Châu Âu và Trung Quốc là các thị trường thủy sản lớn nhất thế giới hiện nay. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc (FAO), Châu Âu là nước NK cá lớn nhất thế giới hiện nay, tuy nhiên, Trung Quốc dự kiến sẽ vượt qua thị trường này trong những năm tới. Trung Quốc cũng là một trong những nhà sản xuất thủy sản lớn nhất toàn cầu, chiếm khoảng 20% số tàu khai thác, vì vậy quốc gia này đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các hoạt động đánh bắt bất hợp pháp.
María José Cornax là Giám đốc về vận động chính sách châu Âu cho Oceana trong Hội nghị Đại dương, Ủy ban châu Âu tổ chức tại Malta. Cornax đang ở vị trí tiên phong trong cuộc chiến chống các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không có báo cáo và không được quản lý (IUU) và đóng góp cho chiến lược mới của Liên minh Châu Âu về hạn chế và loại bỏ hành vi này.
Theo María José Cornax, thách thức chính mà chúng ta đang phải đối mặt trong việc ngăn chặn hoạt động IUU là có được sự hợp tác quốc tế ngay từ đầu. Thứ hai là việc chuyển những cam kết này thành hành động thực sự.
Có hai vấn đề chính trong việc chống lại hành động IUU trên toàn cầu. Một là làm thế nào để kiểm soát được các đội tàu. Kiểm soát cờ của hạm đội (quốc gia mà tàu đăng ký) là bước đầu tiên. Ví dụ, chúng ta không thể thấy đội tàu mang cờ Mông Cổ - một đất nước không có biển- khai thác trong các vùng biển tranh chấp.
Vấn đề thứ hai là kiểm soát thị trường. Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Trung Quốc là những thị trường thủy sản lớn trên thế giới. Cả ba thị trường này phải cùng thỏa thuận, cùng với Mỹ, để đảm bảo rằng tất cả các tàu đi qua ranh giới biển là hợp pháp và nguồn gốc cũng như các hoạt động của tàu được xác minh và bền vững.
Đây là một thách thức lớn cần được giải quyết thông qua một số quy tắc, bắt đầu từ việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm cá một cách hợp lý. Thứ hai, kiểm soát hoàn toàn tàu khai thác đang khai thác loài cá nào. Điều này là rất cần thiết.
Cornax đã công bố một cơ sở dữ liệu chung của châu Âu với thông tin về tất cả các sản phẩm khai thác được đăng ký NK vào thị trường châu Âu.
Theo Cornax, tính minh bạch là một công cụ thiết yếu để loại bỏ đánh bắt IUU. Để đơn giản hóa vấn đề này một chút, rất khó giải quyết các trường hợp đánh cá bất hợp pháp từng người một. Vì vậy, chúng ta cần phải biết chính xác những người tham gia công bằng, những người được phép khai thác, họ hoạt động ở khu vực nào, họ đang khai thác gì và như thế nào.
Chúng ta cần một khuôn khổ pháp lý cho các hiệp định tư nhân này rằng các công ty đánh cá ký kết với các quốc gia chủ nhà như một vũ khí chủ chốt nhằm chống hối lộ, tham nhũng và các hình thức làm sai khác đang xảy ra mỗi ngày. Sự minh bạch và sự tiếp cận của công chúng đối với dữ liệu là một công cụ thiết yếu không chỉ đối với việc ngăn chặn đánh bắt cá trái phép mà còn để quản lý nghề cá bền vững.
Trung Quốc đã đưa ra một chiến lược mở rộng biển đầy tham vọng trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 13 gần đây, đây là một phần của một tham vọng phát triển nền kinh tế Xanh. Quốc gia này đang mở rộng vào Nam Cực thông qua các ngành du lịch và ngành khai thác cá. Và Trung Quốc cũng có kế hoạch phát triển đội tàu đánh cá ngoài khơi nhằm giảm áp lực khai thác lên vùng biển ven bờ.
Theo Cornax, trước hết để phát triển một ngành công nghiệp thế kỷ 21, Trung Quốc cần phải thích nghi và áp dụng các tiêu chuẩn của thế kỷ 21. Trong khai thác thủy sản, điều này có nghĩa là đảm bảo kiểm soát hoàn toàn tất cả các đội tàu đánh cá bất kể họ đánh bắt ở đâu, hoặc từ quốc gia mà họ đang gắn cờ. Hạm đội của Trung Quốc không chỉ gắn cờ Trung Quốc, mà còn gắn cờ Panama, Belize. Tất cả những quốc gia này đều chung trách nhiệm.
Quốc gia này cũng phải quan tâm đến các công dân trong nước tham gia hoạt động IUU, cũng như tất cả các quốc gia khác. Trách nhiệm đối với hoạt động khai thác bất hợp pháp không thuộc về một tàu cá, nó thuộc về một công ty có trụ sở tại một quốc gia mà tàu đăng ký. Trung Quốc có nhiều công ty nội địa gây ra các hoạt động đánh bắt IUU ở cấp độ toàn cầu. Một hệ thống xử phạt mạnh mẽ đối với các công ty hưởng lợi từ hoạt động khai thác bất hợp pháp này là rất cần thiết để phòng tránh, giảm thiểu và loại bỏ hành động IUU.
Cuối cùng và cũng là điều quan trọng nhất, liên quan đến vai trò của Trung Quốc trên thị trường và sự gia tăng tiêu thụ cá ở Trung Quốc. Trung Quốc không chỉ là một siêu cường quốc về các đội tàu đánh cá, mà còn là một siêu cường quốc trong việc NK cá. Đây là thị trường mà các công ty XK luôn hướng đến, do vậy, quốc gia này phải có trách nhiệm lớn trong việc đảm bảo rằng nguồn cá NK là hợp pháp và bền vững.
(vasep.com.vn) Từ ngày 1/4/2026, Argentina và Uruguay chính thức cho phép khai thác mực ống (Illex argentinus) tại Vùng Đánh bắt Chung giữa hai nước, theo Nghị quyết 2/2026. Quyết định do Ủy ban Kỹ thuật Hỗn hợp Mặt trận Hàng hải (CTMFM) ban hành, dựa trên các đánh giá khoa học xác nhận sự hiện diện dồi dào của nguồn lợi.
(vasep.com.vn) Nhiều chuỗi nhà hàng tại Mỹ, cùng với nhà bán lẻ nội thất IKEA, đang đồng loạt giới thiệu các món hải sản mới trong thực đơn mùa xuân và dịp Lễ Phục sinh.
(vasep.com.vn) Một ngư trường cá hồi hồng tại tỉnh British Columbia (Canada) vừa trở thành đơn vị đầu tiên trong khu vực đạt chứng nhận của Hội đồng Quản lý Biển (MSC). Cụ thể, nghề cá cá hồi hồng sông Quinsam của Walcan đã đáp ứng bộ tiêu chuẩn nghề cá của MSC, theo thông cáo từ tổ chức này.
(vasep.com.vn) Tập đoàn Cargill vừa giới thiệu dòng thức ăn mới mang tên EWOS AQIUM tại trung tâm đổi mới ở Dirdal, Rogaland (Norway), nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các hệ thống nuôi thủy sản tuần hoàn (RAS) và nuôi trên bờ.
(vasep.com.vn) Quý I/2026, xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 1,069 tỷ USD, tăng 17,5% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là kết quả tích cực trong bối cảnh thị trường tôm thế giới chưa phục hồi đồng đều, cạnh tranh giữa các nguồn cung lớn ngày càng gay gắt, còn môi trường thương mại quốc tế tiếp tục biến động mạnh. Tuy vậy, mức tăng này không phản ánh một sự phục hồi đồng đều của toàn ngành, mà chủ yếu đến từ sự bứt phá của một số thị trường và một số nhóm sản phẩm cụ thể, nổi bật nhất là tôm hùm sang Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Trước áp lực gia tăng nhu cầu protein động vật và tác động môi trường từ chăn nuôi truyền thống, côn trùng đang được xem là giải pháp thay thế tiềm năng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi. Nhiều nghiên cứu cho thấy các loài như ruồi lính đen, sâu bột và dế có hàm lượng dinh dưỡng cao, giàu protein, lipid và vi chất, đủ khả năng thay thế một phần nguyên liệu phổ biến như bột cá hay đậu nành.
(vasep.com.vn) Phòng ngừa dịch bệnh là yếu tố then chốt trong sản xuất tôm giống, giúp giảm rủi ro và đảm bảo hiệu quả. Trước hết, cần kiểm soát chặt nguồn tôm bố mẹ, lựa chọn từ cơ sở uy tín, có kiểm tra bệnh nhằm phát hiện sớm virus, vi khuẩn và ký sinh trùng. Tôm bố mẹ phải được nuôi trong môi trường sạch, dinh dưỡng đầy đủ và cách ly trước khi sinh sản.
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh giá nhiên liệu toàn cầu tăng do xung đột tại Iran, CEO chuỗi bán lẻ Tesco, ông Ken Murphy, đã kêu gọi chính phủ Anh có biện pháp hỗ trợ nhằm giữ giá hàng hóa ổn định cho người tiêu dùng.
(vasep.com.vn) Tính đến ngày 20/4/2026, tổng sản lượng khai thác nguồn lợi thủy sản của Nga đạt 1,668 triệu tấn, theo số liệu từ Cơ quan Liên bang về Nghề cá Nga (Rosrybolovstvo), cho thấy một mùa khai thác tích cực.
(vasep.com.vn) Sau năm 2025 tăng trưởng mạnh, nhập khẩu tôm của EU trong hai tháng đầu năm 2026 đã chững lại. Tổng lượng nhập đạt 56.718 tấn, giảm 2%, trong khi giá trị đạt 363 triệu EUR, giảm sâu hơn 9% so với cùng kỳ. Riêng tháng 2, nhập khẩu giảm mạnh hơn với 24.430 tấn (giảm 10%) và 154 triệu EUR (giảm 17%), cho thấy không chỉ lượng mua giảm mà giá nhập khẩu cũng thấp hơn.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn