Cá tra Việt Nam trước “bão thuế” từ Mỹ: Tăng trưởng ngắn hạn, dài hạn còn thách thức

Trung Quốc & HK tiếp tục khẳng định là thị trường tiêu thụ cá tra số 1 của Việt Nam. XK cá tra sang Trung Quốc & HK trong tháng 4/2025 đạt hơn 44 triệu USD, tăng 7% so với tháng 4/2024. Tổng giá trị XK cá tra sang thị trường này trong 4 tháng đầu năm nay đạt hơn 149 triệu USD, giảm 2% so với cùng kỳ năm ngoái.

XK cá tra sang Mỹ trong tháng 4/2025 vẫn duy trì là điểm đến lớn thứ 2 của XK cá tra Việt Nam, trong khi tiếp tục giảm 15% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 40 triệu USD. Tổng XK cá tra sang Mỹ trong 4 tháng đầu năm nay đạt 101 triệu USD, giảm 2% so với cùng kỳ năm 2024.

Sau Mỹ, Brazil tiếp tục duy trì là thị trường đơn lẻ tiêu thụ mạnh các sản phẩm cá tra đến từ Việt Nam, đặc biệt là phile cá tra đông lạnh. Tháng 4/2025, XK cá tra sang quốc gia Nam Mỹ này đạt 15 triệu USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính đến hết tháng 4/2025, XK cá tra sang Brazil đạt 63 triệu USD, tăng 67% so với cùng kỳ năm ngoái.

XK cá tra sang EU cũng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng dương 9%, với giá trị đạt 16 triệu USD trong tháng 4/2025. Hà Lan vẫn là quốc gia NK nhiều nhất và tiêu thụ ổn định nhất các sản phẩm cá tra Việt Nam trong khối. 4 tháng đầu năm nay, XK cá tra sang Hà Lan đạt 17 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái.

Thái Lan là thị trường đơn lẻ tiêu thụ nhiều cá tra thứ 4 của Việt Nam. Giá trị XK cá tra sang xứ sở Chùa Vàng này trong tháng 4/2025 đạt 5 triệu USD, tăng 5% so với tháng 4/2024. Bốn tháng đầu năm 2025, tổng giá trị XK cá tra sang Thái Lan đạt 25 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái.

Bất chấp những rào cản về thuế “chấn động” từ phía Chính quyền Trump, XK cá tra Việt Nam trong tháng 4 vẫn đạt kết quả khả quan nhờ các DN đẩy mạnh xuất hàng, tận dụng thời gian hoãn thuế đối ứng từ Mỹ. Trước đó, rạng sáng ngày 03/4/2025 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố mức thuế nhập khẩu đối ứng với hơn 180 nền kinh tế, trong đó Việt Nam thuộc nhóm các nước chịu mức thuế cao nhất, lên tới 46%. Mức thuế này được dự báo sẽ ảnh hưởng nặng nề đến nhiều ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, trong đó đặc biệt ngành thủy sản.

Ngày 9/4, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump thông báo tạm hoãn áp thuế đối ứng trong 90 ngày với hơn 75 quốc gia, trong đó có Việt Nam. Có thể coi đây là “thời gian vàng” để cả Việt Nam và Mỹ tiếp tục đàm phán, hướng tới khả năng kéo dài thời hạn hoặc đạt được mức thỏa thuận tích cực hơn. Việc hoãn thuế mang lại tâm lý nhẹ nhàng hơn cho thị trường tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Tác động của chiến tranh thương mại là dài hạn, đặc biệt là đối với chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Người đứng đầu Nhà trắng sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến chuỗi cung ứng toàn cầu, chi phí nguyên vật liệu, dòng vốn, lạm phát và chính sách tiền tệ của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam và ngành XK cá tra.

Với Việt Nam – nền kinh tế có độ mở cao và còn phụ thuộc lớn vào thương mại quốc tế – mọi biến động về thuế quan từ Mỹ đều có thể gây ra hiệu ứng domino, tác động tiêu cực đến thị trường, trong đó có XK thủy sản và cá tra.

Để hạn chế “bị động” trong cuộc chiến thuế quan, DN Việt Nam nên tính đến các phương án như đa dạng hóa thị trường, “mở rộng đường đi” cho cá tra Việt Nam, đồng thời đầu tư vào nghiên cứu XK các sản phẩm cá thịt trắng khác như cá rô phi, cá điêu hồng.