Các nhà quản lý nghề cá tăng cường chống khai thác IUU
Trong những năm gần đây, các tổ chức quản lý nghề cá khu vực (RFMOs) đã áp dụng các biện pháp cải thiện việc kiểm tra, kiểm soát và giám sát nghề cá như:
Ủy ban Cá ngừ Nhiệt đới Bắc Nam Mỹ (IATTC), Ủy ban Nghề cá Bắc Thái Bình Dương (NPFC), Tổ chức Quản lý Nghề cá Khu vực Nam Thái Bình Dương (SPRFMO), và Ủy ban Nghề cá Trung Tây Thái Bình Dương (WCPFC) yêu cầu đến năm 2020, tất cả các tàu đủ điều kiện phải có số định danh tàu, cụ thể là số của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) được gắn với tàu từ khi đóng tàu cho tới khi tháo dỡ và đảm bảo tàu có thể được xác định một cách chính xác.
Ủy ban Quốc tế về Bảo tồn Cá ngừ Đại Tây Dương (ICCAT) và SPRFMO đã tăng cường các biện pháp quản lý cảng quốc gia, điều này phù hợp với Thỏa thuận về Quản lý Cảng biển Quốc gia (PSMA) và giúp ngăn hải sản đánh bắt bất hợp pháp vào thị trường.
WCPFC đã thành lập một nhóm chuyên trách mới để xem xét các biện pháp chuyển tải trên biển, vì việc chuyển tải hải sản tại các vùng biển xa xôi từ tàu này sang tàu khác có thể tạo ra sơ hở cho các nhà khai thác bất hợp pháp.
Bất chấp tiến trình đó, tất cả các RFMOs nên đưa ra các quy tắc để chấm dứt hoạt động khai thác IUU và tích cực làm việc theo hướng quản lý nguồn lợi một cách thận trọng dựa trên cơ sở khoa học.
Cuộc chiến chống khai thác IUU trên biển và tại thị trường
Các chính sách và quy định chống khai thác IUU sẽ không hiệu quả nếu không có sự hỗ trợ của lực lượng trên biển và các tổ chức vũ trang trên khắp thế giới. Chẳng hạn vào tháng 2/2019, Bộ tư lệnh Châu phi của Mỹ đã tài trợ cho chương trình Exercise Cutlass Express 2019, với mục tiêu nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển và thúc đẩy an ninh quốc gia và khu vực Đông Phi. Năm nay, hải quân và lực lượng bảo vệ bờ biển đã được đào tạo về việc phát hiện, theo dõi và đánh giá các tàu khai thác nghi ngờ, cùng với việc lên tàu và kiểm tra.
Đầu năm 2019, một tin vui đã tới với Thái Lan, một trong những nước XK thủy sản lớn trên thế giới. Trong tháng 1, sau nhiều năm làm việc để cải thiện việc giám sát nghề cá, Liên minh châu Âu đã đưa Thái Lan ra khỏi danh sách các quốc gia đã bị cảnh báo vì không nỗ lực chống khai thác bất hợp pháp. Các quan chức Thái Lan đã nỗ lực hết mình để giải quyết các vấn đề này, đặc biệt là với các biện pháp kiểm soát tại cảng đối với các tàu nước ngoài và hợp tác với các nước mà tàu mang cờ. Cuối tháng 1, Thái Lan đã phê chuẩn Công ước C188 của Tổ chức Lao động Quốc tế để chống lại nạn buôn người và cải thiện điều kiện lao động trên các tàu, một bước quan trọng khác để đảm bảo phát triển nghề cá bền vững.
Ngành thủy sản cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc chống khai thác IUU. Ví dụ, Sáng kiến Kinh doanh Thủy sản của tổ chức Ocean Stewardship (SeaBOS) đã tổ chức cuộc đối thoại thứ 3 trong tháng 9/2018 và đã tập hợp được 10 công ty thủy sản lớn nhất trên thế giới cam kết loại bỏ các sản phẩm khai thác IUU và sử dụng nô lệ thời hiện địa ra khỏi chuỗi cung ứng của các thành viên. Các công ty thành viên của SeaBOS đã cam kết chia sẻ kinh nghiệm của mình về các nỗ lực, và tổ chức Pew Charitable Trusts khuyến khích các DN thủy sản đi theo hướng đi của các công ty này.
Thành công trong các biện pháp an toàn cho tàu cũng sẽ giúp giảm bớt hoạt động khai thác bất hợp pháp. Trong tháng 1, Tây Ban Nha đã ký thỏa thuận Cape Town của IMO, thỏa thuận kêu gọi bảo vệ cuộc sống của ngư dân bằng cách đưa ra các yêu cầu tối thiểu về việc thiết kế, lắp ráp và trang bị cho các tàu khai thác có chiều dài ≥ 24m hoạt động trên biển, đồng thời tạo ra nhiều cơ hội để hướng mục tiêu vào các nhà khai thác IUU thông qua việc kiểm soát của các cơ quan nghề cá, vận tải và lao động.
Ngày 24/8/2026, Trung tâm Thông tin, Lưu trữ và Thư viện thuộc Cục Chuyển đổi số (BNNMT) ban hành văn bản Hướng dẫn tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu từ ngày 01/9/2026.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành xử lý thực chất những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp liên quan lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; cái gì đã rõ thì hướng dẫn cụ thể, cái gì còn vướng thì tháo gỡ, cái gì chưa phù hợp thì mạnh dạn sửa đổi, qua đó tạo sự thông thoáng, giảm chi phí cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số.
(vasep.com.vn) Cá minh thái Alaska là loài được khai thác nhiều nhất tại Mỹ và giữ vai trò quan trọng trong ngành thủy sản Alaska. Tuy nhiên, hoạt động khai thác loài cá này đang thu hút sự chú ý ngày càng lớn do vấn đề đánh bắt ngoài ý muốn, đặc biệt là cá hồi.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá tuyết tại châu Âu đang chịu sức ép lớn khi hạn ngạch khai thác giảm, sản lượng đánh bắt hạn chế và nhu cầu thị trường vẫn duy trì ở mức cao. Tình trạng thiếu nguyên liệu đã đẩy giá cá tuyết lên mức kỷ lục tại nhiều thị trường, đồng thời gây áp lực lên các nhà chế biến, nhà bán lẻ và ngành dịch vụ ăn uống.
(vasep.com.vn) Hà Lan tiếp tục củng cố vai trò là một trong những trung tâm nhập khẩu, phân phối và chế biến thủy sản quan trọng của châu Âu, trong đó cá hồi Đại Tây Dương nuôi là một trong những mặt hàng ngày càng có vai trò nổi bật.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang EU vẫn tiếp tục sụt giảm trong tháng 7, trong khi Indonesia – quốc gia có sản lượng khai thác cá ngừ lớn gần gấp 3 lần Việt Nam – đang tiến gần hơn tới FTA với EU. Khi khoảng cách ưu đãi thuế quan dần thu hẹp, cạnh tranh tại thị trường này sẽ không chỉ nằm ở giá, mà còn ở nguồn nguyên liệu, xuất xứ và khả năng truy xuất.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 25/8/2026 chứng kiến những bước dịch chuyển đáng chú ý trong chuỗi cung ứng, nổi bật là việc Trung Quốc tăng vọt 55,7% lượng nhập khẩu bột cá từ Việt Nam nhằm bù đắp khoảng trống sau khi Peru kết thúc sớm vụ cá cơm. Tại Đông Nam Á, thị trường tôm tiếp tục chịu sức ép cạnh tranh gay gắt khi Indonesia lần đầu tiên nhập khẩu tôm nguyên liệu từ Ecuador cho chế biến, trong khi Ecuador đẩy mạnh chiến lược mở rộng sang Nhật Bản để giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. Ngược lại, cá tra Việt Nam tiếp tục đứng trước cơ hội mở rộng thị phần tại Mỹ do giá cá rô phi Trung Quốc duy trì đà tăng, cùng với tín hiệu tích cực từ xu hướng tối ưu hóa giá trị phụ phẩm và đẩy mạnh công nghệ chế biến sâu được định hình rõ nét sau kỳ Vietfish 2026.
(vasep.com.vn) Lạm phát, chi phí nguyên liệu tăng và nguồn cung cá thịt trắng hạn chế đang thúc đẩy High Liner Foods đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, trong đó tăng tỷ trọng thủy sản nuôi và sử dụng các loài thay thế cho cá tuyết.
(vasep.com.vn) Từ ngày 12-19/8/2026, Lễ hội và hội chợ “Made in Russia” lần thứ 8 diễn ra tại Thiên Tân, Trung Quốc, quy tụ hơn 60 doanh nghiệp đến từ trên 30 vùng của Nga. Sự kiện được xem là cơ hội để doanh nghiệp Nga quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường tại Trung Quốc, trong đó thủy sản là một nhóm hàng đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Bộ Ngoại giao Mỹ đang tìm kiếm một tổ chức phi chính phủ (NGO) làm đối tác có khả năng xác định bằng chứng về lao động cưỡng bức và hoạt động khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong chuỗi cung ứng thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn