Châu Á dẫn đầu – Brazil trỗi dậy
Châu Á tiếp tục là trung tâm sản xuất cá rô phi toàn cầu, chiếm hơn 70% tổng sản lượng. Trung Quốc, Indonesia, và Ai Cập là những nhà sản xuất hàng đầu. Tuy nhiên, một số xu hướng đáng chú ý đang định hình lại bản đồ sản xuất:
Sự trỗi dậy của Brazil: Quốc gia này đang nổi lên như một đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ, được đánh giá là có thể cạnh tranh sòng phẳng với Trung Quốc nhờ nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào.
Tiềm năng tăng trưởng ở Châu Á: Các quốc gia như Bangladesh (với tiềm năng đạt sản lượng 1 triệu tấn), Ấn Độ (thông qua mô hình nuôi ghép với tôm), Việt Nam, Malaysia, và Philippines đang không ngừng mở rộng và đa dạng hóa phương thức nuôi.
Xu hướng thị trường nội địa: Trong khi tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc chững lại, nhu cầu tiêu thụ cá rô phi tại thị trường nội địa của các nước lớn lại đang phát triển rất mạnh mẽ.
Thách thức toàn cầu: Chi phí, dịch bệnh và bền vững
Tại Hội nghị "Tilapia 2025" được tổ chức tại Bangkok, các chuyên gia đã thẳng thắn chỉ ra những rào cản chính:
Chi phí sản xuất gia tăng: Giá thức ăn chăn nuôi, năng lượng và nhân công liên tục tăng, trong khi giá cá rô phi toàn cầu tương đối ổn định, gây áp lực lớn lên lợi nhuận của người nuôi.
Dịch bệnh: Sự bùng phát của virus và vi khuẩn là mối đe dọa thường trực, đặc biệt với các hộ nuôi nhỏ lẻ.
Nhu cầu bền vững: Người tiêu dùng và nhà nhập khẩu ngày càng yêu cầu các tiêu chuẩn nuôi trồng có trách nhiệm và chứng nhận bền vững.
Đổi mới là chìa khóa: Từ GEN đến RAS
Để vượt qua những thách thức này, Đổi mới được xem là yếu tố sống còn, tập trung vào ba lĩnh vực chính:
Di truyền học: Các chương trình nhân giống chọn lọc như giống cá GIFT (Genetic Improved Farmed Tilapia) và công nghệ siêu đực YY đã giúp cải thiện đáng kể tốc độ tăng trưởng và khả năng kháng bệnh.
Hệ thống nuôi tiên tiến: Các mô hình như Hệ thống Nuôi tuần hoàn (RAS), lồng trong ao (in-pond raceway), và nuôi trong môi trường nước mặn/nước lợ đang được áp dụng rộng rãi để tăng năng suất và giảm tác động môi trường.
Thức ăn bền vững: Ngành đang nghiên cứu tích cực các nguyên liệu thay thế bột cá như tảo, protein từ côn trùng, và protein đơn bào để giảm chi phí và tăng tính bền vững.
Xây dựng thương hiệu "Cá rô phi cao cấp"
Chiến lược quan trọng nhất cho tương lai là thay đổi nhận thức người tiêu dùng và nâng cao giá trị sản phẩm. Thay vì cạnh tranh ở phân khúc giá rẻ với các loài cá khác như cá tra (Pangasius), nhiều doanh nghiệp đang định vị cá rô phi ở phân khúc "cao cấp" (Premium).
Bằng cách tập trung vào chất lượng thịt, hương vị, độ tươi ngon và các chứng nhận bền vững, cá rô phi đang nỗ lực trở thành một lựa chọn thay thế hấp dẫn cho các loại cá thịt trắng đánh bắt tự nhiên, học hỏi từ câu chuyện thành công của ngành cá hồi. Điển hình là việc cá rô phi cao cấp đã được một chuỗi quán rượu lớn tại Anh sử dụng cho món Fish & Chips truyền thống và nhận phản hồi tích cực.
Tận dụng sản phẩm phụ: "Không bỏ phí bất cứ bộ phận nào"
Một nguồn thu nhập mới và quan trọng đang đến từ việc tận dụng các sản phẩm phụ của cá rô phi:
Da cá: Được sử dụng để chế tạo các sản phẩm thời trang giá trị cao như ví, thắt lưng, bao da.
Collagen: Được ứng dụng trong ngành y tế và mỹ phẩm, bao gồm sản xuất viên nang thuốc tan chậm (time-release capsules).
Sản phẩm chế biến sẵn: Sự bùng nổ của dịch vụ giao đồ ăn và các bộ bữa ăn chế biến sẵn (meal kits) đang tạo ra một kênh tiêu thụ hiện đại và ổn định cho cá rô phi chất lượng cao.
Với sự đa dạng trong sản xuất, khả năng phục hồi thị trường và những nỗ lực không ngừng trong đổi mới, ngành công nghiệp cá rô phi toàn cầu được kỳ vọng sẽ không chỉ tiếp tục đảm bảo nguồn cung protein mà còn nâng cao đáng kể giá trị kinh tế trong những năm tới.
(Tổng hợp)
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
(vasep.com.vn) Theo Rabobank, nền kinh tế Mỹ trong giai đoạn đầu năm 2026 đang trải qua quá trình phục hồi theo mô hình “hình chữ K”, kéo theo sự phân hóa rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Phát biểu tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026 (GSMC) diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Florida, ông Christian Lawrence, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường châu Mỹ và năng lượng của Rabobank, cho biết xu hướng này sẽ thúc đẩy đồng thời nhu cầu đối với cả sản phẩm cao cấp lẫn sản phẩm giá trị trong năm nay.
Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Royal Society Open Science cho thấy người tiêu dùng vẫn tỏ ra khá e ngại đối với cá nuôi bằng thức ăn có nguồn gốc từ côn trùng, do cảm nhận “kém hấp dẫn”. Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Queensland và Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc) thực hiện, được xem là nghiên cứu đầu tiên phân tích sở thích của người tiêu dùng đối với cá đóng gói nuôi bằng các loại thức ăn khác nhau.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
