Dưới đây là bức tranh tổng thể về cách các quốc gia chủ lực trong ngành tôm đang ứng phó với biến động thương mại thông qua đa dạng hóa thị trường:
Từng phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc – thị trường lớn nhưng khó đoán định – Ecuador đã chủ động chuyển hướng sau khi xuất khẩu sang thị trường này sụt giảm trong năm 2024.
Với thuế đối ứng dự kiến 10% cho tôm xuất khẩu sang Mỹ – thấp hơn đáng kể so với mức thuế mà các quốc gia châu Á đang chịu – Ecuador đang có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Nhờ vậy, nước này không chỉ tăng sản lượng mà còn chuyển đổi cấu trúc sản phẩm, tập trung vào tôm bóc vỏ và sản phẩm giá trị gia tăng để phục vụ các nhà bán lẻ và chuỗi siêu thị tại Mỹ.
Theo đại diện từ công ty tôm Omarsa, lần đầu tiên trong năm nay, tôm đông lạnh nguyên con còn vỏ sẽ chiếm chưa đến 50% tổng xuất khẩu – một dấu mốc cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong cơ cấu mặt hàng.
Dù phải đối mặt với thuế quan cao từ Mỹ, Ấn Độ vẫn duy trì đà tăng trưởng nhờ chuyển một phần tôm sang thị trường Trung Quốc. Đồng thời, nhu cầu đối với tôm chế biến sẵn và sản phẩm giá trị gia tăng từ các thị trường nhập khẩu đang gia tăng, mở ra tiềm năng mới cho nước này trong việc tái cơ cấu cả sản phẩm và thị trường xuất khẩu.
Chiến lược "vừa mở rộng, vừa tinh gọn" của Ấn Độ được đánh giá là phù hợp trong bối cảnh chi phí sản xuất leo thang và rủi ro thương mại gia tăng.
Không chỉ đàm phán thành công để giảm thuế từ mức đề xuất 46% xuống còn 20% tại Mỹ, Việt Nam còn có lợi thế lớn nhờ hệ thống thị trường xuất khẩu đa dạng và ổn định, bao gồm EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.
Việt Nam không phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Mỹ. Bên cạnh đó, thị trường tiêu thụ nội địa, đặc biệt với tôm sống, cũng đang phát triển mạnh.
Indonesia cũng phải đối mặt với thuế đối ứng 19% (theo công bố ngày 15/7/2025 từ Tổng thống Trump) với tất cả sản phẩm tôm xuất khẩu sang Mỹ từ ngày 1/8/2025. Điều này buộc nước này phải tăng tốc chiến lược đa dạng hóa thị trường.
Theo ông Hendi Efendy từ tập đoàn CP Prima, Indonesia đang tập trung mở rộng xuất khẩu sang EU, Nhật Bản và Trung Quốc. Dữ liệu của Kontali cho thấy tiềm năng đáng kể từ các thị trường này, với mức tăng trưởng nhập khẩu hai chữ số trong năm ngoái: EU tăng 14%, Nhật Bản tăng 11%.
Từ việc giảm phụ thuộc vào Trung Quốc như Ecuador, đến nỗ lực thoát khỏi sức ép của thị trường Mỹ như Indonesia, có thể thấy rằng đa dạng hóa thị trường không còn là lựa chọn, mà là chiến lược sống còn với các quốc gia xuất khẩu tôm.
Không chỉ mở rộng địa lý thị trường, xu hướng mới còn nằm ở đa dạng hóa sản phẩm – chuyển từ tôm nguyên liệu sang các sản phẩm giá trị gia tăng – để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và linh hoạt của người tiêu dùng toàn cầu.
Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phức tạp, chiến lược này chính là chìa khóa giúp ngành tôm duy trì đà tăng trưởng và thích ứng tốt hơn với những “cơn sóng lớn” của thị trường.
(vasep.com.vn) Người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng ưu tiên các sản phẩm thủy sản dễ chế biến, tốt cho sức khỏe và có thương hiệu. Xu hướng này mở ra cơ hội cho doanh nghiệp xuất khẩu nguyên liệu và các nhà chế biến thủy sản nước ngoài, theo chia sẻ của Joe Qiao, Giám đốc điều hành Qingdao Meichu Food, tại Hội nghị Thượng đỉnh Thủy sản Na Uy – Trung Quốc ở Thanh Đảo ngày 27/10/2026, trước thềm Triển lãm Thủy sản và Nghề cá Trung Quốc (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Brazil đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng xuất khẩu phi lê cá rô phi đông lạnh nhằm tăng hiện diện trên thị trường quốc tế và khai thác tiềm năng của ngành nuôi cá nước này. Theo CNN Brasil ngày 21/10/2026, dù sản lượng tăng trưởng mạnh, tỷ trọng của Brazil trong thương mại cá rô phi toàn cầu vẫn chưa tương xứng với năng lực sản xuất.
(vasep.com.vn) Mô hình nuôi cá chim vây vàng trong ao lót bạt đang mở ra hướng chuyển đổi sản xuất cho người dân ven biển Đà Nẵng, trong bối cảnh nhiều ao nuôi tôm gặp khó khăn do môi trường suy thoái, dịch bệnh và chi phí đầu tư tăng cao.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải container quốc tế cuối tháng 10/2026 tiếp tục biến động, với giá cước phân hóa giữa các tuyến, lịch tàu bị cắt giảm và mạng lưới trung chuyển đang được điều chỉnh. Đáng chú ý, từ ngày 4/11, Maersk sẽ áp dụng phụ phí mùa cao điểm 800 USD/container đối với hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Tây Phi, bao gồm container lạnh. Những diễn biến này đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản theo dõi sát chi phí logistics và chủ động bố trí lịch giao hàng.
(vasep.com.vn) Ngành sản xuất chả cá Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguyên liệu và chi phí sản xuất tăng cao trước mùa tiêu thụ cao điểm mùa đông. Giá surimi cá minh thái Bắc Mỹ đã tăng gần 70% so với một thập kỷ trước. Từ tháng 4 đến cuối tháng 10 năm nay, 14 doanh nghiệp trong ngành đã đóng cửa hoặc phá sản.
(vasep.com.vn) Peru và Ecuador vừa ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác nghề cá nhằm tăng cường giám sát hoạt động khai thác, kiểm soát tàu cá và ngăn chặn khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), hướng tới quản lý bền vững nguồn lợi thủy sản chung.
(vasep.com.vn) Vitalice giúp giảm hơn 60% số rận biển cái mang trứng trên mỗi con cá và duy trì hiệu quả bảo vệ hơn 30 ngày sau khi ngừng bổ sung vào thức ăn.
(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc đạt 480 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ và chiếm 28% tổng kim ngạch cá tra của cả nước. Riêng tháng 9, kim ngạch đạt 63 triệu USD, tăng 25% so với cùng kỳ, chiếm 30% tổng xuất khẩu cá tra trong tháng. Tháng 9 cũng là tháng có kim ngạch cao nhất trong quý III. Tuy nhiên, tốc độ tăng của tháng này thấp hơn mức 28% của lũy kế 9 tháng, cho thấy thị trường vẫn mở rộng nhưng với nhịp độ chậm hơn so với đầu năm.
(vasep.com.vn) Australia sẽ cung cấp cho Fiji các tàu mặt nước không người lái nhằm tăng cường giám sát hoạt động trên biển, phát hiện khai thác thủy sản bất hợp pháp và các hành vi buôn lậu ma túy trong vùng biển Fiji.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi của Brazil tăng mạnh trong tháng 9/2026, nhưng người nuôi vẫn đối mặt với áp lực chi phí thức ăn và giá bán trong nước suy yếu. Lượng cá rô phi xuất khẩu đạt 852 tấn, tăng khoảng 32% so với mức 646 tấn trong tháng 8. Kim ngạch xuất khẩu tăng từ 3,51 triệu USD lên 3,68 triệu USD.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn