Bỏ qua kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp, Tp.Hồ Chí Minh vẫn thu phí cảng biển

Tại văn bản này, các Hiệp hội đã chỉ ra các bất cập về việc Hải Phòng (từ 2017 đến nay) và Thành phố Hồ Chí Minh (từ 1/4/2022 đến nay) thu phí sử dụng công trình, dịch vụ tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển (phí sử dụng hạ tầng khu vực cảng biển) không đúng đối tượng đối với hàng hóa được vận chuyển bằng phương tiện đường thủy nội địa, vì hàng hóa được vận tải bằng phương tiện đường thủy nội địa không sử dụng hạ tầng của địa phương kết nối đến cảng biển.

Cộng đồng doanh nghiệp vận tải đường thủy nội địa đã có nhiều văn bản báo cáo đến 2 thành phố nêu trên, đồng thời gửi văn bản báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan, đại biểu Quốc hội. Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội cũng đã có văn bản gửi HĐND, UBND thành phố Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh.

Mặc dù nhận được văn bản của các hiệp hội, ý kiến của các bộ, ngành, Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục thu phí không đúng đối tượng, không có văn bản trả lời đến các hiệp hội, không tổ chức đối thoại, làm rõ bất cập khi thu phí không đúng đối tượng đối với hàng hóa vận tải bằng đường thủy nội địa.

Trước đó, ngay từ đầu tháng 3/2022, VASEP và 6 Hiệp hội ngành hàng khác gồm: Hiệp hội Thực phẩm Minh Bạch (AFT), Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), Hiệp hội Da giày Túi xách Việt Nam (LEFASO), Hiệp hội Sữa Việt Nam (VDA), Hội Mỹ nghệ và Chế biến Gỗ Tp.Hồ Chí Minh (HAWA) và Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) đã gửi thư kiến nghị tới Văn phòng Chính phủ, Hội đồng Tư vấn Cải cách Thủ tục Hành chính và Hội đồng nhân dân và Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị chưa triển khai thực hiện thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu, cảng biển trên địa bàn Tp. Hồ Chí Minh theo Nghị quyết số 10/2020/NQ-HĐND.

Theo các hiệp hội, việc thu phí này tại thời điểm từ ngày 1/4/2022 là chưa phù hợp. Mức phí áp dụng chưa công bằng, chưa phù hợp, tạo thêm gánh nặng về thủ tục hành chính và tăng thời gian thực hiện thủ tục hành chính, ách tắc trong thực hiện.

Hơn nữa, việc sử dụng ngân sách thu được chưa được công khai, minh bạch và dẫn đến việc “Phí chồng Phí” đối với mục tiêu xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng và các DN phải đóng phí hai lần đối với các lô hàng XK phải sử dụng nguyên liệu NK.

Để đảm bảo tuân thủ định hướng của Chính phủ về cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí cho DN và hỗ trợ DN vượt qua khủng hoảng kinh tế, tăng sức cạnh tranh cho DN trong bối cảnh khó khăn do dịch bệnh Covid-19, 07 Hiệp hội đã đề nghị Chính phủ, Hội đồng Tư vấn CCTTHC có ý kiến với Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân TP. Hồ Chí Minh để xem xét chưa triển khai thực hiện thu các loại phí nói trên cho đến hết 31/12/2022. Đồng thời điều chỉnh các mức thu phí giảm xuống theo hướng công bằng, cắt giảm chi phí cho DN, không tạo thêm gánh nặng về thủ tục hành chính và gây ách tắc cho việc thực hiện thủ tục hành chính. Các Hiệp hội cũng đề nghị Tp. Hồ Chí Minh cần công bố chính thức thời gian bắt đầu và kết thúc, cũng như kế hoạch sử dụng nguồn thu từ các khoản phí.

Không có thông tin phản hồi cộng đồng DN và các Hiệp hội, cuối tháng 3/2022, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Phan Thị Thắng đã ký văn bản thông báo: kể từ ngày 1/4, TP.HCM sẽ chính thức triển khai thu phí cảng biển.

Ngày 4/4/2022, Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính cũng có văn bản gửi Thủ tướng Phạm Minh Chính về một số bất cập, tác động tiêu cực đến hoạt động của doanh nghiệp từ việc thu phí sử dụng hạ tầng cảng biển tại TP.HCM. Trong đó kiến nghị dừng việc thu phí hạ tầng cảng biển tại TP.HCM để tạo điều kiện cho doanh nghiệp và nền kinh tế phục hồi, phát triển.

Tại văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, Ban này cho rằng, việc quy định mức thu phí chênh lệch giữa việc mở tờ khai tại TP.HCM và ngoài TP.HCM là không phù hợp Luật phí, lệ phí và Luật hải quan hiện hành, tạo sự phân biệt đối xử và gây khó khăn cho các doanh nghiệp tại các tỉnh lân cận, gây xáo trộn trong công tác quản lý.

Thực tiễn cho thấy, doanh nghiệp khi mở tờ khai tại TP.HCM hay mở tờ khai tại các tỉnh lân cận đều sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu cảng biển TP.HCM như nhau. Thậm chí, khi doanh nghiệp mở tờ khai tại các cục hải quan địa phương ngoài TP.HCM thì hàng hóa sau khi cập cảng sẽ được chuyển về nhà máy, xí nghiệp, nên việc sử dụng cơ sở hạ tầng cảng biển còn ít hơn so với khi mở tờ khai tại TP.HCM.

Dường như không mấy quan tâm và bỏ qua những kiến nghị khẩn thiết của cộng đồng DN, các Hiệp hội ngành hàng về việc này, tại buổi họp báo cung cấp thông tin về kết quả kinh tế, xã hội TP.HCM quý 1 và kỳ họp thứ 5 HĐND TP.HCM khoá X diễn ra chiều ngày 7/4/2022, Sở Giao thông vận tải TP.HCM khẳng định việc thu phí cảng biển có đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn.