Dưới đây là bức tranh tổng thể về cách các quốc gia chủ lực trong ngành tôm đang ứng phó với biến động thương mại thông qua đa dạng hóa thị trường:
Từng phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc – thị trường lớn nhưng khó đoán định – Ecuador đã chủ động chuyển hướng sau khi xuất khẩu sang thị trường này sụt giảm trong năm 2024.
Với thuế đối ứng dự kiến 10% cho tôm xuất khẩu sang Mỹ – thấp hơn đáng kể so với mức thuế mà các quốc gia châu Á đang chịu – Ecuador đang có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Nhờ vậy, nước này không chỉ tăng sản lượng mà còn chuyển đổi cấu trúc sản phẩm, tập trung vào tôm bóc vỏ và sản phẩm giá trị gia tăng để phục vụ các nhà bán lẻ và chuỗi siêu thị tại Mỹ.
Theo đại diện từ công ty tôm Omarsa, lần đầu tiên trong năm nay, tôm đông lạnh nguyên con còn vỏ sẽ chiếm chưa đến 50% tổng xuất khẩu – một dấu mốc cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong cơ cấu mặt hàng.
Dù phải đối mặt với thuế quan cao từ Mỹ, Ấn Độ vẫn duy trì đà tăng trưởng nhờ chuyển một phần tôm sang thị trường Trung Quốc. Đồng thời, nhu cầu đối với tôm chế biến sẵn và sản phẩm giá trị gia tăng từ các thị trường nhập khẩu đang gia tăng, mở ra tiềm năng mới cho nước này trong việc tái cơ cấu cả sản phẩm và thị trường xuất khẩu.
Chiến lược "vừa mở rộng, vừa tinh gọn" của Ấn Độ được đánh giá là phù hợp trong bối cảnh chi phí sản xuất leo thang và rủi ro thương mại gia tăng.
Không chỉ đàm phán thành công để giảm thuế từ mức đề xuất 46% xuống còn 20% tại Mỹ, Việt Nam còn có lợi thế lớn nhờ hệ thống thị trường xuất khẩu đa dạng và ổn định, bao gồm EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.
Việt Nam không phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Mỹ. Bên cạnh đó, thị trường tiêu thụ nội địa, đặc biệt với tôm sống, cũng đang phát triển mạnh.
Indonesia cũng phải đối mặt với thuế đối ứng 19% (theo công bố ngày 15/7/2025 từ Tổng thống Trump) với tất cả sản phẩm tôm xuất khẩu sang Mỹ từ ngày 1/8/2025. Điều này buộc nước này phải tăng tốc chiến lược đa dạng hóa thị trường.
Theo ông Hendi Efendy từ tập đoàn CP Prima, Indonesia đang tập trung mở rộng xuất khẩu sang EU, Nhật Bản và Trung Quốc. Dữ liệu của Kontali cho thấy tiềm năng đáng kể từ các thị trường này, với mức tăng trưởng nhập khẩu hai chữ số trong năm ngoái: EU tăng 14%, Nhật Bản tăng 11%.
Từ việc giảm phụ thuộc vào Trung Quốc như Ecuador, đến nỗ lực thoát khỏi sức ép của thị trường Mỹ như Indonesia, có thể thấy rằng đa dạng hóa thị trường không còn là lựa chọn, mà là chiến lược sống còn với các quốc gia xuất khẩu tôm.
Không chỉ mở rộng địa lý thị trường, xu hướng mới còn nằm ở đa dạng hóa sản phẩm – chuyển từ tôm nguyên liệu sang các sản phẩm giá trị gia tăng – để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và linh hoạt của người tiêu dùng toàn cầu.
Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phức tạp, chiến lược này chính là chìa khóa giúp ngành tôm duy trì đà tăng trưởng và thích ứng tốt hơn với những “cơn sóng lớn” của thị trường.
(vasep.com.vn) Sau nửa đầu năm biến động, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Brazil ghi nhận mức tăng trong tháng 7 và tháng 8/2026. Riêng tháng 8, kim ngạch đạt 19 triệu USD, cao hơn 73% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 8 tháng đầu năm, kim ngạch đạt 124 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Theo Fukushima Maruko, doanh nghiệp kinh doanh thủy sản tại thành phố Fukushima, giá surimi trong năm 2026 đã tăng khoảng 10–20% do tác động của giá dầu thô tăng cao. Surimi là nguyên liệu được sử dụng để sản xuất nhiều sản phẩm thủy sản chế biến, trong đó có kamaboko và datemaki, những thực phẩm phổ biến trong mâm cỗ năm mới của Nhật Bản.
(vasep.com.vn) Cơ sở nuôi nhuyễn thể Bendito Mar tại vịnh Magdalena, bang Baja California Sur, đã trở thành trang trại đầu tiên của Mexico tham gia Chương trình Cải thiện Nuôi trồng thủy sản của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng thủy sản (ASC), mở ra lộ trình từng bước hướng tới thực hành nuôi có trách nhiệm và khả năng đạt chứng nhận ASC trong tương lai.
(vasep.com.vn) Dầu cá là nguyên liệu quan trọng trong thức ăn thủy sản nhưng nguồn cung hạn chế, giá thành cao và áp lực môi trường đang thúc đẩy ngành công nghiệp tìm kiếm nguyên liệu thay thế. Một nghiên cứu mới đây chứng minh rằng dầu este etyl axit béo (FAEE) - phụ phẩm từ quá trình sản xuất Omega-3 - có thể thay thế hoàn toàn dầu cá trong khẩu phần ăn của cá vược châu Âu mà không ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng hay tiêu hóa.
(vasep.com.vn) Trung Quốc và Mỹ đang thúc đẩy một khuôn khổ cắt giảm thuế đối với khoảng 60 tỷ USD hàng hóa, trong đó thủy sản nằm trong nhóm sản phẩm Mỹ được Trung Quốc đề xuất áp dụng mức thuế ưu đãi hơn.
(vasep.com.vn) Diễn đàn Nông nghiệp Thế giới, với đóng góp chuyên môn của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Hội đồng Nghiên cứu Nông nghiệp Ấn Độ (ICAR), vừa công bố báo cáo Kinh tế xanh đang lên: Đại dương, nuôi trồng thủy sản và tương lai của an ninh lương thực, kêu gọi tăng đầu tư, nghiên cứu và vai trò chủ động hơn của Chính phủ trong phát triển kinh tế xanh, kinh tế biển.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 6/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý sau kỳ nghỉ Quốc khánh tại Trung Quốc, với giá cá hồi và tôm Ecuador điều chỉnh giảm. Nguồn cung cá thịt trắng tại Mỹ tiếp tục ở mức thấp, trong khi Na Uy ghi nhận lượng cá hồi xuất khẩu tháng 9 cao kỷ lục. Tại châu Á, Nhật Bản đối mặt nguy cơ thiếu nguồn cá thu Na Uy, còn Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư vào thức ăn và nuôi biển công nghiệp. Bên cạnh đó, chi phí logistics của Nga tăng mạnh và các yêu cầu mới về phúc lợi thủy sản tại Anh tiếp tục đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Nghị định thư về Hiệp định Đối tác Nghề cá Bền vững (SFPA) giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mauritania sẽ hết hạn vào ngày 14/11/2026, trong khi đàm phán gia hạn vẫn chưa hoàn tất. Ngày 24/9, người phát ngôn Ủy ban châu Âu cho biết vòng đàm phán thứ tư đã diễn ra vào tháng 6 và EU đang phối hợp với Mauritania nhằm sớm đạt được thỏa thuận mới.
(vasep.com.vn) Việc gia hạn kéo dài thời hạn chỉ định Đại học bang Mississippi (MSU) là Trung tâm Tham chiếu của FAO về kháng kháng sinh và an toàn sinh học trong nuôi trồng thủy sản đến tháng 10/2031.
(vasep.com.vn) 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam đạt gần tương đương cùng kỳ năm 2025. Sau những tháng đầu năm sụt giảm, xuất khẩu đã cải thiện từ tháng 6 và đạt mức cao trong tháng 8. Tuy nhiên, sự phục hồi chưa đồng đều khi các thị trường lớn diễn biến trái chiều, trong đó Trung Quốc, Nhật Bản, Malaysia, Mỹ và Đài Loan tăng khá, trong khi Hàn Quốc, Indonesia và một số thị trường châu Âu giảm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn