Châu Âu đang dần quay lưng với cá thịt trắng của Nga
Xung đột Nga - Ukraine được xem là cơ hội cho cá tra Việt Nam khi sản phẩm này được kỳ vọng có thể thế chỗ cho các minh thái của Nga trong khẩu phần ăn của người dân khu vực châu Âu.
Chia sẻ tại ĐHĐCĐ thường niên 2022, Nguyễn Ngô Vi Tâm, Tổng giám đốc CTCP Vĩnh Hoàn cho biết xung đột Nga và Ukraine sẽ tạo lợi thế cho công ty tại thị trường EU.
“Một số siêu thị bắt đầu có động thái hạn chế nhập khẩu cá minh thái và cá haddock của Nga. Trong khi nhu cầu cá thịt trắng ở EU đang rất cao. Do đó, đây là cơ hội cho cá tra Việt Nam nói chung và Vĩnh Hoàn nói riêng”, bà Tâm cho biết.
Ngoài ra, theo trang IntraFish, Vương quốc Anh, quê hương của gã khổng lồ nhập khẩu cá đông lạnh Young's Seafood, cũng đã áp thuế 35% đối với cá thịt trắng nhập khẩu từ Nga.
Tại thị trường EU, đối với dòng sản phẩm cá thịt trắng, con cá tra Việt Nam đang phải cạnh tranh với một số loài như minh thái, haddock của Nga… Hiện tại cá tra Việt Nam đang phải chịu thuế nhập khẩu 5,5% trong khi cá minh thái không phải chịu thuế. Mặc dù vậy, trong lộ trình 2 - 3 năm tới, thuế nhập khẩu đối với cá tra Việt Nam đang dần được về mốc 0%.
Cơ hội khoả lấp chỗ trống do cá minh thái của Nga bỏ lại
Theo trang Undercurrent News, thị trường thuỷ sản Châu Âu đang phụ thuộc nhiều vào cá thịt trắng của Nga. Theo dữ liệu từ Groundfish Forum, Nga đứng đầu về sản lượng cá minh thái trên toàn cầu, và thứ hai về cá tuyết Đại Tây Dương, cá tuyết Thái Bình Dương và cá tuyết chấm đen.
Cụ thể, một số tổ chức dự báo trong năm 2022, Nga sẽ chiếm 49% sản lượng cá minh thái trên toàn cầu; 32% sản lượng cá tuyết Đại Tây Dương; 41% sản lượng cá tuyết Thái Bình Dương; và 24% sản lượng cá tuyết chấm đen.
Do đó, sẽ là một thách thức lớn đối với các nhà nhập khẩu cá thịt trắng châu Âu trong việc tìm các nguồn thay thế trong trường hợp EU ra lệnh cấm đối với mặt hàng này của Nga.
Đây cũng được xem là cơ hội để con cá tra lấp đầy khoảng trống mà Nga để lại.
Đối với riêng thị trường Anh, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản (VASEP) nhận định Cuộc xung đột Nga - Ukraine vừa qua diễn ra tưởng như không liên quan tới thương mại cá tra Việt Nam - Anh nhưng có thể điều này lại đang mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp cá tra Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường này trong thời gian tới.
Trước đó, năm 2020, Anh phải nhập khẩu trực tiếp đến 48 nghìn tấn cá thịt trắng từ Nga, thậm chí Anh cũng nhập khẩu 143 nghìn tấn cá thịt trắng từ Trung Quốc nhưng xuất xứ từ Nga. Một lượng cá thịt trắng nhập khẩu của Anh khác từ Nauy, Ba Lan, Đức cũng có xuất xứ từ Nga.
Theo tính toán, sự sụt giảm lượng cá thịt trắng đột ngột này của Anh có thể đẩy giá nguyên liệu thủy sản tại thị trường này tăng ít nhất từ 20-30% so với trước, các nhà nhập khẩu của Anh đang gặp nhiều khó khăn để tìm nguồn sản phẩm thay thế, giảm thiểu sự thiệt hại cho người tiêu dùng.
Vì vậy, đây là cơ hội tốt cho các doanh nghiệp cá tra Việt Nam có thể nắm bắt để đẩy mạnh doanh số bán hàng ở thị trường này. Trong đó, Vĩnh Hoàn đang là doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu nhiều cá tra nhất sang Anh, theo số liệu của VASEP.
Theo bà Tâm, xét về dài hạn Vĩnh Hoàn có một vài sản phẩm đặc biệt phù hợp làm nguyên liệu đầu vào cho các nhà máy chế biến sâu tại Châu Âu và đây được xem là lợi thế lớn đối với công ty. Hiện tại, một số khách hàng dùng thử và bày tỏ ưng ý, nên Vĩnh Hoàn đang cố gắng khai thác được cơ hội dài hạn từ sản phẩm có quy cách đặc biệt này.
Năm 2021, Vĩnh Hoàn bán hàng đến 42 thị trường (tăng 5 thị trường so với năm 2020), tập trung công suất chế biến cho các thị trường truyền thống và khách hàng trung thành. Trong đó, các thị trường lớn nhất lần lượt là Mỹ (42%), Trung Quốc (15%), và Châu Âu (10%). Những thị trường này chiếm 72% doanh thu của công ty.
Tính riêng Châu Âu, trong năm ngoái, doanh thu từ thị trường này tăng khoảng 15% lên 1.427 tỷ đồng. Trong tháng 3/2022, doanh thu từ thị trường EU tăng tới 80% so với tháng 2, đạt 162 tỷ đồng.
Năm nay, Vĩnh Hoàn đặt mục tiêu doanh thu thuần hợp nhất 13.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 1.500 tỷ đồng, tương ứng tăng 43,5% và tăng 35,6% so với năm 2021. Nếu đạt được thì đây cũng là mức lợi nhuận cao nhất kể từ khi hoạt động của công ty.
Phương Linh
(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 4/8/2026 nổi bật với diễn biến EU rút lại đề xuất cấm cá tuyết Nga, trong khi cá minh thái Nga tiếp tục thống lĩnh 50% thị trường này. Ngược lại, nguồn cung mực Argentina suy giảm mang lại cơ hội xuất khẩu mới. Nhật Bản ghi nhận tồn kho giảm sâu, Nga đẩy mạnh xuất khẩu cua sang Trung Quốc và Hàn Quốc, và Trung Quốc nhập khẩu cua sống kỷ lục. Tại Mỹ, Wegmans thu hồi cá ngừ, trong khi nguồn tôm Ecuador vào Trung Quốc khó đoán hơn. Các chính sách điều chỉnh giấy phép tại Mỹ và gói hỗ trợ của EU tại Italy cũng là những thông tin quan trọng đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Ngành surimi cá minh thái Alaska của Mỹ đang đối mặt với tình trạng nguồn cung suy giảm trong mùa khai thác B năm 2026, kéo theo kỳ vọng giá xuất khẩu sang Nhật Bản tiếp tục tăng. Sau khi mùa khai thác B bắt đầu ngày 10/6, các nhà sản xuất Mỹ đã công bố giá bán cho các nhà nhập khẩu Nhật Bản. Tính đến ngày 11/7, sản lượng surimi cá minh thái tại biển Bering đạt 19.842 tấn, giảm 20,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng sản lượng trong tuần gần nhất giảm tới 33,3%, xuống còn 4.310 tấn.
(vasep.com.vn) Đội ngũ khoa học của Ủy ban Cá ngừ Nhiệt đới Liên Mỹ (IATTC) đề xuất từng bước giảm thời gian cấm khai thác đối với đội tàu lưới vây hoạt động tại Đông Thái Bình Dương, từ mức 64 ngày liên tục hiện nay xuống còn 42 ngày. Đề xuất được đưa ra sau khi các đánh giá cho thấy nguồn lợi cá ngừ vằn, cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to trong khu vực đã phục hồi tích cực nhờ các biện pháp quản lý được áp dụng trong những năm gần đây.
(vasep.com.vn) Trong tuần 30 (20–26/7/2026), giá cá rô phi nguyên liệu tại Quảng Đông và Quảng Tây (Trung Quốc) tiếp tục tăng do nguồn cung sụt giảm. Việc thả giống ở mức thấp trong nửa đầu năm đang khiến lượng cá đạt kích cỡ thu hoạch giảm đáng kể, khiến các nhà máy chế biến gặp khó khăn trong thu mua. Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng, nguy cơ bão và dịch bệnh liên cầu khuẩn cũng làm gia tăng rủi ro đối với sản lượng và tỷ lệ sống của cá nuôi.
(vasep.com.vn) Ngày 28/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Trong định hướng phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh, Nghị quyết xác định nhiều mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng đối với ngành thủy sản, từ cơ cấu lại sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao đến hiện đại hóa khai thác, ứng dụng khoa học, công nghệ, đầu tư hạ tầng bảo quản, chế biến và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 3/8/2026 ghi nhận nhiều biến động lớn: Mỹ chứng kiến sự thành lập của Liên minh Tôm nhằm phản đối bảo hộ thương mại và áp lực giá cá hồi tăng do thuế mới, trong khi sức mua dần dịch chuyển từ thịt bò sang các loại protein hợp túi tiền hơn. Tại châu Á, Trung Quốc lập kỷ lục nhập khẩu mực đông lạnh và tăng mạnh bù đắp nguồn cung thủy sản từ Nga, tạo ra bức tranh cạnh tranh gay gắt nhưng cũng mở ra nhiều dư địa cho các mặt hàng chế biến sâu của Việt Nam.
(vasep.com.vn) Khi ao nuôi tôm thẻ chân trắng đạt ngưỡng sinh khối cao, thu tỉa từng phần đúng thời điểm là giải pháp quan trọng giúp giảm áp lực lên môi trường, duy trì hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) hiệu quả và tạo điều kiện cho đàn tôm còn lại tiếp tục tăng trưởng tốt.
(vasep.com.vn) Cơ quan Liên bang về Nghề cá Nga (Rosrybolovstvo) vừa tổ chức cuộc họp nhóm công tác về hoạt động khai thác các loài cá nổi tại vùng biển Viễn Đông, tập trung đánh giá tình hình sản xuất, dự báo ngắn hạn và triển vọng khai thác các loài như cá mòi (Sardinops sagax), cá thu Nhật Bản (Scomber japonicus) và cá thu đao Thái Bình Dương (Cololabis saira).
(vasep.com.vn) Canada đang sử dụng thành quả đầu tư nhiều thập kỷ vào công nghệ radar khẩu độ tổng hợp (SAR) để hỗ trợ Mexico truy vết các hoạt động khai thác bất hợp pháp. Trong một cuộc họp song phương gần đây tại Ottawa, Chính phủ Canada công bố khoản đóng góp 7 triệu USD để mở rộng Chương trình Phát hiện tàu “tắt tín hiệu” sang vùng biển Mexico.
(vasep.com.vn) Từ ngày 1/6/2026, Liên bang Nga chính thức áp dụng tiêu chuẩn quốc gia mới GOST 35273-2025 “Cá đông lạnh - Yêu cầu kỹ thuật”, thay thế đồng thời ba tiêu chuẩn hiện hành gồm GOST 17660-97, GOST 32366-2013 và GOST 32910-2014. Tiêu chuẩn mới thiết lập một bộ yêu cầu thống nhất đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm, bao gồm các quy định về chất lượng nguyên liệu, chế biến, cấp đông, bao gói, ghi nhãn, kiểm nghiệm, vận chuyển và bảo quản và được áp dụng bắt buộc đối với cả sản phẩm nội địa lẫn hàng nhập khẩu vào Nga. Đây là tiêu chuẩn liên quốc gia trong hệ thống tiêu chuẩn GOST, được Nga đưa vào áp dụng như tiêu chuẩn quốc gia, nhằm thống nhất một số yêu cầu kỹ thuật đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm cho người.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn