Dưới đây là bức tranh tổng thể về cách các quốc gia chủ lực trong ngành tôm đang ứng phó với biến động thương mại thông qua đa dạng hóa thị trường:
Từng phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc – thị trường lớn nhưng khó đoán định – Ecuador đã chủ động chuyển hướng sau khi xuất khẩu sang thị trường này sụt giảm trong năm 2024.
Với thuế đối ứng dự kiến 10% cho tôm xuất khẩu sang Mỹ – thấp hơn đáng kể so với mức thuế mà các quốc gia châu Á đang chịu – Ecuador đang có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Nhờ vậy, nước này không chỉ tăng sản lượng mà còn chuyển đổi cấu trúc sản phẩm, tập trung vào tôm bóc vỏ và sản phẩm giá trị gia tăng để phục vụ các nhà bán lẻ và chuỗi siêu thị tại Mỹ.
Theo đại diện từ công ty tôm Omarsa, lần đầu tiên trong năm nay, tôm đông lạnh nguyên con còn vỏ sẽ chiếm chưa đến 50% tổng xuất khẩu – một dấu mốc cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong cơ cấu mặt hàng.
Dù phải đối mặt với thuế quan cao từ Mỹ, Ấn Độ vẫn duy trì đà tăng trưởng nhờ chuyển một phần tôm sang thị trường Trung Quốc. Đồng thời, nhu cầu đối với tôm chế biến sẵn và sản phẩm giá trị gia tăng từ các thị trường nhập khẩu đang gia tăng, mở ra tiềm năng mới cho nước này trong việc tái cơ cấu cả sản phẩm và thị trường xuất khẩu.
Chiến lược "vừa mở rộng, vừa tinh gọn" của Ấn Độ được đánh giá là phù hợp trong bối cảnh chi phí sản xuất leo thang và rủi ro thương mại gia tăng.
Không chỉ đàm phán thành công để giảm thuế từ mức đề xuất 46% xuống còn 20% tại Mỹ, Việt Nam còn có lợi thế lớn nhờ hệ thống thị trường xuất khẩu đa dạng và ổn định, bao gồm EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.
Việt Nam không phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Mỹ. Bên cạnh đó, thị trường tiêu thụ nội địa, đặc biệt với tôm sống, cũng đang phát triển mạnh.
Indonesia cũng phải đối mặt với thuế đối ứng 19% (theo công bố ngày 15/7/2025 từ Tổng thống Trump) với tất cả sản phẩm tôm xuất khẩu sang Mỹ từ ngày 1/8/2025. Điều này buộc nước này phải tăng tốc chiến lược đa dạng hóa thị trường.
Theo ông Hendi Efendy từ tập đoàn CP Prima, Indonesia đang tập trung mở rộng xuất khẩu sang EU, Nhật Bản và Trung Quốc. Dữ liệu của Kontali cho thấy tiềm năng đáng kể từ các thị trường này, với mức tăng trưởng nhập khẩu hai chữ số trong năm ngoái: EU tăng 14%, Nhật Bản tăng 11%.
Từ việc giảm phụ thuộc vào Trung Quốc như Ecuador, đến nỗ lực thoát khỏi sức ép của thị trường Mỹ như Indonesia, có thể thấy rằng đa dạng hóa thị trường không còn là lựa chọn, mà là chiến lược sống còn với các quốc gia xuất khẩu tôm.
Không chỉ mở rộng địa lý thị trường, xu hướng mới còn nằm ở đa dạng hóa sản phẩm – chuyển từ tôm nguyên liệu sang các sản phẩm giá trị gia tăng – để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và linh hoạt của người tiêu dùng toàn cầu.
Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phức tạp, chiến lược này chính là chìa khóa giúp ngành tôm duy trì đà tăng trưởng và thích ứng tốt hơn với những “cơn sóng lớn” của thị trường.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
(vasep.com.vn) Theo Rabobank, nền kinh tế Mỹ trong giai đoạn đầu năm 2026 đang trải qua quá trình phục hồi theo mô hình “hình chữ K”, kéo theo sự phân hóa rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Phát biểu tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026 (GSMC) diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Florida, ông Christian Lawrence, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường châu Mỹ và năng lượng của Rabobank, cho biết xu hướng này sẽ thúc đẩy đồng thời nhu cầu đối với cả sản phẩm cao cấp lẫn sản phẩm giá trị trong năm nay.
Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Royal Society Open Science cho thấy người tiêu dùng vẫn tỏ ra khá e ngại đối với cá nuôi bằng thức ăn có nguồn gốc từ côn trùng, do cảm nhận “kém hấp dẫn”. Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Queensland và Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc) thực hiện, được xem là nghiên cứu đầu tiên phân tích sở thích của người tiêu dùng đối với cá đóng gói nuôi bằng các loại thức ăn khác nhau.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn