Canada đưa thủy sản ra khỏi danh sách thuế quan: giải tỏa áp lực ngành tôm hùm Maine, sản phẩm lâm nghiệp vẫn chịu ảnh hưởng lớn

“Việc duy trì chính sách miễn thuế thủy sản giúp bảo vệ chuỗi cung ứng chung, tránh những thiệt hại kinh tế không đáng có cho cả hai bên biên giới”, bà Patrice McCarron, Giám đốc điều hành Hiệp hội Ngư dân Tôm hùm Maine phát biểu trong một tuyên bố hôm thứ năm.

Trước đó trong tuần, hiệp hội đã bày tỏ lo ngại về mức thuế đề xuất, cho rằng chính sách này có thể gây gián đoạn nghiêm trọng đối với thị trường tôm hùm Maine ngay giữa cao điểm mùa khai thác mùa thu - thời điểm ngành vốn đang phải hoạt động với biên lợi nhuận thấp.

Vào thứ ba, Canada công bố biện pháp thuế đáp trả dự kiến có hiệu lực từ ngày 8/9 đối với lượng hàng hóa Mỹ trị giá 27,6 tỷ USD. Theo Bộ Tài chính Canada, các mức thuế đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ được thiết kế theo nguyên tắc “đô đổi đô”, tương ứng với mức thuế 50% mới mà chính quyền Tổng thống Trump áp đặt lên hàng trăm mặt hàng của Canada.

“Chúng tôi tôn trọng quyết định của Canada khi lắng nghe những quan ngại từ ngành thủy sản để đưa mặt hàng này khỏi danh sách áp thuế”, bà McCarron cho biết. “Chúng tôi kêu gọi chính phủ hai nước tiếp tục bảo vệ chính sách thương mại miễn thuế tôm hùm đã được duy trì lâu dài đang mang lại lợi ích cho ngư dân, doanh nghiệp và các cộng đồng ven biển trên khắp Bắc Mỹ.”

Cuối ngày thứ Tư, Bộ Tài chính Canada đã chính thức công bố quyết định loại bỏ các sản phẩm từ cá và thủy sản khỏi danh sách thuế đáp trả của nước này. Cơ quan này cho biết họ vẫn đang phối hợp với các ngành công nghiệp Canada để đánh giá hiệu quả của chính sách thuế và đưa ra điều chỉnh sau khi ghi nhận các phản hồi từ các bên liên quan.

Trong một tuyên bố, Bộ trưởng Bộ Thủy sản Canada Joanne Thompson khẳng định đây là sự điều chỉnh có mục tiêu nhằm bảo vệ nền kinh tế Canada.

“Ngành thủy sản là động lực thúc đẩy kinh tế các vùng ven biển Canada”, bà Thompson nhấn mạnh. “Chúng tôi sẽ luôn ở đây, bảo vệ ngư dân Canada cũng như tất cả những người đang phụ thuộc vào ngành thủy sản.”

Trong một tuyên bố hôm thứ Ba, Thượng nghị sĩ độc lập Mỹ Angus King cho biết gần một nửa sản lượng tôm hùm Maine được xuất sang Canada để chế biến vào mùa thu, đồng thời cảnh báo cuộc chiến thương mại có thể “tàn phá” ngành này tại Maine.

“Người dân Maine không quan tâm đến các hành vi chính trị mang tính cá nhân”, ông King phát biểu. “Điều họ quan tâm là chi phí hàng hóa trong nước đang leo thang ngay tại quê nhà. Đảng đa số cần lắng nghe các lãnh đạo ngành tại Maine, gây sức ép lên Tổng thống và tiến tới một chính sách kinh tế có lợi thay vì gây bất lợi cho chúng ta.”

Ngành lâm nghiệp gồng mình ứng phó thuế quan

Theo dữ liệu thương mại của Chính phủ Canada, mỗi năm Maine xuất khẩu 1,3 tỷ USD hàng hóa sang Canada, trong đó các sản phẩm lâm nghiệp chiếm 24%. Ông Patrick Woodcock, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Phòng Thương mại bang Maine cho biết: “Đối với nhiều doanh nghiệp, đây là một chuỗi cung ứng liền mạch”.

Theo đề xuất, nhiều sản phẩm giấy và gỗ có thể chịu mức thuế lên tới 50%. Woodcock cho hay các ước tính sơ bộ cho thấy thiệt hại có thể lên tới “gần 100 triệu USD kim ngạch xuất khẩu hằng năm chỉ riêng sản phẩm lâm nghiệp - một con số rất lớn”.

Một số doanh nghiệp nội địa vốn cạnh tranh với hàng nhập khẩu đã được hưởng lợi nhờ ưu thế về giá. Tuy nhiên, ông cho rằng trừ khi thuế quan được Quốc hội thông qua chính thức để tránh bị đảo ngược bởi một chính quyền trong tương lai, các doanh nghiệp sẽ rất khó đưa ra quyết định đầu tư mở rộng sản xuất trong nước. 

Trước thông tin thủy sản sẽ không còn nằm trong diện chịu thuế nhập khẩu, Woodcock bày tỏ hy vọng hai quốc gia sẽ quay trở lại bàn đàm phán. 

“Tôi hoan nghênh nỗ lực đàm phán để đạt được thỏa thuận tốt nhất có thể với Canada nhằm mở cửa thị trường”, Woodcock nói. “Chỉ riêng thời gian kéo dài của sự biến động này cũng đã là một thách thức đối với các doanh nghiệp Maine trong quá trình thích ứng và điều hành hoạt động.”

Tác động đến bầu cử

Căng thẳng thương mại mới nhất với Canada diễn ra khi bang Maine chuẩn bị bước vào nhiều cuộc bầu cử quan trọng vào tháng 11, bao gồm cuộc đua vào Thượng viện Mỹ của Thượng nghị sĩ đương nhiệm thuộc đảng Cộng hòa Susan Collins.

Ứng viên đảng Dân chủ Troy Jackson đã nhanh chóng quy trách nhiệm cho Collins, viết trên mạng xã hội cho rằng bà đã thất bại trong việc ngăn Tổng thống Donald Trump khơi mào lại cuộc chiến thương mại.

“Như thường lệ, bà ấy luôn bày tỏ lo ngại về những tác động của các mức thuế mới lên bang Maine nhưng lại không có bất kỳ hành động cụ thể”, ông Jackson chỉ trích.

Đề cập đến nhiều lần bỏ phiếu phản đối các mức thuế của ông Trump, bà Collins chia sẻ với Maine Public hôm thứ Tư rằng bà đã làm việc với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer vào ngày trước đó, thúc giục ông quay lại bàn đàm phán và nhấn mạnh yêu cầu phải dỡ bỏ các mức thuế.

“Đối tác chúng ta đang làm việc không phải là Trung Quốc”, bà Collins nhấn mạnh trong một cuộc phỏng vấn ngắn sau một sự kiện tại Kenduskeag. “Đây là Canada, người bạn thân thiết nhất, một quốc gia có nền kinh tế gắn kết chặt chẽ với chúng ta  và cũng là nơi vô số gia đình hai bên có mối liên hệ với nhau.”