Bộ trưởng Bộ NN & PTNT nhất trí chỉ đạo thực hiện 11 kiến nghị của VASEP về IUU

Thứ trưởng Vũ Văn Tám đã báo cáo về những nỗ lực của Việt Nam nhằm khắc phục thẻ vàng và hướng tới quản lý khai thác bền vững, trong đó 9 khuyến nghị của EU được đưa triệt để vào trong dự thảo sửa Luật Thủy sản, đẩy mạnh công tác truyền thông các cấp về IUU, các DN hải sản cam kết chống khai thác IUU…

Đại sứ Bruno đánh giá cao sự nỗ lực và vào cuộc quyết liệt của các cơ quan quản lý Việt Nam cùng với VASEP và khẳng định sự ủng hộ nhiệt tình trong việc cùng với Việt Nam giải quyết vấn đề thẻ vàng. Đại sứ khuyến nghị Việt Nam nên thành lập Tổ Công tác IUU quốc gia do Bộ trưởng đứng đầu, điều phối các cán bộ của các Bộ ngành liên quan cùng với sự tham gia rất cần thiết của khu vực tư nhân như Hiệp hội VASEP; cần phải chuẩn bị tốt và sớm hơn trước những thời hạn của chương trình rà soát IUU; đặc biệt là sau thẻ vàng cần phải tránh để xảy ra những việc bất lợi để báo chí và cộng đồng quốc tế biết vì sẽ làm cho vấn đề IUU càng trở nên phức tạp.

Sau cuộc họp với ngài Đại sứ và phái đoàn EU, bà Nguyễn Thị Thu Sắc, Phó Chủ tịch VASEP, Chủ tịch Ủy ban Hải sản VASEP, Trưởng Ban Điều hành IUU VASEP cùng với các thành viên khác trong Ban điều hành tiếp tục họp với Bộ trưởng, Thứ trưởng và các đại diện các đơn vị liên quan của Bộ về kế hoạch hành động khắc phục thẻ vàng IUU và kế hoạch dài hạn chống khai thác IUU.

Bà Sắc khẳng định VASEP sẵn sàng sát cánh cùng Bộ, phối hợp và hỗ trợ hết khả năng để giải quyết bài toán IUU là thoát khỏi thẻ vàng. Bà Sắc chia sẻ những kế hoạch thực hiện của VASEP và đưa ra 11 kiến nghị như sau:

- Cần phải cụ thể kế hoạch hành động 6 tháng

- Thành lập tổ công tác IUU quốc gia do lãnh đạo Bộ đứng đầu

- Cần phải có Hội nghị toàn quốc về IUU do Bộ NN & PTNT và Hiệp hội VASEP đồng chủ trì, mời các cảng cá và các chi cục thủy sản, các Sở NN  & PTNT càng sớm càng tốt.

- Trong Luật thủy sản, nếu mình tự làm tự phê chuẩn sẽ có vướng mắc nếu không phù hợp với quốc tế sẽ là trở ngại cho VN, nên phải có sự tương đồng, phù hợp với quốc tế.

- Cần phải làm hệ thống phần mềm để thu thập dữ liệu khai thác của các tỉnh thành, tập trung các chỉ tiêu, yêu cầu mà EU đang cần, sau đó sẽ làm chi tiết hơn trong lâu dài. Cần thành lập Ban dự án của Tổng cục thủy sản và VASEP để xây dựng phần mềm dữ liệu nghề cá quốc gia, thiết lập phần mềm truy xuất nguồn gốc, áp dụng chung cho cả nước và các tỉnh thành, có thể làm từ tháng 11/2017 đến tháng 2/2018.

- Phối hợp giữa VASEP, Tổng cục thủy sản và các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền liên tục trong 6 tháng với ngư dân và nậu vựa để họ hiểu rõ về IUU và những hành động nào bị coi là vi phạm IUU, vì không phải ai cũng biết đầy đủ về IUU.

- Chính phủ, Bộ NN & PTNT và UBND các tỉnh cần trang bị và hỗ trợ đủ các thiết bị giám sát hành trình tàu cá. Vấn đề là khuyến nghị và hướng dẫn ngư dân để họ tuân thủ thực hiện việc đó, vì khai thác không báo cáo thì cũng là bất hợp pháp.

- Hiện nay thủy sản cập cảng ở các tỉnh đang thông qua chi cục, hướng tới cảng mới là nơi nhận số lượng, sản lượng đánh bắt cụ thể và nắm bắt tốt hơn chi cục, nên cũng cần nhìn nhận lại vấn đề chức năng nhiệm vụ của 2 đơn vị này và sự tương tác hỗ trợ nhau như thế nào, để đáp ứng bất cứ thông tin nào cho EU vào bất cứ lục nào, đối với quốc tế, sự kịp thời sẽ quyết định thành bại.

- Hiện nay không phải tàu nào cũng vào cảng để có thể nhập liệu, mà còn có các tàu vận chuyển và bán nguyên liệu luôn trên biển, không biết sẽ quản lý như thế nào. Đó là vấn đề cần nhà nước quan tâm và xem xét hướng giải quyết.

- Tháng 12/2017 VASEP sẽ phát hành cuốn sách trắng để nói về chương trình chống khai thác IUU, truyền thông mạnh hơn về những nỗ lực của Việt Nam trong cải thiện hệ thống quản lý nghề cá.

- Hiệp hội sẽ thuê chuyên gia tư vấn nước ngoài để thực hiện nghiên cứu báo cáo và đưa ra các vấn đề để thực hiện tốt để đạt mục tiêu giữ thẻ vàng trong 6 tháng, sau đó có thể trở lại thẻ xanh. Đối với ngành thủy sản, việc này sẽ ảnh hưởng trực tiếp nhất là DN thủy sản và ngư dân.

Sau khi nghe chia sẻ và kiến nghị của Ban Điều hành IUU VASEP, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường hoan nghênh và biểu dương VASEP đã rất quyết tâm, thực hiện bài bản các công việc cần thiết để khắc phục thẻ vàng, chủ động và có trách nhiệm với ngành thủy sản…Bộ trưởng hoàn toàn đồng ý với ý kiến của VASEP và đưa ra một số kết luận, chỉ đạo như sau:

- Cần thực hiện ngay việc thành lập Tổ Công tác IUU quốc gia để báo cáo Thủ tướng.

- Tổng cục Thủy sản cần rà soát lại chương trình hành động quốc gia, lấy thêm ý kiến của VASEP, làm chương trình cụ thể hóa và đúng trọng tâm, phân rõ nhiệm vụ từng cấp thực hiện và thời gian cụ thể.  

- Nhất trí tổ chức Hội nghị toàn quốc về IUU, càng sớm càng tốt. Đề nghị VASEP phối hợp với Tổng cục Thủy sản chuẩn bị nội dung cho Hội nghị.

- Về Luật Thủy sản, sau khi phê duyệt, nhất trí sẽ chia sẻ với phía EU.  

- Tổng cục Thủy sản phối hợp với VASEP rà soát biên tập thành chương trình truyền thông liên tục, cụ thể nội dung, hình thức, kênh chuyển tải, phối hợp cả Đài TH Trung ương và địa phương để chuyển tải đủ thời lượng và chọn giờ phát sóng thu hút nhiều người theo dõi nhất…

- Dự án ứng dụng phần mềm quản lý giám sát hệ thống nghề cá: VASEP phối hợp chặt với Tổng cục Thủy sản xây dựng đề án. Không phải mình làm cho EU mà vì một nghề cá Việt Nam XK ra thế giới.

- Bộ NN và PTNT rà soát lại việc hỗ trợ cung cấp và giám sát trang thiết bị tàu cá. Quan trọng là việc quản lý, giám sát, phối hợp lực lượng để theo dõi, để không xảy ra tình trạng khai thác bất hợp pháp. Phối hợp với các lực lượng biên phòng, hải quân, cảnh sát biển thống nhất cách thức thực hiện, kiến nghị Thủ tướng hoặc Phó Thủ tướng chủ trì các bộ cùng VASEP lên chương trình giám sát cụ thể.

- Hoàn toàn đồng tình để Tổng cục Thủy sản và VASEP phối hợp phát hành Sách trắng về IUU

- Hoàn toàn ủng hộ việc thuê chuyên gia nước ngoài tư vấn và đấu tranh pháp lý.

- Bộ NN & PTNT, Tổng cục Thủy sản và VASEP thường xuyên họp với nhau bất cứ khi nào cần và yêu cầu các đơn vị trong Bộ phải cụ thể hóa các công việc. 

Tiếp sau đó, Thứ trưởng Vũ Văn Tám có thêm các chỉ đạo thực hiện cụ thể cho Tổng cục Thủy sản. Theo đó, yêu cầu Tổng cục Thủy sản sớm có kế hoạch thành lập Tổ công tác IUU cấp liên bộ (đề xuất Bộ trưởng đứng đầu), trong tổ công tác có sự tham gia của các Thứ trưởng các Bộ liên quan, lãnh đạo VASEP, Hội nghề cá; VASEP và Tổng cục Thủy sản rà soát lần nữa Kế hoạch hành động quốc gia; Tổng cục Thủy sản đã có đề án cho chương trình phối hợp tuyên truyền về IUU, tại chương trình Hội nghị toàn quốc dự kiến tổ chức đầu tháng 12/2017, đề nghị Tổng cục Thủy sản, Vụ HTQT và VASEP tham gia để có nội dung giải thích rõ để ngư dân nậu vựa hiểu IUU với tiêu chí tuyên truyền ngắn gòn, đơn giản, dễ hiểu. 

Liên quan đến một số bất cập trong quy trình, thủ tục xác nhận, chứng nhận thủy sản khai thác, Thứ trưởng kết luận: những việc liên quan đến trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, nếu thấy không có sự hợp tác, DN có thể cung cấp thông tin cho Thứ trưởng hoặc Bộ trưởng qua điện thoại hoặc văn bản để giải quyết.