Các quốc đảo Thái Bình Dương chạy đua bảo vệ nguồn cá ngừ albacore

Chiến lược khai thác, hay còn gọi là quy trình quản lý, đối với cá ngừ albacore là chương trình nghị sự hàng đầu của kỳ họp thường kỳ lần thứ 22 của Ủy ban Nghề cá Trung Tây Thái Bình Dương (WCPFC), dự kiến diễn ra vào tuần đầu tiên của tháng 12.

Giám đốc Điều hành WCPFC cho biết đây là năm thứ 2 liên tiếp sản lượng khai thác được phép đối với trữ lượng cá ngừ sẽ là trọng tâm chính của cơ quan gồm 26 thành viên này, sau khi chính sách này không được thông qua tại cuộc họp năm ngoái ở Fiji.

Bà lạc quan rằng WCPFC sẽ thông qua quy trình quản lý trong năm nay, vì nhiều nền kinh tế thành viên đã làm việc với nhau trong năm qua để tìm ra một sự thỏa hiệp.

Bà cho biết việc trì hoãn thêm một năm nữa sẽ “quá tốn kém”, đặc biệt là đối với các quốc đảo đang phát triển phụ thuộc vào nguồn cá ngừ albacore ở Nam Thái Bình Dương.

Bà cảnh báo rằng những tổn thất kinh tế đáng kể đang chờ đợi các nền kinh tế này nếu WCPFC không phê duyệt quy trình quản lý.

Việc WCPFC không hành động có thể gây nguy hiểm cho các chứng nhận bền vững của các tàu cá chủ yếu đánh bắt cá ngừ albacore, nhiều tàu trong số đó được treo cờ hoặc hợp tác với các quốc đảo ở Thái Bình Dương.

Chứng nhận phụ thuộc vào quy trình quản lý, và do đó, nếu không có nó, các tàu sẽ mất quyền đánh bắt cá ngừ - về cơ bản là xóa sổ hàng triệu đô la doanh thu của Hoa Kỳ.

Trung tâm Nghiên cứu Pew, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, DC, ước tính rằng thị trường cá ngừ albacore có giá trị hơn 1 tỷ đô la.

Dựa trên dự thảo đề xuất của Cơ quan Nghề cá Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (FFA), quy trình quản lý sẽ duy trì tỷ lệ suy giảm tiềm năng sinh sản của cá ngừ vây dài albacore ở mức trên ngưỡng tới hạn.

FFA khuyến nghị sản lượng đánh bắt cố định hàng năm là 9.000 tấn đối với loài cá này ở vùng biển phía nam đường xích đạo, không chồng lấn với phía đông Thái Bình Dương.

FA cũng khuyến nghị thêm 667 tấn cho một phần nhỏ vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Tuvalu và Tokelau.

Tổng sản lượng đánh bắt được phép là 9.667 tấn sẽ được xem xét lại ba năm một lần tùy thuộc vào tình trạng trữ lượng, với mức tăng tối đa 10% hoặc giảm tối đa 5%.

Quy trình quản lý này được dự định mang tính chất "tạm thời" nhằm bảo vệ các quốc đảo đang phát triển khỏi những tổn thất kinh tế nếu chính sách không đạt hiệu quả như mong đợi.

Nếu được thông qua, chính sách sẽ có hiệu lực vào tháng 2 năm 2026, sau đó sẽ được áp dụng lần đầu tiên cho giai đoạn 2027-2029.

Bà nhấn mạnh rằng các chi tiết của dự thảo này, chẳng hạn như tổng sản lượng đánh bắt được phép, vẫn sẽ phụ thuộc vào các cuộc đàm phán giữa các thành viên.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp (DA) phụ trách thủy sản Drusila Esther Bayate cho biết Philippines, với tư cách là nước chủ nhà của cuộc họp WCPFC năm nay, rất lạc quan rằng chiến lược khai thác sẽ được hoàn thiện trong năm nay.

Dựa trên dữ liệu do Cục Thủy sản và Nguồn lợi Thủy sản (BFAR) cung cấp, tổng sản lượng đánh bắt các loài cá ngừ do WCPFC quản lý của Philippines đã tăng lên hơn 201.000 tấn vào năm ngoái.

Tuy nhiên, cá ngừ albacore chỉ chiếm 833 tấn, tương đương chưa đến 1% tổng sản lượng.

Nguồn cá ngừ chính của nước này là cá ngừ vằn với 115.355 tấn, tiếp theo là cá ngừ vây vàng với 79.865 tấn.

WCPFC đã thông qua quy trình quản lý đối với cá ngừ vằn vào năm 2022, trong khi chính sách đối với cá ngừ vây vàng dự kiến sẽ bắt đầu được đàm phán tại cuộc họp chung của cơ quan nghề cá vào năm tới.