Brazil liệu đã sẵn sàng tham gia vào nhóm cường quốc nuôi tôm toàn cầu?

Brazil, quốc gia lớn nhất ở khu vực Mỹ Latinh với GDP cao nhất, đã sản xuất khoảng 180.000 tấn tôm vào năm 2023 và 210.000 tấn vào năm 2024, theo ông Itamar Rocha, Chủ tịch Hiệp hội Nuôi tôm Brazil (ABCC). Dự báo sản lượng sẽ tăng lên 230.000 tấn trong năm 2025.

Con số do ông Rocha cung cấp vượt qua dự báo từ Rabobank cuối năm 2024, trong đó ước tính sản lượng tôm Brazil ở mức 150.000 tấn năm 2023 và dự báo đạt 160.000 tấn vào năm 2025. Trong số này, chưa đến 1% sản lượng được xuất khẩu. Nhu cầu nội địa mạnh mẽ là nguyên nhân chính giải thích sự tập trung vào thị trường nội địa.

Tuy nhiên, ông Rocha nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mở rộng phạm vi quốc tế của ngành tôm Brazil. Để đạt được điều này, ông cho rằng ngành cần đầu tư vào năng lực chế biến tôm. "Hầu hết tôm Brazil được bán dưới dạng tươi sống, điều này hạn chế khả năng tiếp cận thị trường," ông Rocha nói.

Để trở thành một cường quốc nuôi tôm, Brazil cần đầu tư vào các cơ sở chế biến và mạng lưới phân phối nội địa. Với những tiến bộ này, ông Rocha hình dung ngành công nghiệp tôm Brazil sẽ phát triển mạnh mẽ, vừa gia tăng tiêu thụ trong nước vừa mở rộng xuất khẩu quốc tế, qua đó đưa Brazil trở thành một trong những nước dẫn đầu toàn cầu về sản xuất tôm. Sản lượng tôm của quốc gia sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới, đặc biệt tại các bang Ceará, Rio Grande do Norte và Paraíba.

Riêng bang Ceará, với gần 2.000 hộ nuôi, đã sản xuất gần 90.000 tấn tôm vào năm 2024.

Khoản đầu tư ban đầu để xây dựng nhà máy này, dự kiến sản xuất tôm đông lạnh dưới nhiều định dạng khác nhau, vào khoảng 15 triệu BRL (tương đương 2,4 triệu USD).

Mặc dù chưa cung cấp chi tiết về công suất chế biến dự kiến, họ cho biết hơn 80% nhà sản xuất tôm tại Ceará là các hộ nuôi nhỏ hoặc siêu nhỏ không tiếp cận được các cơ sở chế biến.

Thách thức về giá

Việc đồng real của Brazil giảm giá có thể làm tăng tính cạnh tranh của tôm Brazil trên thị trường quốc tế, đặc biệt so với tôm Ecuador.

Ngành tôm Brazil cần đổi mới và tập trung vào chất lượng để duy trì lợi thế cạnh tranh.

Theo nguồn tin từ Brazil, vào tháng 11/2024, các sản phẩm chế biến tại Brazil dành cho thị trường nội địa có giá từ 43,24 BRL/kg đối với tôm đã bóc vỏ và chưa tách chỉ (PUD) cỡ 71/90 hoặc 46,95 BRL/kg đối với tôm bóc vỏ và đã tách chỉ (P&D) cỡ 71/90. Giá của tôm cỡ 36/40 cũng dao động từ 58,44 BRL/kg đối với PUD và 58,09 BRL/kg đối với P&D, chưa bao gồm chi phí vận chuyển.

Theo một nhà chế biến, giá của các sản phẩm chế biến đã khá ổn định trong suốt năm 2024. Số liệu từ ABCC cho thấy giá tôm trung bình của Brazil vào năm 2024 có sự tăng nhẹ so với năm 2023.

Trong khi đó, ngành tôm Brazil tỏ ra lạc quan rằng Trung Quốc sẽ sớm dỡ bỏ các hạn chế nhập khẩu lâu dài đối với tôm Brazil. Các nhà sản xuất Brazil đã đầu tư mạnh vào việc cải thiện hiệu suất để đáp ứng yêu cầu của Trung Quốc, quốc gia này không cho phép sử dụng kháng sinh trong ngành thủy sản.

Samaria: Nhà sản xuất tôm lớn nhất của đất nước

Tập đoàn Samaria, công ty nuôi tôm và chế biến tôm lớn nhất của Brazil, có kế hoạch đầy tham vọng mở rộng năng lực nuôi tôm thêm 50% vào năm 2025, đồng thời phát triển thêm sản xuất chế biến và thức ăn cho tôm.

Maia cho biết Samaria dự kiến sản xuất 12.000 tấn tôm trong năm nay, tương đương với sản lượng của năm ngoái, với kế hoạch tăng lên 18.000 tấn vào năm 2025 và mục tiêu đạt 25.000 tấn vào khoảng năm 2027.

Công ty hiện chiếm khoảng 10% sản lượng tôm của Brazil. Công ty này muốn mở rộng diện tích đất canh tác, với mục tiêu đạt 3.000 ha vào năm 2025.

Samaria tuân thủ chính sách nghiêm ngặt về việc không sử dụng kháng sinh trong nuôi tôm tại Brazil và sử dụng giống tôm có khả năng chống bệnh.

Các nhà sản xuất tôm lớn khác

Grupo Carapitanga, một trong ba nhà sản xuất tôm lớn nhất tại Brazil, đang nhắm đến thị trường bán lẻ trong nước đang phát triển và tìm kiếm cơ hội tại các thị trường quốc tế để gia tăng doanh thu.

Tập đoàn này cũng có mô hình sản xuất tích hợp dọc với trại giống, sản xuất thức ăn, ao nuôi và các nhà máy đóng gói. Họ canh tác 2.070 ha ao tôm mỗi năm, sản xuất 8.000 tấn. Công ty vận hành hơn 546 ao tôm phân bổ ở 16 trang trại tại khu vực Đông Bắc Brazil.

Theo Giám đốc Điều hành Marcelo Varela, bổ sung mới nhất của tập đoàn là một nhà máy chế biến thứ hai. Trước khi khai trương nhà máy mới, công ty đã chế biến khoảng 70% sản lượng của mình, phần còn lại được bán dưới dạng tôm tươi.

Ông Waldomiro cũng có kế hoạch đầy tham vọng cho công ty của mình, một trong ba nhà sản xuất tôm hàng đầu của Brazil.