cứu châu Á và châu Phi thuộc Đại học Tổng hợp Quốc gia Moskva, cho rằng cần nhấn mạnh rõ nguồn gốc Nga của thủy sản khi tiếp cận người tiêu dùng Trung Quốc.

Sản lượng sò điệp Hokkaido có thể xuống mức thấp nhất trong 9 năm

 |  07:31 22/09/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng sò điệp tại Hokkaido, vùng sản xuất lớn nhất Nhật Bản, được dự báo giảm xuống 298.200 tấn trong niên vụ hiện tại, thấp hơn 15% so với năm trước và lần đầu xuống dưới 300.000 tấn trong 9 năm.

Nông dân nuôi tôm Andhra Pradesh dọa tạm ngừng thả nuôi do chi phí tăng

 |  07:29 22/09/2026

(vasep.com.vn) Người nuôi tôm tại bang Andhra Pradesh, Ấn Độ, cảnh báo sẽ tạm ngừng nuôi trong ba tháng, từ tháng 4–6/2027, nếu chính quyền không có biện pháp xử lý tình trạng chi phí sản xuất tăng trong khi giá tôm giảm mạnh.

Xuất khẩu cá tra 8 tháng: Duy trì đà tăng, Trung Quốc và Brazil tạo lực đẩy

 |  07:28 22/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam tiếp tục duy trì tăng trưởng trong tháng 8/2026, đưa kim ngạch 8 tháng đầu năm lên 1,5 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 8, xuất khẩu đạt 205 triệu USD, tăng 6%. Tuy nhiên, diễn biến giữa các thị trường ngày càng phân hóa khi Trung Quốc và Brazil tăng trưởng tích cực, trong khi Mỹ tiếp tục giảm mạnh.

National Fisheries Institute đổi tên thành National Seafood Association

 |  08:25 21/09/2026

(vasep.com.vn) Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ (National Fisheries Institute – NFI) chính thức đổi tên thành National Seafood Association (NSA), đồng thời ra mắt bộ nhận diện thương hiệu mới với logo và khẩu hiệu “Science, Education & Advocacy Since 1945” (Khoa học, Giáo dục và Vận động chính sách từ năm 1945).

Israel triển khai dự án quốc gia phát triển nuôi cá ngừ vây xanh bền vững

 |  08:04 21/09/2026

(vasep.com.vn) Israel vừa triển khai Dự án Cá ngừ Quốc gia, nhằm phát triển năng lực nghiên cứu và thương mại để nuôi cá ngừ vây xanh Đại Tây Dương trong điều kiện kiểm soát, hướng tới xây dựng ngành nuôi cá ngừ bền vững trong nước.

El niño mạnh lên: “cơn sóng ngầm” mới của ngành tôm thế giới

 |  07:59 21/09/2026

(vasep.com.vn) El Niño đang mạnh lên tại Thái Bình Dương và có thể trở thành một trong những yếu tố đáng chú ý nhất đối với ngành thủy sản trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Nhưng với ngành tôm, tác động của El Niño không đơn giản là “tốt” hay “xấu”.

VASEP góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều về thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh tại Nghị định số 41/2026/NĐ-CP

 |  18:24 19/09/2026

(vasep.com.vn) Ngày 15/9/2026, Hiệp hội VASEP đã gửi công văn số 141/CV-VASEP tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Thủy sản và Kiểm ngư về việc góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều về thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh tại Nghị định số 41/2026/NĐ-CP.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC