Đánh bắt IUU ảnh hưởng tới tính bền vững của nghề cá thế giới; làm cạn kiệt nguồn lợi thuỷ sản; tiêu tốn của nền kinh tế toàn cầu hàng tỷ đô mỗi năm; làm sai lệch các đánh giá khoa học; và tước đoạt sinh kế của cộng đồng ngư dân.
Chương trình cảnh cáo bằng thẻ này là phần chính trong quy định về IUU của EU. Chương trình này cho phép EU bắt đầu đối thoại không chính thức với các nước ngoài khối EU về việc nếu không có hành động nỗ lực chống đánh bắt IUU và cuộc đối thoại có thể trở thành cảnh báo chính thức bằng thẻ (thẻ vàng) kèm theo một quy trình đối thoại chính thức. Sau đó, EU có thể đưa ra “thẻ đỏ” nếu một quốc gia không thực hiện các hành động thích hợp nhằm giải quyết các thiếu sót mà EU đã chỉ ra, hoặc một “thẻ xanh” nếu quốc gia đó đã giải quyết thành công các khuyến nghị của EU. Các nước bị “thẻ đỏ” bị cấm XK thuỷ sản sang EU và các tàu của EU không được hoạt động trong vùng biển của họ cho tới khi thẻ được thu hồi.
Báo cáo mới nhất của Liên minh chống khai thác IUU của EU cho biết, chương trình cảnh báo bằng thẻ của EU, có hiệu lực từ năm 2010, đã mang lại những tiến triển thực sự trong việc cải thiện việc quản lý nghề cá, cụ thể là tại các nước như Belize, Papua New Guinea, quần đảo Solomon và Thái Lan. Chương trình này đã trao quyền cho các chính phủ để điều chỉnh các ngư dân đánh bắt bất hợp pháp đang khai thác tại các vùng biển quốc gia vì điều này có thể đe doạ nền kinh tế và sinh kế của địa phương. Chương trình này cũng giúp đưa vấn đề về khai thác IUU trở thành vấn đề quan trọng, tạo ra áp lực khiến các nước phải hành động trong phạm vi của nước bị cảnh cáo thẻ và quốc tế.
Báo cáo cho thấy trong 1 năm bị nhận thẻ, các cải tiến quy mô lớn xung quanh hoạt động quản lý nghề cá đã được thực hiện tại cả 4 quốc gia nghiên cứu điển hình. Điều này bao gồm việc tăng cường phân bổ nguồn lực rộng rãi cho việc theo dõi, kiểm soát nhằm đảm bảo sự giám sát trên biển nhiều hơn. Việc này thể hiện sự cam kết chắc chắn từ các quốc gia bị cảnh cáo thẻ trong việc giải quyết hoạt động đánh bắt IUU đồng thời tăng cơ hội việc làm tại địa phương. Ví dụ, sau khi nhận thẻ vàng vào tháng 12/2014, số lượng nhân viên kiểm ngư tại quần đảo Solomon đã tăng gấp đôi. Tại Thái Lan, hiện có hơn 4.000 cán bộ đang làm công tác giám sát và kiểm soát nghề cá sau khi nước này bị nhận thẻ vàng vào tháng 4/2019.
Báo cáo nhấn mạnh rằng, mặc dù các biện pháp dựa trên thương mại có thể là một phương tiện hiệu quả trong việc cải thiện hoạt động quản lý nghề cá, nhưng việc đối thoại, nâng cao năng lực và hỗ trợ kỹ thuật từ phía EU mới là nền tảng cho sự thành công của chương trình cảnh báo bằng thẻ này. Việc nhấn mạnh vào những vấn đề này đã cho phép các quốc gia được kiểm tra vừa thực thi các quy định mới vừa thực thi các quy định hiện hành của quốc gia. Một số quốc gia đã trở nên quyết đoán hơn trong việc xử phạt các hoạt động đánh bắt bất hợp pháp và không khai báo. Ví dụ, tại Belize, các vi phạm nghiêm trọng sẽ bị xử phạt từ 50.000 – 3 triệu USD và tại Thái Lan, hơn 3 triệu EUR đã được thu về từ việc xử phạt các vi phạm của đội tàu nước ngoài vào năm 2018.
Cuối cùng, báo cáo nhấn mạnh sự cần thiết phải đối thoại và giám sát cả các quốc gia đang nhận thẻ và những quốc gia đã được gỡ thẻ. Cuộc chiến chống đánh bắt IUU đòi hỏi các nước cam kết lâu dài đối với hoạt động khai thác hợp pháp và liên tục kể cả khi thẻ được dỡ bỏ.
Những nỗ lực được thực hiện để chống đánh bắt IUU trên toàn thế giới là rất quan trọng. Liên minh chống đánh bắt IUU của EU đang ủng hộ một số biện pháp nhằm tăng cường tính minh bạch trong nghề cá toàn cầu, bao gồm việc công bố nhận dạng của các tàu, các hoạt động, dữ liệu đánh bắt và sở hữu của các tàu. Ngoài ra điều quan trọng là xác định nguồn lực mới và bổ sung để tăng cường năng lực của EC trong việc thực thi chương trình cảnh báo bằng thẻ và duy trì vai trò dẫn đầu của EU trong việc chống đánh bắt IUU trên toàn cầu. Các biện pháp hài hoà, có tác động lâu dài như chương trình cảnh báo bằng thẻ này, được tạo ra thông qua sự hợp tác giữa các chính phủ, ngành công nghiệp và các tổ chức phi chính phủ, là chìa khóa để bảo vệ đại dương của chúng ta và chấm dứt khai thác IUU trên toàn thế giới.
Thực hiện Quyết định số 701/QĐ-TTg ngày 20/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phân công cơ quan chủ trì soạn thảo và thời hạn trình các dự án luật được điều chỉnh trong Chương trình lập pháp năm 2026, Bộ Y tế đang xây dựng Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) (sau đây gọi tắt là Dự thảo) và lấy ý kiến của các đối tượng chịu tác động.
(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 5/8/2026 tập trung vào biến động nguồn cung và giá cả trên thị trường toàn cầu. Trong khi sản lượng bột cá Peru giảm mạnh và giá cá tuyết tại Anh lên mức kỷ lục tạo dư địa cho cá tra Việt Nam, ngành thủy sản Mỹ cũng chứng kiến nhiều diễn biến đáng chú ý với cảnh báo mới từ FDA, đợt kiểm tra lao động quy mô lớn và nỗ lực phản đối thuế nhập khẩu tôm từ các liên minh thương mại.
(vasep.com.vn) Thị trường tôm Trung Quốc đang bước vào giai đoạn điều chỉnh khi các nhà nhập khẩu tập trung giảm lượng tồn kho, trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ yếu và nguồn cung dồi dào. Giá tôm bán buôn, đặc biệt là tôm thẻ chân trắng Ecuador, tiếp tục chịu áp lực do người mua hạn chế đặt hàng mới.
(vasep.com.vn) Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu. Sự gia tăng nhiệt độ, mưa lũ, hạn hán, bão mạnh hơn cùng các hiện tượng như axit hóa đại dương và tảo nở hoa đang ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sức khỏe vật nuôi và tính bền vững của hoạt động sản xuất.
(vasep.com.vn) Ngành xuất khẩu cá rô phi Trung Quốc đang trải qua giai đoạn tái cơ cấu thị trường đáng chú ý khi các thị trường truyền thống suy giảm, trong khi châu Phi và nhiều khu vực mới nổi nhanh chóng gia tăng vai trò. Xu hướng xuất khẩu đang dần chuyển dịch từ châu Mỹ sang châu Phi, Đông Nam Á và Trung Đông.
(vasep.com.vn) Mức thuế bổ sung theo Mục 301 tạo thêm một yếu tố cần tính toán đối với tôm Việt Nam tại thị trường Mỹ, nhất là khi một số nguồn cung cạnh tranh được áp dụng mức thuế thấp hơn. Tuy nhiên, chính sách mới không đồng nghĩa với việc nhu cầu thị trường thu hẹp ngay. Diễn biến nhập khẩu và cơ cấu sản phẩm cho thấy Mỹ vẫn còn dư địa đối với tôm chế biến, sản phẩm tiện lợi và các phân khúc có sự khác biệt.
(vasep.com.vn) Bệnh Hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan biểu mô (IHHN) không thường gây chết tôm hàng loạt trong thời gian ngắn, nhưng virus gây bệnh có thể khiến tôm còi cọc, dị hình, phân đàn mạnh, làm giảm đáng kể năng suất và giá trị kinh tế của vụ nuôi.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới bước vào nửa cuối năm 2026 trong trạng thái căng thẳng hiếm thấy. Sản lượng cá cơm tại Peru suy giảm nghiêm trọng, hạn ngạch khai thác tại Chile bị cắt giảm, nguồn cung Bắc Đại Tây Dương yếu, trong khi tồn kho tại Trung Quốc xuống thấp đã đẩy giá bột cá chất lượng cao lên mức kỷ lục. Mặc dù tồn kho bột cá tại các cảng Trung Quốc gần đây có dấu hiệu nhích lên, sự cải thiện này chưa đủ làm thay đổi cán cân thị trường. Nguồn cung mới từ Peru vẫn rất hạn chế, còn người mua và các nhà sản xuất thức ăn thủy sản trên toàn cầu đang phải thích ứng với một mặt bằng giá nguyên liệu cao hơn đáng kể.
(vasep.com.vn) Trong khuôn khổ Hội chợ Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam – Vietfish 2026, Hội thảo kỹ thuật “Giải pháp công nghệ xanh, bền vững cho chuỗi nuôi trồng & chế biến thủy hải sản” sẽ diễn ra từ 09:30–11:45 ngày 20/8/2026 tại Phòng Convention B, tầng 2, SECC, TP. Hồ Chí Minh. Chương trình do VASEP, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Đại sứ quán Na Uy đồng tổ chức, tập trung vào các giải pháp công nghệ, đổi mới và chuyển đổi bền vững cho ngành thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Thị trường mực, bạch tuộc Trung Quốc đang thể hiện hai xu hướng trái ngược rõ rệt trong năm 2026. Trong khi nhập khẩu mực và mực nang tăng mạnh nhờ nguồn cung dồi dào từ Nam Mỹ và Đông Nam Á, thị trường bạch tuộc tiếp tục chịu áp lực từ nguồn cung toàn cầu hạn chế và giá nguyên liệu duy trì ở mức cao.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
