EU lập luận rằng hoạt động đánh bắt cá IUU là mối đe dọa lớn nhất đến việc duy trì, bảo tồn các nguồn lợi thủy sản và đa dạng sinh thái biển, gây ra những tác động nghiêm trọng về môi trường cũng như kinh tế - xã hội trên phạm vi toàn thế giới.
Hình phạt nghiêm khắc
Quy định về IUU được EU ban hành vào năm 2008 và có hiệu lực năm 2010, nhằm phòng ngừa, ngăn chặn và loại bỏ mọi hoạt động đánh bắt cá dưới các hình thức này.
Theo quy định này, các quốc gia đánh bắt cá IUU sẽ bị phạt thẻ vàng cảnh cáo. EU sẽ xem xét án phạt này vào 6 tháng sau. Trong trường hợp các quốc gia nhận thẻ vàng mà không có biện pháp khắc phục phù hợp thì có nguy cơ nhận thẻ đỏ, đồng nghĩa với việc bị cấm xuất khẩu thủy sản vào EU, thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất thế giới.
Tháng 10/2017, Việt Nam bị EU phạt vào thẻ vàng với lý do "hành động không đủ để chống lại đánh bắt bất hợp pháp". Việt Nam đang thực hiện nhiều biện pháp để khắc phục tình trạng này, đặc biệt là tháng 11/2017, Quốc hội thông qua Luật thủy sản sửa đổi (có hiệu lực từ 1/1/2019), quy định khung hình phạt đến 1 tỉ đồng đối với cá nhân vi phạm, 2 tỉ đồng đối với tổ chức.
Theo một báo cáo của EU về các nước ASEAN đánh bắt IUU cập nhật tháng 12/2016, Campuchia đã nhận "thẻ đỏ" từ EU từ tháng 3/2014, Philippines nhận thẻ vàng vào tháng 6/2014 nhưng được xóa thẻ vàng 10 tháng sau đó sau khi tuân thủ các quy định đánh bắt thủy sản của luật pháp quốc tế.
Cũng do đánh bắt cá trái phép tràn lan, Thái Lan nhận thẻ vàng từ EU vào tháng 4/2015. Kể từ đó, nước này đã lắp đặt một hệ thống theo dõi tự động trên các tàu lớn, cải thiện hệ thống luật pháp về thủy sản. Sau chuyến thăm Thái Lan tháng 11/2016, các thành viên của Ủy ban Thủy sản của EU đã hoan nghênh những biện pháp của Thái Lan, khẳng định đây là bước đi đúng đắn. Tuy nhiên theo cơ quan này, các biện pháp khắc phục của Thái Lan vẫn còn yếu nên chưa được xóa thẻ vàng.
Đại sứ EU tại Việt Nam Bruno Angelet trò chuyện cùng báo chí nhân dịp cuối năm - Ảnh: Q.TRUNG
“Nhận được thẻ xanh là một điều tuyệt vời nhưng cũng đừng xem thẻ vàng là một sự trừng phạt của EU. Hãy xem thẻ vàng là động lực giúp Việt Nam hiện đại hóa ngành thủy sản, nâng cao năng lực cạnh tranh tốt hơn so với các nước trong khu vực
Đại sứ Bruno Angelet
Việt Nam quyết tâm ngăn IUU
Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 22/12 tại Hà Nội, Đại sứ EU tại Việt Nam Bruno Angelet cho biết ông đã làm việc với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn về vấn đề thẻ vàng.
"Những gì chúng tôi đã nhìn thấy cho đến nay chính là những dấu hiệu tích cực về cam kết chính trị thông qua các kế hoạch hành động cụ thể, đặc biệt là Quốc hội Việt Nam vừa thông qua Luật thủy sản sửa đổi. Chúng tôi cần thời gian để đánh giá độ hiệu quả của các biện pháp Việt Nam đang thực hiện. Việc Việt Nam có thể quyết tâm chính trị là điều rất tốt nhưng còn phải đợi xem kết quả" - ông nói.
Đại sứ Bruno giải thích rằng theo quy trình, tháng 4/2018, 6 tháng sau khi EU phạt thẻ vàng Việt Nam, Ủy ban Thủy sản của EU sẽ xem xét đánh giá các giải pháp ngăn IUU của Việt Nam. Nếu những giải pháp này được đánh giá tốt, Việt Nam sẽ tiến gần đến thẻ xanh. Còn nếu Việt Nam không có sự cải thiện nào hoặc thậm chí thụt lùi, nhiều khả năng sẽ nhận thẻ đỏ.
Tuy nhiên, đại sứ EU tại Việt Nam không cho rằng Việt Nam có thể giải quyết tất cả vấn đề về IUU trong 6 tháng. "Vấn đề này (IUU) rất phức tạp. Chúng tôi cùng Việt Nam giải quyết vấn đề này trong 5 năm trước khi Việt Nam bị cảnh cáo thẻ vàng cho nên 6 tháng là hầu như không thể" - đại sứ Bruno nói.
Ngày 22/12, Financial Times dẫn thông tin từ Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết Việt Nam là một trong những nền công nghiệp hải sản lớn của thế giới cùng với Mỹ, Trung Quốc và Na Uy. Việt Nam dự kiến xuất khẩu các sản phẩm thủy sản trị giá 8,3 tỉ USD khắp thế giới trong năm 2017. Riêng thị trường EU, theo VASEP, chiếm tới 1/5 xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.
Ngày 24/8/2026, Trung tâm Thông tin, Lưu trữ và Thư viện thuộc Cục Chuyển đổi số (BNNMT) ban hành văn bản Hướng dẫn tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu từ ngày 01/9/2026.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành xử lý thực chất những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp liên quan lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; cái gì đã rõ thì hướng dẫn cụ thể, cái gì còn vướng thì tháo gỡ, cái gì chưa phù hợp thì mạnh dạn sửa đổi, qua đó tạo sự thông thoáng, giảm chi phí cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số.
(vasep.com.vn) Cá minh thái Alaska là loài được khai thác nhiều nhất tại Mỹ và giữ vai trò quan trọng trong ngành thủy sản Alaska. Tuy nhiên, hoạt động khai thác loài cá này đang thu hút sự chú ý ngày càng lớn do vấn đề đánh bắt ngoài ý muốn, đặc biệt là cá hồi.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá tuyết tại châu Âu đang chịu sức ép lớn khi hạn ngạch khai thác giảm, sản lượng đánh bắt hạn chế và nhu cầu thị trường vẫn duy trì ở mức cao. Tình trạng thiếu nguyên liệu đã đẩy giá cá tuyết lên mức kỷ lục tại nhiều thị trường, đồng thời gây áp lực lên các nhà chế biến, nhà bán lẻ và ngành dịch vụ ăn uống.
(vasep.com.vn) Hà Lan tiếp tục củng cố vai trò là một trong những trung tâm nhập khẩu, phân phối và chế biến thủy sản quan trọng của châu Âu, trong đó cá hồi Đại Tây Dương nuôi là một trong những mặt hàng ngày càng có vai trò nổi bật.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang EU vẫn tiếp tục sụt giảm trong tháng 7, trong khi Indonesia – quốc gia có sản lượng khai thác cá ngừ lớn gần gấp 3 lần Việt Nam – đang tiến gần hơn tới FTA với EU. Khi khoảng cách ưu đãi thuế quan dần thu hẹp, cạnh tranh tại thị trường này sẽ không chỉ nằm ở giá, mà còn ở nguồn nguyên liệu, xuất xứ và khả năng truy xuất.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 25/8/2026 chứng kiến những bước dịch chuyển đáng chú ý trong chuỗi cung ứng, nổi bật là việc Trung Quốc tăng vọt 55,7% lượng nhập khẩu bột cá từ Việt Nam nhằm bù đắp khoảng trống sau khi Peru kết thúc sớm vụ cá cơm. Tại Đông Nam Á, thị trường tôm tiếp tục chịu sức ép cạnh tranh gay gắt khi Indonesia lần đầu tiên nhập khẩu tôm nguyên liệu từ Ecuador cho chế biến, trong khi Ecuador đẩy mạnh chiến lược mở rộng sang Nhật Bản để giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. Ngược lại, cá tra Việt Nam tiếp tục đứng trước cơ hội mở rộng thị phần tại Mỹ do giá cá rô phi Trung Quốc duy trì đà tăng, cùng với tín hiệu tích cực từ xu hướng tối ưu hóa giá trị phụ phẩm và đẩy mạnh công nghệ chế biến sâu được định hình rõ nét sau kỳ Vietfish 2026.
(vasep.com.vn) Lạm phát, chi phí nguyên liệu tăng và nguồn cung cá thịt trắng hạn chế đang thúc đẩy High Liner Foods đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, trong đó tăng tỷ trọng thủy sản nuôi và sử dụng các loài thay thế cho cá tuyết.
(vasep.com.vn) Từ ngày 12-19/8/2026, Lễ hội và hội chợ “Made in Russia” lần thứ 8 diễn ra tại Thiên Tân, Trung Quốc, quy tụ hơn 60 doanh nghiệp đến từ trên 30 vùng của Nga. Sự kiện được xem là cơ hội để doanh nghiệp Nga quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường tại Trung Quốc, trong đó thủy sản là một nhóm hàng đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Bộ Ngoại giao Mỹ đang tìm kiếm một tổ chức phi chính phủ (NGO) làm đối tác có khả năng xác định bằng chứng về lao động cưỡng bức và hoạt động khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) trong chuỗi cung ứng thủy sản.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
