Châu Âu và Trung Quốc là các thị trường thủy sản lớn nhất thế giới hiện nay. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc (FAO), Châu Âu là nước NK cá lớn nhất thế giới hiện nay, tuy nhiên, Trung Quốc dự kiến sẽ vượt qua thị trường này trong những năm tới. Trung Quốc cũng là một trong những nhà sản xuất thủy sản lớn nhất toàn cầu, chiếm khoảng 20% số tàu khai thác, vì vậy quốc gia này đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các hoạt động đánh bắt bất hợp pháp.
María José Cornax là Giám đốc về vận động chính sách châu Âu cho Oceana trong Hội nghị Đại dương, Ủy ban châu Âu tổ chức tại Malta. Cornax đang ở vị trí tiên phong trong cuộc chiến chống các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không có báo cáo và không được quản lý (IUU) và đóng góp cho chiến lược mới của Liên minh Châu Âu về hạn chế và loại bỏ hành vi này.
Theo María José Cornax, thách thức chính mà chúng ta đang phải đối mặt trong việc ngăn chặn hoạt động IUU là có được sự hợp tác quốc tế ngay từ đầu. Thứ hai là việc chuyển những cam kết này thành hành động thực sự.
Có hai vấn đề chính trong việc chống lại hành động IUU trên toàn cầu. Một là làm thế nào để kiểm soát được các đội tàu. Kiểm soát cờ của hạm đội (quốc gia mà tàu đăng ký) là bước đầu tiên. Ví dụ, chúng ta không thể thấy đội tàu mang cờ Mông Cổ - một đất nước không có biển- khai thác trong các vùng biển tranh chấp.
Vấn đề thứ hai là kiểm soát thị trường. Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Trung Quốc là những thị trường thủy sản lớn trên thế giới. Cả ba thị trường này phải cùng thỏa thuận, cùng với Mỹ, để đảm bảo rằng tất cả các tàu đi qua ranh giới biển là hợp pháp và nguồn gốc cũng như các hoạt động của tàu được xác minh và bền vững.
Đây là một thách thức lớn cần được giải quyết thông qua một số quy tắc, bắt đầu từ việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm cá một cách hợp lý. Thứ hai, kiểm soát hoàn toàn tàu khai thác đang khai thác loài cá nào. Điều này là rất cần thiết.
Cornax đã công bố một cơ sở dữ liệu chung của châu Âu với thông tin về tất cả các sản phẩm khai thác được đăng ký NK vào thị trường châu Âu.
Theo Cornax, tính minh bạch là một công cụ thiết yếu để loại bỏ đánh bắt IUU. Để đơn giản hóa vấn đề này một chút, rất khó giải quyết các trường hợp đánh cá bất hợp pháp từng người một. Vì vậy, chúng ta cần phải biết chính xác những người tham gia công bằng, những người được phép khai thác, họ hoạt động ở khu vực nào, họ đang khai thác gì và như thế nào.
Chúng ta cần một khuôn khổ pháp lý cho các hiệp định tư nhân này rằng các công ty đánh cá ký kết với các quốc gia chủ nhà như một vũ khí chủ chốt nhằm chống hối lộ, tham nhũng và các hình thức làm sai khác đang xảy ra mỗi ngày. Sự minh bạch và sự tiếp cận của công chúng đối với dữ liệu là một công cụ thiết yếu không chỉ đối với việc ngăn chặn đánh bắt cá trái phép mà còn để quản lý nghề cá bền vững.
Trung Quốc đã đưa ra một chiến lược mở rộng biển đầy tham vọng trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 13 gần đây, đây là một phần của một tham vọng phát triển nền kinh tế Xanh. Quốc gia này đang mở rộng vào Nam Cực thông qua các ngành du lịch và ngành khai thác cá. Và Trung Quốc cũng có kế hoạch phát triển đội tàu đánh cá ngoài khơi nhằm giảm áp lực khai thác lên vùng biển ven bờ.
Theo Cornax, trước hết để phát triển một ngành công nghiệp thế kỷ 21, Trung Quốc cần phải thích nghi và áp dụng các tiêu chuẩn của thế kỷ 21. Trong khai thác thủy sản, điều này có nghĩa là đảm bảo kiểm soát hoàn toàn tất cả các đội tàu đánh cá bất kể họ đánh bắt ở đâu, hoặc từ quốc gia mà họ đang gắn cờ. Hạm đội của Trung Quốc không chỉ gắn cờ Trung Quốc, mà còn gắn cờ Panama, Belize. Tất cả những quốc gia này đều chung trách nhiệm.
Quốc gia này cũng phải quan tâm đến các công dân trong nước tham gia hoạt động IUU, cũng như tất cả các quốc gia khác. Trách nhiệm đối với hoạt động khai thác bất hợp pháp không thuộc về một tàu cá, nó thuộc về một công ty có trụ sở tại một quốc gia mà tàu đăng ký. Trung Quốc có nhiều công ty nội địa gây ra các hoạt động đánh bắt IUU ở cấp độ toàn cầu. Một hệ thống xử phạt mạnh mẽ đối với các công ty hưởng lợi từ hoạt động khai thác bất hợp pháp này là rất cần thiết để phòng tránh, giảm thiểu và loại bỏ hành động IUU.
Cuối cùng và cũng là điều quan trọng nhất, liên quan đến vai trò của Trung Quốc trên thị trường và sự gia tăng tiêu thụ cá ở Trung Quốc. Trung Quốc không chỉ là một siêu cường quốc về các đội tàu đánh cá, mà còn là một siêu cường quốc trong việc NK cá. Đây là thị trường mà các công ty XK luôn hướng đến, do vậy, quốc gia này phải có trách nhiệm lớn trong việc đảm bảo rằng nguồn cá NK là hợp pháp và bền vững.
(vasep.com.vn) Điểm tin thủy sản thế giới 14/10/2026 phản ánh bức tranh đa chiều về thị trường toàn cầu. Áp lực thiếu hụt nguồn cung cá cơm Peru, dầu cá và xu hướng siết chặt hạn ngạch tại Na Uy, Nhật Bản. Bên cạnh đó, giá tôm Ấn Độ và cá rô phi Trung Quốc liên tục leo thang, đan xen hàng loạt động thái pháp lý khắt khe tại Mỹ.
(vasep.com.vn) Paraná tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu trong ngành nuôi cá rô phi của Brazil, với sản lượng 209.300 tấn trong năm 2025, chiếm 39,2% tổng sản lượng cá rô phi cả nước. Theo số liệu của Viện Địa lý và Thống kê Brazil (IBGE), cứ 10 kg cá rô phi được sản xuất tại Brazil thì gần 4 kg đến từ bang Paraná.
(vasep.com.vn) Ngày 17/9/2026, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (US FDA) đã công bố phiên bản mới năm 2026 của Bộ luật Thực phẩm (Food Code 2026). Đây là bộ quy tắc mẫu về an toàn thực phẩm dành cho các cơ quan quản lý cấp bang, địa phương và vùng lãnh thổ của Hoa Kỳ, tập trung vào thực phẩm được cung cấp tại cơ sở bán lẻ và dịch vụ ăn uống. Phiên bản 2026 cập nhật nhiều nội dung về quản lý sức khỏe nhân viên, kiểm soát nhiệt độ, vệ sinh thiết bị, dị ứng thực phẩm và các phương pháp chế biến mới.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) đang kêu gọi các doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản tham gia khảo sát nhằm xác định những quy định hành chính, báo cáo và tuân thủ đang gây tốn kém hoặc tạo gánh nặng không cần thiết cho ngành. Cuộc khảo sát được công bố ngày 6/10/2026 và kéo dài đến 23h59 ngày 31/10/2026 (giờ CEST).
(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm của Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh trong năm 2026, trong khi xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường này cũng ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là hai câu chuyện khác nhau: sức tiêu thụ tại Trung Quốc đang tăng chậm hơn nhập khẩu; đồng thời cơ cấu tôm Việt Nam bán sang thị trường này có tỷ trọng tôm hùm rất lớn, khác đáng kể so với Ecuador và Ấn Độ. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải nhìn đúng từng phân khúc để đánh giá cơ hội và rủi ro.
(vasep.com.vn) Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, đoàn công tác của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể – Bộ Tài chính đã đến thăm, tặng hoa và chúc mừng Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cùng cộng đồng doanh nghiệp hội viên.
(vasep.com.vn) Một nhóm gồm 29 nghị sĩ Maryland thuộc cả hai đảng đang kêu gọi các cơ quan quản lý thủy sản tăng hạn chế đối với hoạt động khai thác cá menhaden Đại Tây Dương – loài cá nhỏ giữ vai trò quan trọng trong chuỗi thức ăn của vịnh Chesapeake, là nguồn thức ăn của cá striped bass và chim ưng biển.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) thông báo đã chính thức trao các hợp đồng mua sắm thủy sản với tổng trị giá 2 triệu USD (tương đương 1,8 triệu EUR). Gói thầu này được dành riêng cho việc cung cấp sản phẩm cá minh thái Alaska đông lạnh, nhằm phục vụ trực tiếp cho các chương trình phúc lợi xã hội và dinh dưỡng cộng đồng trên toàn quốc.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm của Mỹ tăng mạnh trong tháng 8/2026, đạt 79.729 tấn, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất kể từ năm 2021. Giá trị nhập khẩu đạt 676 triệu USD, tăng 29%, theo số liệu thương mại tôm được công bố trong Shrimp Bytes.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu đang phân hóa rõ nét, không chỉ giữa các nước sản xuất mà còn theo dạng sản phẩm và thị trường tiêu thụ. Nguồn cung chia thành các nhóm có lợi thế riêng: cá nguyên con và phi lê đông lạnh quy mô lớn từ châu Á; phi lê tươi giá trị cao từ Mỹ Latinh; trong khi nhiều nước sản xuất lớn chủ yếu phục vụ nhu cầu nội địa.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn