Khai thác IUU là một kiểu khai thác gây ra tình trạng lạm thác, đe dọa nguồn cung hải sản trên thế giới, sinh kế của các ngư dân trung thực, và tàn phá hệ sinh thái biển. Khoảng một năm trước, Chương trình giám sát Thủy sản NK của Mỹ nhằm khắc phục những vấn đề này đã có hiệu lực. Chương trình ra đời nhằm mục đích đóng cửa thị trường Mỹ với các sản phẩm hải sản được khai thác IUU và các sản phẩm thủy sản gian lận, và là bước đi chính đầu tiên trong cuộc chiến chống khai thác IUU. Tuy nhiên, trong một lá thư của NRDC, WWF, Oceana, Greenpeace, Viện Bảo tồn Biển, Monterey Bay Aquarium và Trung tâm Đa dạng sinh học gửi tới Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) vào ngày 29/04, tại lễ kỷ niệm 1 năm của chương trình này, các tổ chức này đã kêu gọi NOAA cần ưu tiên hạn chế các lỗ hổng trong việc thực hiện và hướng tới việc mở rộng chương trình để bao gồm tất cả các sản phẩm thủy sản NK. Nếu không thực hiện các bước quan trọng này, chương trình sẽ không đạt được mục tiêu ngăn chặn khai thác IUU và gian lận thủy sản thâm nhập vào Mỹ.
Mỹ NK hơn 80% lượng thủy sản tiêu thụ, trong năm 2018, Mỹ là nước NK thủy sản hàng đầu thế giới. Trong năm 2016, một lượng lớn thủy sản tương đương 5,79 tỷ USD đã được NK vào Mỹ. Những con số gây hoang mang này có nghĩa Mỹ có đòn bẩy lớn để dập tắt hoạt động khai thác IUU và gian lận thủy sản – nếu Mỹ đóng cửa thị trường của mình với thủy sản khai thác IUU. Ngư dân, những người khai thác bất hợp pháp vì chi phí thấp hơn so với việc tuân thủ các quy định. Ngược lại, nếu sản phẩm khai thác trái phép không thể thâm nhập vào một thị trường lớn như Mỹ, hoạt động đánh bắt bất hợp pháp sẽ có ít động lực về tài chính. SIMP nhằm mục đích cản trở khai thác IUU và gian lận thủy sản bằng cách đóng cửa hoạt động thương mại các loại sản phẩm này với Mỹ.
SIMP hiện hoạt động bằng cách yêu cầu truy xuất nguồn gốc toàn chuỗi cung ứng đối với 13 nhóm sản phẩm thủy sản. Nhờ việc có đầy đủ thông tin về thời điểm và địa điểm mà hải sản được đánh bắt, tàu khai thác và loại ngư cụ được sử dụng, và nơi được chuyển tải và chế biến, các quan chức của nước NK đã có thông tin để khi cần có thể truy xuất ngược về nguồn gốc của lô hàng. Mặc dù việc có khả năng truy xuất nguồn gốc của cả chuỗi cung ứng sẽ không giải quyết được vấn đề khai thác IUU, nhưng đó là điều kiện tiên quyết để chấm dứt hoạt động khai thác IUU.
Tuy nhiên, sau 1 năm SIMP có hiệu lực, chương trình này có một số chỗ cần cải thiện. Trong thư gửi NOAA, các tổ chức NGO đã nêu chi tiết hai lĩnh vực chính trong đó việc triển khai SIMP của NOAA không phù hợp với các yêu cầu của chương trình và mục tiêu chính là đảm bảo rằng sản phẩm thủy sản được khai thác bất hợp pháp hay gian lận được loại trừ khỏi các giao dịch thương mại của Mỹ.
Phân tích của NRDC chỉ ra rằng hướng dẫn của NOAA với các nhà NK về việc nhập dữ liệu vào hệ thống dữ liệu tự động được sử dụng để thu thập tài liệu không yêu cầu rõ ràng nhà NK phải cung cấp thông tin về việc cấp phép khai thác và mã nhận dạng duy nhất (UVI) của tàu ở thời điểm NK. Nếu việc cấp phép khai thác nghe có vẻ quan trọng, thì đó là vì nó là văn bản cấp phép hoặc tài liệu khác mà một quốc gia cấp phép cho hoạt động đánh bắt thương mại. Nó giống như có một giấy phép lái xe nếu bạn đang điều khiển một chiếc xe. Thuật ngữ UVI dùng để chỉ một số riêng biệt gắn với con tàu từ khi xây dựng cho đến khi tàu không còn tồn tại, giống như dấu vân tay của con người. UVI của tàu rất quan trọng để truy xuất và ghi chép bởi các tàu khai thác IUU sẽ thường sơn lại thân tàu và đặt mã số mới, do đó che dấu danh tính của mình. Không yêu cầu hai dữ liệu quan trọng này tại thời điểm nhập cảnh, NOAA đang mất cơ hội có quyền truy cập phù hợp đối với các thông tin quan trọng này.
(vasep.com.vn) Các doanh nghiệp nhập khẩu Mỹ đang được cảnh báo về những rủi ro pháp lý và tài chính khi giao hàng theo điều kiện DDP (giao hàng đã nộp thuế), trong bối cảnh Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) tăng cường kiểm tra hồ sơ nhập khẩu và việc tuân thủ các quy định thuế quan. Diễn biến này cũng đặt ra yêu cầu đối với các nhà cung cấp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam, về tính minh bạch và chính xác của hồ sơ thương mại, hải quan.
(vasep.com.vn) Nhật Bản đang tăng cường hỗ trợ phát triển khai thác, nuôi trồng thủy sản bền vững và cải thiện sinh kế cho cộng đồng tại Khu tự trị Bangsamoro ở Mindanao Hồi giáo (BARMM), Philippines, nhằm nâng cao năng suất, bảo đảm an ninh lương thực và tăng khả năng thích ứng của người dân.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu tại Đại học Queensland, Australia, phát triển quy trình sử dụng khí sinh học từ chất thải hữu cơ để sản xuất protein đơn bào, mở ra hướng thay thế một phần bột cá trong thức ăn thủy sản.
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh nhập khẩu cá ngừ của Đức sụt giảm, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang thị trường này vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu trong quý III/2026 phục hồi mạnh, trong khi số liệu nhập khẩu của Đức cũng cho thấy hàng Việt Nam đang gia tăng vị thế giữa sự cạnh tranh của các nguồn cung.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới những ngày đầu tháng 11 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về thương mại, thuế chống bán phá giá và cạnh tranh nguồn cung. Mỹ công bố kết quả POR20 đối với tôm Việt Nam, trong khi ngành tôm Mỹ đề nghị điều tra doanh nghiệp Ấn Độ theo Điều 337. Cá tra tiếp tục có tín hiệu tích cực tại thị trường Mỹ, còn nhu cầu sản phẩm thủy sản chế biến, tiện lợi tăng tại Anh. Bên cạnh đó, Nga tiếp tục mở rộng vai trò cung cấp cá minh thái, cá tuyết và thủy sản chế biến cho các thị trường châu Á.
(vasep.com.vn) Giá chào bán cá minh thái Alaska tại biển Bering phục hồi trong tuần thứ ba của tháng 10/2026, sau thời gian đi ngang và giảm nhẹ. Trong giai đoạn 16–22/10, giá cá minh thái bỏ đầu, moi ruột (H&G) cỡ 25+ chào theo điều kiện CFR tăng hai phiên liên tiếp, lên khoảng 2.450 USD/tấn, cao hơn 20–40 USD/tấn so với mức đáy của tuần trước.
(vasep.com.vn) Ấn Độ đã bước vào giai đoạn xây dựng Kế hoạch hành động quốc gia về nghề cá nội địa quy mô nhỏ, hướng tới cải thiện sinh kế ngư dân, tăng cường phối hợp quản lý và sử dụng bền vững nguồn nước ngọt. Kế hoạch được phát triển theo khuôn khổ của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), do Cục Thủy sản Ấn Độ phối hợp với Chương trình Vịnh Bengal (BOBP-IGO) triển khai.
(vasep.com.vn) Một nghị viên tại hạt Kerry, Ireland, vừa kêu gọi Chính phủ tăng cường các biện pháp xử lý nghiêm đối với tàu cá khai thác bất hợp pháp trong vùng biển nước này, nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản và lợi ích kinh tế của ngành khai thác trong nước.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản tháng 10/2026 ước đạt 1,315 tỷ USD, tăng 13,5% so với cùng kỳ, đưa kim ngạch 10 tháng lên 10,459 tỷ USD, tăng 12,1%. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dựa nhiều hơn vào các nhóm cá và thị trường châu Á, trong khi xuất khẩu tôm giảm, thị trường Mỹ chuyển sang tăng trưởng âm. Kết quả thuế chống bán phá giá tôm POR20 dự kiến đầu tháng 11 sẽ là yếu tố quan trọng đối với triển vọng những tháng tới.
(vasep.com.vn) Angel Yeast tổ chức hội nghị công nghệ sinh học tại Trung Quốc, quy tụ hơn 500 đối tác quốc tế nhằm thảo luận về sinh học tổng hợp, đổi mới sản xuất sinh học và hợp tác chuỗi cung ứng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn