Các nhà quản lý nghề cá tăng cường chống khai thác IUU
Trong những năm gần đây, các tổ chức quản lý nghề cá khu vực (RFMOs) đã áp dụng các biện pháp cải thiện việc kiểm tra, kiểm soát và giám sát nghề cá như:
Ủy ban Cá ngừ Nhiệt đới Bắc Nam Mỹ (IATTC), Ủy ban Nghề cá Bắc Thái Bình Dương (NPFC), Tổ chức Quản lý Nghề cá Khu vực Nam Thái Bình Dương (SPRFMO), và Ủy ban Nghề cá Trung Tây Thái Bình Dương (WCPFC) yêu cầu đến năm 2020, tất cả các tàu đủ điều kiện phải có số định danh tàu, cụ thể là số của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) được gắn với tàu từ khi đóng tàu cho tới khi tháo dỡ và đảm bảo tàu có thể được xác định một cách chính xác.
Ủy ban Quốc tế về Bảo tồn Cá ngừ Đại Tây Dương (ICCAT) và SPRFMO đã tăng cường các biện pháp quản lý cảng quốc gia, điều này phù hợp với Thỏa thuận về Quản lý Cảng biển Quốc gia (PSMA) và giúp ngăn hải sản đánh bắt bất hợp pháp vào thị trường.
WCPFC đã thành lập một nhóm chuyên trách mới để xem xét các biện pháp chuyển tải trên biển, vì việc chuyển tải hải sản tại các vùng biển xa xôi từ tàu này sang tàu khác có thể tạo ra sơ hở cho các nhà khai thác bất hợp pháp.
Bất chấp tiến trình đó, tất cả các RFMOs nên đưa ra các quy tắc để chấm dứt hoạt động khai thác IUU và tích cực làm việc theo hướng quản lý nguồn lợi một cách thận trọng dựa trên cơ sở khoa học.
Cuộc chiến chống khai thác IUU trên biển và tại thị trường
Các chính sách và quy định chống khai thác IUU sẽ không hiệu quả nếu không có sự hỗ trợ của lực lượng trên biển và các tổ chức vũ trang trên khắp thế giới. Chẳng hạn vào tháng 2/2019, Bộ tư lệnh Châu phi của Mỹ đã tài trợ cho chương trình Exercise Cutlass Express 2019, với mục tiêu nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển và thúc đẩy an ninh quốc gia và khu vực Đông Phi. Năm nay, hải quân và lực lượng bảo vệ bờ biển đã được đào tạo về việc phát hiện, theo dõi và đánh giá các tàu khai thác nghi ngờ, cùng với việc lên tàu và kiểm tra.
Đầu năm 2019, một tin vui đã tới với Thái Lan, một trong những nước XK thủy sản lớn trên thế giới. Trong tháng 1, sau nhiều năm làm việc để cải thiện việc giám sát nghề cá, Liên minh châu Âu đã đưa Thái Lan ra khỏi danh sách các quốc gia đã bị cảnh báo vì không nỗ lực chống khai thác bất hợp pháp. Các quan chức Thái Lan đã nỗ lực hết mình để giải quyết các vấn đề này, đặc biệt là với các biện pháp kiểm soát tại cảng đối với các tàu nước ngoài và hợp tác với các nước mà tàu mang cờ. Cuối tháng 1, Thái Lan đã phê chuẩn Công ước C188 của Tổ chức Lao động Quốc tế để chống lại nạn buôn người và cải thiện điều kiện lao động trên các tàu, một bước quan trọng khác để đảm bảo phát triển nghề cá bền vững.
Ngành thủy sản cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc chống khai thác IUU. Ví dụ, Sáng kiến Kinh doanh Thủy sản của tổ chức Ocean Stewardship (SeaBOS) đã tổ chức cuộc đối thoại thứ 3 trong tháng 9/2018 và đã tập hợp được 10 công ty thủy sản lớn nhất trên thế giới cam kết loại bỏ các sản phẩm khai thác IUU và sử dụng nô lệ thời hiện địa ra khỏi chuỗi cung ứng của các thành viên. Các công ty thành viên của SeaBOS đã cam kết chia sẻ kinh nghiệm của mình về các nỗ lực, và tổ chức Pew Charitable Trusts khuyến khích các DN thủy sản đi theo hướng đi của các công ty này.
Thành công trong các biện pháp an toàn cho tàu cũng sẽ giúp giảm bớt hoạt động khai thác bất hợp pháp. Trong tháng 1, Tây Ban Nha đã ký thỏa thuận Cape Town của IMO, thỏa thuận kêu gọi bảo vệ cuộc sống của ngư dân bằng cách đưa ra các yêu cầu tối thiểu về việc thiết kế, lắp ráp và trang bị cho các tàu khai thác có chiều dài ≥ 24m hoạt động trên biển, đồng thời tạo ra nhiều cơ hội để hướng mục tiêu vào các nhà khai thác IUU thông qua việc kiểm soát của các cơ quan nghề cá, vận tải và lao động.
(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới 14/10/2026 phản ánh bức tranh đa chiều về thị trường toàn cầu. Áp lực thiếu hụt nguồn cung cá cơm Peru, dầu cá và xu hướng siết chặt hạn ngạch tại Na Uy, Nhật Bản. Bên cạnh đó, giá tôm Ấn Độ và cá rô phi Trung Quốc liên tục leo thang, đan xen hàng loạt động thái pháp lý khắt khe tại Mỹ.
(vasep.com.vn) Paraná tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu trong ngành nuôi cá rô phi của Brazil, với sản lượng 209.300 tấn trong năm 2025, chiếm 39,2% tổng sản lượng cá rô phi cả nước. Theo số liệu của Viện Địa lý và Thống kê Brazil (IBGE), cứ 10 kg cá rô phi được sản xuất tại Brazil thì gần 4 kg đến từ bang Paraná.
(vasep.com.vn) Ngày 17/9/2026, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (US FDA) đã công bố phiên bản mới năm 2026 của Bộ luật Thực phẩm (Food Code 2026). Đây là bộ quy tắc mẫu về an toàn thực phẩm dành cho các cơ quan quản lý cấp bang, địa phương và vùng lãnh thổ của Hoa Kỳ, tập trung vào thực phẩm được cung cấp tại cơ sở bán lẻ và dịch vụ ăn uống. Phiên bản 2026 cập nhật nhiều nội dung về quản lý sức khỏe nhân viên, kiểm soát nhiệt độ, vệ sinh thiết bị, dị ứng thực phẩm và các phương pháp chế biến mới.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) đang kêu gọi các doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản tham gia khảo sát nhằm xác định những quy định hành chính, báo cáo và tuân thủ đang gây tốn kém hoặc tạo gánh nặng không cần thiết cho ngành. Cuộc khảo sát được công bố ngày 6/10/2026 và kéo dài đến 23h59 ngày 31/10/2026 (giờ CEST).
(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm của Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh trong năm 2026, trong khi xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường này cũng ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là hai câu chuyện khác nhau: sức tiêu thụ tại Trung Quốc đang tăng chậm hơn nhập khẩu; đồng thời cơ cấu tôm Việt Nam bán sang thị trường này có tỷ trọng tôm hùm rất lớn, khác đáng kể so với Ecuador và Ấn Độ. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải nhìn đúng từng phân khúc để đánh giá cơ hội và rủi ro.
(vasep.com.vn) Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, đoàn công tác của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể – Bộ Tài chính đã đến thăm, tặng hoa và chúc mừng Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cùng cộng đồng doanh nghiệp hội viên.
(vasep.com.vn) Một nhóm gồm 29 nghị sĩ Maryland thuộc cả hai đảng đang kêu gọi các cơ quan quản lý thủy sản tăng hạn chế đối với hoạt động khai thác cá menhaden Đại Tây Dương – loài cá nhỏ giữ vai trò quan trọng trong chuỗi thức ăn của vịnh Chesapeake, là nguồn thức ăn của cá striped bass và chim ưng biển.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) thông báo đã chính thức trao các hợp đồng mua sắm thủy sản với tổng trị giá 2 triệu USD (tương đương 1,8 triệu EUR). Gói thầu này được dành riêng cho việc cung cấp sản phẩm cá minh thái Alaska đông lạnh, nhằm phục vụ trực tiếp cho các chương trình phúc lợi xã hội và dinh dưỡng cộng đồng trên toàn quốc.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm của Mỹ tăng mạnh trong tháng 8/2026, đạt 79.729 tấn, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất kể từ năm 2021. Giá trị nhập khẩu đạt 676 triệu USD, tăng 29%, theo số liệu thương mại tôm được công bố trong Shrimp Bytes.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu đang phân hóa rõ nét, không chỉ giữa các nước sản xuất mà còn theo dạng sản phẩm và thị trường tiêu thụ. Nguồn cung chia thành các nhóm có lợi thế riêng: cá nguyên con và phi lê đông lạnh quy mô lớn từ châu Á; phi lê tươi giá trị cao từ Mỹ Latinh; trong khi nhiều nước sản xuất lớn chủ yếu phục vụ nhu cầu nội địa.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn