Chiến sự Trung Đông làm rung chuyển thương mại cá tươi toàn cầu

Thị trường thế giới 08:13 09/03/2026
(vasep.com.vn) Sau xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, Trung Đông nhanh chóng đánh mất vai trò trung tâm trung chuyển hàng không và hàng hải. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thị trường tiêu dùng khu vực mà còn làm gián đoạn trực tiếp hệ thống logistics thủy sản toàn cầu. Các sản phẩm cá tươi là nhóm chịu tác động đầu tiên, và sự gián đoạn chuỗi cung ứng đã bắt đầu lan sang các thị trường châu Á.

 

Ngành logistics chịu ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng. CEO của Flexport Ryan Petersen cho biết gần 18% năng lực vận tải hàng không toàn cầu đã “biến mất chỉ sau một đêm”. Dữ liệu từ Flightradar24 cho thấy chỉ có 81 chuyến bay hoạt động trên vùng Vịnh Ba Tư vào ngày thứ Bảy (28/2), so với mức bình thường khoảng 19.000 chuyến/ngày. Hãng Emirates SkyCargo dừng toàn bộ chuyến bay, Qatar Airways Cargo ngừng khai thác, còn FedEx tạm dừng dịch vụ tại 6 quốc gia vùng Vịnh và Israel.

Vận tải biển cũng bị ảnh hưởng. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo tàu thuyền không được phép đi qua eo biển Hormuz. Tính đến ngày 1/3, ít nhất 200 tàu bị ùn ứ trong khu vực. Cảng Jebel Ali (Dubai) từng tạm ngừng hoạt động do hỏa hoạn từ mảnh vỡ rơi xuống. Hàng loạt hãng tàu lớn điều chỉnh chiến lược: MSC dừng nhận đặt chỗ đi Trung Đông; Maersk ngừng tuyến Biển Đỏ và vòng qua Mũi Hảo Vọng; CMA CGM yêu cầu tàu đi vùng Vịnh “trú ẩn tại chỗ” và áp phụ phí 2.000–4.000 USD/container; Hapag-Lloyd áp phụ phí rủi ro chiến tranh 1.500 USD. Nhiều công ty bảo hiểm thông báo hủy bảo hiểm rủi ro chiến tranh tại vùng Vịnh từ ngày 5/3.

Thương mại cá tươi trở thành lĩnh vực nhạy cảm nhất. Vùng Vịnh là thị trường nhập khẩu lớn đối với cá hồi Đại Tây Dương giá trị cao. Cá nguyên con, bỏ đầu moi ruột và phi lê từ Na Uy, Scotland thường trung chuyển qua Dubai và Doha, một phần tái xuất sang Trung Quốc và Đông Á. Khi hai trung tâm hàng không lớn bị tê liệt, giá bán buôn tại Trung Quốc đã xuất hiện dấu hiệu tăng.

Dữ liệu thương mại cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của khu vực này: nhập khẩu cá hồi của UAE tăng gấp hơn 3 lần từ năm 2012, đạt khoảng 10.830 tấn năm 2025; Saudi Arabia tăng từ 590 tấn lên hơn 10.350 tấn; Israel nhập khẩu cá hồi trị giá 287 triệu USD năm 2024.

Phân tích của Bourse & Bazaar Foundation cho thấy với mức gián đoạn hiện tại, tồn kho cá tươi của UAE chỉ đủ khoảng 5 ngày – thuộc nhóm rủi ro “nghiêm trọng”. Cá đông lạnh có thể duy trì 40–50 ngày, cá hộp khoảng 90 ngày. Do phụ thuộc lớn vào vận tải hàng không, chuỗi cung ứng cá tươi cạn kiệt rất nhanh khi bị gián đoạn.

Các nhà xuất khẩu châu Âu đang phải điều chỉnh lại dòng hàng, tìm thị trường thay thế cho các lô hàng vốn dự kiến giao sang vùng Vịnh, có thể gây áp lực lên giá giao ngay tại châu Âu. Công ty logistics DSV cho biết ngay cả khi không phận mở lại, việc xử lý tồn đọng có thể mất nhiều tuần.

Giới phân tích nhận định xung đột không chỉ gây gián đoạn ngắn hạn mà còn làm gia tăng bất ổn dài hạn đối với các tuyến vận tải và thương mại. Vai trò kép của Trung Đông – vừa là thị trường tiêu thụ lớn, vừa là trung tâm logistics – đang suy yếu, tạo áp lực đáng kể lên thương mại cá tươi toàn cầu trong ngắn hạn.

 

chien su trung dong thuong mai ca tuoi

TIN MỚI CẬP NHẬT

EU kêu gọi đưa thủy sản vào chiến lược an ninh protein và thực phẩm đến năm 2040 

 |  09:32 08/08/2026

(vasep.com.vn) Liên minh Thủy sản Liên minh châu Âu (EUSeA) kêu gọi Ủy ban châu Âu (EC) xây dựng Kế hoạch hành động về Thực phẩm xanh (Blue Foods Action Plan) và tích hợp vào Tầm nhìn Phát triển Nghề cá và Nuôi trồng thủy sản 2040 nhằm bảo đảm chiến lược an ninh protein và thực phẩm của EU toàn diện hơn. 

EU và Seychelles ký nghị định thư nghề cá mới, khôi phục hoạt động khai thác cá ngừ tại Ấn Độ Dương 

 |  09:32 08/08/2026

(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) và Seychelles đã ký Nghị định thư nghề cá mới có thời hạn 4 năm, khôi phục quyền tiếp cận vùng biển Seychelles đối với đội tàu EU để khai thác cá ngừ và các loài cá di cư xa. Thỏa thuận được ký ngày 27/7 sau khi nghị định thư trước hết hiệu lực từ ngày 23/2, khiến hoạt động của đội tàu EU tại khu vực này bị gián đoạn trong thời gian đàm phán. 

Australia đánh giá môi trường nghề lưới kéo để gia hạn xuất khẩu 

 |  09:32 08/08/2026

(vasep.com.vn) Bộ Biến đổi Khí hậu, Năng lượng, Môi trường và Nước Australia đang lấy ý kiến công chúng đến ngày 24/8/2026 về đánh giá môi trường chiến lược đối với nghề lưới kéo vùng biển phía Tây. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để gia hạn giấy phép xuất khẩu các loài giáp xác có giá trị cao sang các thị trường châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. 

Tiểu bang Michigan (Mỹ) hỗ trợ 350.000 USD phục hồi quần thể cá thịt trắng đang suy giảm 

 |  09:32 08/08/2026

(vasep.com.vn) Cơ quan Tài nguyên Thiên nhiên Michigan (DNR) đã được phân bổ khoản ngân sách một lần trị giá 350.000 USD để hỗ trợ phục hồi cá thịt trắng (lake whitefish) – loài thủy sản đang suy giảm nghiêm trọng tại khu vực Ngũ Đại Hồ. Đây là lần đầu tiên chương trình phục hồi loài cá này có một khoản mục ngân sách riêng trong kế hoạch chi tiêu của bang. 

Philippines siết quản lý nghề khai thác ghẹ xanh nhằm khôi phục xuất khẩu sang Hoa Kỳ 

 |  09:32 08/08/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Philippines đang tăng cường các biện pháp quản lý đối với nghề khai thác ghẹ xanh (blue swimming crab) nhằm đáp ứng các yêu cầu của Hoa Kỳ và khôi phục hoạt động xuất khẩu mặt hàng này sang thị trường Mỹ. 

Thuế Mục 301 của Tổng thống Trump tiếp tục đối mặt thách thức pháp lý 

 |  09:31 08/08/2026

(vasep.com.vn) Nhóm luật sư từng thành công trong việc bác bỏ các mức thuế do Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) vừa tiếp tục khởi kiện chính quyền liên quan đến các mức thuế mới theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. 

Lạm phát khiến doanh số thủy sản tại siêu thị Mỹ chững lại 

 |  09:31 08/08/2026

(vasep.com.vn) Doanh số bán lẻ thực phẩm tại Mỹ đang chững lại khi người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu trước áp lực lạm phát. Theo phân tích của Bain & Company phối hợp với NielsenIQ, số lượng hàng tạp hóa bán ra trong tháng 6/2026 giảm 1,8% so với cùng kỳ năm trước, trong bối cảnh giá thực phẩm tăng 2–3% trong một năm và cao hơn 33% so với năm 2019. 

Ghẹ Việt Nam nửa đầu năm 2026 tăng tốc nhờ thị trường Mỹ

 |  09:30 08/08/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu ghẹ của Việt Nam bước qua nửa đầu năm 2026 với một kết quả khá khả quan. XK ghẹ đang là nhóm tăng tốc nhanh nhất trong ngành hàng cua ghẹ và giáp xác khác.

Các nước xuất khẩu thủy sản tìm cách giảm tác động từ thuế mới của Mỹ 

 |  15:05 07/08/2026

(vasep.com.vn) Các quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn đang đẩy mạnh đàm phán với Mỹ nhằm giảm tác động từ các mức thuế mới theo Mục 301 của chính quyền Tổng thống Donald Trump, đồng thời cân nhắc các biện pháp ứng phó sau khi chính sách này có hiệu lực từ ngày 24/7. 

Cá ngừ vây vàng và cá ngừ vằn tại Đông Thái Bình Dương diễn biến trái chiều 

 |  15:05 07/08/2026

(vasep.com.vn) Dữ liệu mới nhất của Ủy ban Cá ngừ Nhiệt đới Liên Mỹ (IATTC) cho thấy sản lượng cập bến cá ngừ vây vàng tại Đông Thái Bình Dương trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng 12,6% so với cùng kỳ. Mexico dẫn đầu với 39% tổng sản lượng, tiếp đến là Ecuador với 22%. 

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC