Châu Á dẫn đầu – Brazil trỗi dậy
Châu Á tiếp tục là trung tâm sản xuất cá rô phi toàn cầu, chiếm hơn 70% tổng sản lượng. Trung Quốc, Indonesia, và Ai Cập là những nhà sản xuất hàng đầu. Tuy nhiên, một số xu hướng đáng chú ý đang định hình lại bản đồ sản xuất:
Sự trỗi dậy của Brazil: Quốc gia này đang nổi lên như một đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ, được đánh giá là có thể cạnh tranh sòng phẳng với Trung Quốc nhờ nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào.
Tiềm năng tăng trưởng ở Châu Á: Các quốc gia như Bangladesh (với tiềm năng đạt sản lượng 1 triệu tấn), Ấn Độ (thông qua mô hình nuôi ghép với tôm), Việt Nam, Malaysia, và Philippines đang không ngừng mở rộng và đa dạng hóa phương thức nuôi.
Xu hướng thị trường nội địa: Trong khi tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc chững lại, nhu cầu tiêu thụ cá rô phi tại thị trường nội địa của các nước lớn lại đang phát triển rất mạnh mẽ.
Thách thức toàn cầu: Chi phí, dịch bệnh và bền vững
Tại Hội nghị "Tilapia 2025" được tổ chức tại Bangkok, các chuyên gia đã thẳng thắn chỉ ra những rào cản chính:
Chi phí sản xuất gia tăng: Giá thức ăn chăn nuôi, năng lượng và nhân công liên tục tăng, trong khi giá cá rô phi toàn cầu tương đối ổn định, gây áp lực lớn lên lợi nhuận của người nuôi.
Dịch bệnh: Sự bùng phát của virus và vi khuẩn là mối đe dọa thường trực, đặc biệt với các hộ nuôi nhỏ lẻ.
Nhu cầu bền vững: Người tiêu dùng và nhà nhập khẩu ngày càng yêu cầu các tiêu chuẩn nuôi trồng có trách nhiệm và chứng nhận bền vững.
Đổi mới là chìa khóa: Từ GEN đến RAS
Để vượt qua những thách thức này, Đổi mới được xem là yếu tố sống còn, tập trung vào ba lĩnh vực chính:
Di truyền học: Các chương trình nhân giống chọn lọc như giống cá GIFT (Genetic Improved Farmed Tilapia) và công nghệ siêu đực YY đã giúp cải thiện đáng kể tốc độ tăng trưởng và khả năng kháng bệnh.
Hệ thống nuôi tiên tiến: Các mô hình như Hệ thống Nuôi tuần hoàn (RAS), lồng trong ao (in-pond raceway), và nuôi trong môi trường nước mặn/nước lợ đang được áp dụng rộng rãi để tăng năng suất và giảm tác động môi trường.
Thức ăn bền vững: Ngành đang nghiên cứu tích cực các nguyên liệu thay thế bột cá như tảo, protein từ côn trùng, và protein đơn bào để giảm chi phí và tăng tính bền vững.
Xây dựng thương hiệu "Cá rô phi cao cấp"
Chiến lược quan trọng nhất cho tương lai là thay đổi nhận thức người tiêu dùng và nâng cao giá trị sản phẩm. Thay vì cạnh tranh ở phân khúc giá rẻ với các loài cá khác như cá tra (Pangasius), nhiều doanh nghiệp đang định vị cá rô phi ở phân khúc "cao cấp" (Premium).
Bằng cách tập trung vào chất lượng thịt, hương vị, độ tươi ngon và các chứng nhận bền vững, cá rô phi đang nỗ lực trở thành một lựa chọn thay thế hấp dẫn cho các loại cá thịt trắng đánh bắt tự nhiên, học hỏi từ câu chuyện thành công của ngành cá hồi. Điển hình là việc cá rô phi cao cấp đã được một chuỗi quán rượu lớn tại Anh sử dụng cho món Fish & Chips truyền thống và nhận phản hồi tích cực.
Tận dụng sản phẩm phụ: "Không bỏ phí bất cứ bộ phận nào"
Một nguồn thu nhập mới và quan trọng đang đến từ việc tận dụng các sản phẩm phụ của cá rô phi:
Da cá: Được sử dụng để chế tạo các sản phẩm thời trang giá trị cao như ví, thắt lưng, bao da.
Collagen: Được ứng dụng trong ngành y tế và mỹ phẩm, bao gồm sản xuất viên nang thuốc tan chậm (time-release capsules).
Sản phẩm chế biến sẵn: Sự bùng nổ của dịch vụ giao đồ ăn và các bộ bữa ăn chế biến sẵn (meal kits) đang tạo ra một kênh tiêu thụ hiện đại và ổn định cho cá rô phi chất lượng cao.
Với sự đa dạng trong sản xuất, khả năng phục hồi thị trường và những nỗ lực không ngừng trong đổi mới, ngành công nghiệp cá rô phi toàn cầu được kỳ vọng sẽ không chỉ tiếp tục đảm bảo nguồn cung protein mà còn nâng cao đáng kể giá trị kinh tế trong những năm tới.
(Tổng hợp)
(vasep.com.vn) Iceland đang chuẩn bị cho cuộc trưng cầu dân ý ngày 29/8 về việc có nối lại đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu (EU) hay không. Dù cuộc bỏ phiếu chưa quyết định việc gia nhập EU, kết quả có thể mở đường cho các cuộc đàm phán kéo dài nhiều năm và sau đó phải được đưa ra một cuộc trưng cầu dân ý khác.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu nghêu của Việt Nam đang có diễn biến tích cực trong năm 2026. Sau giai đoạn chững lại vào tháng 3 - 4, kim ngạch tăng mạnh trở lại từ tháng 5. Lũy kế 7 tháng đầu năm, xuất khẩu nghêu đạt gần 83 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này cho thấy sức mua tại các thị trường lớn đang cải thiện khá rõ.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 29/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách thương mại, giá nguyên liệu và nguồn cung. Canada rút toàn bộ thủy sản Mỹ khỏi danh sách chịu thuế trả đũa 25%, trong khi Trung Quốc khôi phục quyền xuất khẩu cho 8 doanh nghiệp tôm Ecuador. Tại Mỹ, giá bán buôn tôm chân trắng tiếp tục xuống mức thấp mới, còn giá cá ngừ vằn nguyên liệu tại Bangkok đi lên. Bên cạnh đó, sản lượng cá hồi tự nhiên tại Nhật Bản và Nga giảm mạnh, trong khi Trung Quốc và Australia tiếp tục mở rộng đầu tư vào nuôi thủy sản công nghệ cao và tôm nuôi.
(vasep.com.vn) Bộ trưởng Thủy sản và Đại dương Na Uy cho biết nước này đang triển khai một lộ trình mới, tập hợp các hoạt động nhằm nâng cao hơn nữa vai trò của thủy sản trong phát triển bền vững, hệ thống thực phẩm và an ninh lương thực.
(vasep.com.vn) Hiện tượng El Niño đang làm gia tăng rủi ro đối với ngành nuôi trồng thủy sản Thái Lan, gây sức ép lên hiệu quả sản xuất, nguồn nguyên liệu thức ăn và chi phí nuôi. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn, khả năng thích ứng với biến động khí hậu đang trở thành yếu tố quan trọng đối với sức cạnh tranh của ngành.
(vasep.com.vn) Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đang đề xuất thay đổi đáng kể cơ chế quản lý các chất được xác định là “Generally Recognized as Safe” (GRAS – được công nhận chung là an toàn), có thể tác động tới các nhà sản xuất, chế biến thực phẩm, trong đó có doanh nghiệp thủy sản.
(vasep.com.vn) Ngành cá rô phi Việt Nam đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao và có dư địa tiếp tục mở rộng trong những năm tới. Năm 2025, tổng sản lượng cá rô phi đạt khoảng 420 nghìn tấn, tăng 33% so với năm 2024 và cao hơn 2,2 lần so với năm 2015. Giai đoạn 2015–2025, sản lượng tăng trưởng bình quân khoảng 8,4%/năm. Trong bối cảnh sản xuất và xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, kiểm soát an toàn thực phẩm (ATTP) được chú trọng nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thị trường quốc tế và tạo nền tảng cho cá rô phi Việt Nam phát triển bền vững.
(vasep.com.vn) Sau 3 ngày diễn ra tại TP.HCM, VIETFISH 2026 tiếp tục được nhiều tổ chức, báo chí chuyên ngành và doanh nghiệp quốc tế nhìn nhận như một điểm hẹn quan trọng của chuỗi giá trị thủy sản châu Á. Từ FAO GLOBEFISH, SeafoodSource đến các nguồn tin từ Na Uy, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc, Vietfish được nhắc đến không chỉ ở quy mô kỷ lục, mà còn ở vai trò kết nối nguồn cung, công nghệ, tri thức, thị trường và các cơ hội hợp tác mới.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 27/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách thương mại, giá nguyên liệu và nguồn cung. Canada công bố áp thuế bổ sung 25% lên nhiều mặt hàng thủy sản Mỹ, trong khi Mỹ bắt đầu xây dựng “America First Seafood Strategy” nhằm tăng sản xuất và giảm phụ thuộc nhập khẩu. Tại châu Á, giá chào tôm Ecuador tại Trung Quốc nhích lên, Hàn Quốc tung 20.000 tấn thủy sản dự trữ để hạ nhiệt giá trước Chuseok, còn Indonesia tiếp tục đẩy mạnh tôm, cá rô phi và rong biển cho xuất khẩu. Nguồn cung cá hồi Na Uy cũng được dự báo tăng sau khi SalMar nâng kế hoạch thu hoạch năm 2026.
(vasep.com.vn) Ủy ban Nghề cá Ghana vừa làm việc với Hiệp hội Cá ngừ Ghana (GTA) nhằm tăng cường phối hợp và nâng cao hiệu quả quản lý ngành cá ngừ nước này. Cuộc họp diễn ra ngày 14/8/2026 tại Accra.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
