Dưới đây là bức tranh tổng thể về cách các quốc gia chủ lực trong ngành tôm đang ứng phó với biến động thương mại thông qua đa dạng hóa thị trường:
Từng phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc – thị trường lớn nhưng khó đoán định – Ecuador đã chủ động chuyển hướng sau khi xuất khẩu sang thị trường này sụt giảm trong năm 2024.
Với thuế đối ứng dự kiến 10% cho tôm xuất khẩu sang Mỹ – thấp hơn đáng kể so với mức thuế mà các quốc gia châu Á đang chịu – Ecuador đang có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Nhờ vậy, nước này không chỉ tăng sản lượng mà còn chuyển đổi cấu trúc sản phẩm, tập trung vào tôm bóc vỏ và sản phẩm giá trị gia tăng để phục vụ các nhà bán lẻ và chuỗi siêu thị tại Mỹ.
Theo đại diện từ công ty tôm Omarsa, lần đầu tiên trong năm nay, tôm đông lạnh nguyên con còn vỏ sẽ chiếm chưa đến 50% tổng xuất khẩu – một dấu mốc cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong cơ cấu mặt hàng.
Dù phải đối mặt với thuế quan cao từ Mỹ, Ấn Độ vẫn duy trì đà tăng trưởng nhờ chuyển một phần tôm sang thị trường Trung Quốc. Đồng thời, nhu cầu đối với tôm chế biến sẵn và sản phẩm giá trị gia tăng từ các thị trường nhập khẩu đang gia tăng, mở ra tiềm năng mới cho nước này trong việc tái cơ cấu cả sản phẩm và thị trường xuất khẩu.
Chiến lược "vừa mở rộng, vừa tinh gọn" của Ấn Độ được đánh giá là phù hợp trong bối cảnh chi phí sản xuất leo thang và rủi ro thương mại gia tăng.
Không chỉ đàm phán thành công để giảm thuế từ mức đề xuất 46% xuống còn 20% tại Mỹ, Việt Nam còn có lợi thế lớn nhờ hệ thống thị trường xuất khẩu đa dạng và ổn định, bao gồm EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.
Việt Nam không phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Mỹ. Bên cạnh đó, thị trường tiêu thụ nội địa, đặc biệt với tôm sống, cũng đang phát triển mạnh.
Indonesia cũng phải đối mặt với thuế đối ứng 19% (theo công bố ngày 15/7/2025 từ Tổng thống Trump) với tất cả sản phẩm tôm xuất khẩu sang Mỹ từ ngày 1/8/2025. Điều này buộc nước này phải tăng tốc chiến lược đa dạng hóa thị trường.
Theo ông Hendi Efendy từ tập đoàn CP Prima, Indonesia đang tập trung mở rộng xuất khẩu sang EU, Nhật Bản và Trung Quốc. Dữ liệu của Kontali cho thấy tiềm năng đáng kể từ các thị trường này, với mức tăng trưởng nhập khẩu hai chữ số trong năm ngoái: EU tăng 14%, Nhật Bản tăng 11%.
Từ việc giảm phụ thuộc vào Trung Quốc như Ecuador, đến nỗ lực thoát khỏi sức ép của thị trường Mỹ như Indonesia, có thể thấy rằng đa dạng hóa thị trường không còn là lựa chọn, mà là chiến lược sống còn với các quốc gia xuất khẩu tôm.
Không chỉ mở rộng địa lý thị trường, xu hướng mới còn nằm ở đa dạng hóa sản phẩm – chuyển từ tôm nguyên liệu sang các sản phẩm giá trị gia tăng – để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và linh hoạt của người tiêu dùng toàn cầu.
Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phức tạp, chiến lược này chính là chìa khóa giúp ngành tôm duy trì đà tăng trưởng và thích ứng tốt hơn với những “cơn sóng lớn” của thị trường.
(vasep.com.vn) Tại Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân phối hợp với VCCI tổ chức sáng 8/7, nhiều đại biểu cho rằng cải cách thể chế, cắt giảm điều kiện kinh doanh và khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp là điều kiện then chốt để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới. Với ngành thủy sản, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký VASEP, nhấn mạnh 4 điểm nghẽn cần được tháo gỡ đồng bộ: tín dụng, lao động, chi phí vận tải biển và thủ tục xác nhận nguyên liệu xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Trữ lượng cá thu tại khu vực Đông Bắc Đại Tây Dương đang ở mức bảo tồn nghiêm trọng sau nhiều năm bị khai thác quá mức, đặc biệt liên quan đến hoạt động đánh bắt của Liên bang Nga. Trong năm 2026, Nga được cho là đã đơn phương nâng hạn ngạch lên 22,5% tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC), tương đương 67.548 tấn, gần gấp 5 lần so với tỷ lệ năm 2004.
(vasep.com.vn) Chính quyền bang Andhra Pradesh (Ấn Độ) đã can thiệp nhằm giải quyết tình trạng giá thức ăn thủy sản tăng cao, thông qua một thỏa thuận giữa nông dân nuôi trồng thủy sản và các doanh nghiệp sản xuất thức ăn. Động thái này được thực hiện sau cuộc họp cấp cao do Thủ hiến N. Chandrababu Naidu chủ trì tại Ban Thư ký bang với sự tham gia của đại diện nông dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
(vasep.com.vn) Nuôi trồng thủy sản tiếp tục khẳng định vai trò động lực tăng trưởng của ngành thủy sản thế giới khi sản lượng thủy sản nuôi lần đầu tiên vượt mốc 100 triệu tấn trong năm 2024. Đây là thông tin nổi bật trong báo cáo Tình hình nghề cá và nuôi trồng thủy sản thế giới 2026 (SOFIA 2026) do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) công bố.
(vasep.com.vn) Sau mức tăng khá mạnh trong năm 2025 (t, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Thụy Điển tiếp tục nhích lên trong 5 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn bằng phẳng. Đơn hàng lên xuống khá mạnh theo từng tháng, cho thấy thị trường này vẫn đang mua hàng theo nhịp thận trọng, gắn với nhu cầu thực và chu kỳ nhập hàng của các nhà phân phối Bắc Âu hơn là một xu hướng tăng đều.
(vasep.com.vn) Dù đã công bố lộ trình từ tháng 2/2025 hướng tới một hiệp định thương mại song phương toàn diện, Mỹ và Ấn Độ đến nay vẫn chưa thể hoàn tất các thỏa thuận đã đề ra.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá và dầu cá toàn cầu đang bước vào giai đoạn căng thẳng về nguồn cung vào cuối tháng 6/2026, khi các yếu tố sinh học tại nguồn khai thác và sự thận trọng trong thương mại tại châu Á cùng lúc siết chặt dòng chảy hàng hóa.
(vasep.com.vn) Trước những yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Brazil, thành phố Cần Thơ đang chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý và kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng, an toàn sinh học và khả năng truy xuất nguồn gốc đối với cá rô phi.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu ngao của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trong những tháng đầu năm 2026, dù thị trường đang có dấu hiệu thận trọng hơn. Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu ngao trong 4 tháng đầu năm đạt hơn 38 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm 2025.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm của Trung Quốc trong 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục vượt xa cùng kỳ 2025, cho thấy nhu cầu tại thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất thế giới vẫn duy trì tích cực. Tuy nhiên, phía sau con số tăng trưởng là bức tranh cạnh tranh ngày càng rõ nét: Ecuador áp đảo phân khúc tôm chân trắng giá cạnh tranh, Ấn Độ giữ vị trí nhà cung cấp lớn thứ hai, trong khi Việt Nam nổi bật ở nhóm tôm hùm nhưng vẫn cần củng cố lợi thế bằng chất lượng, truy xuất và khả năng đáp ứng ổn định.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn