ASEAN trở thành nguồn cung thủy sản lớn nhất cho Trung Quốc

Nga là nhà cung cấp hàng đầu và dài hạn của Trung Quốc với nguyên liệu cá tuyết cho chế biến, chiếm 13,9% NK của Trung quốc trong nửa đầu năm nay, với khối lượng 640.900 tấn, trị giá 1,11 tỷ USD, giảm 4,8% về lượng và tăng 24,7% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Xu hướng này cho thấy XK các loài có khối lượng lớn như cá tuyết đang được đẩy mạnh chế biến trong nước – mục tiêu lâu dài của chính phủ Nga, trong khi  tăng XK các sản phẩm cao cấp như cua.

Bất chấp căng thẳng thương mại Mỹ - Trung, XK thủy sản  của Mỹ sang Trung Quốc trong nửa đầu năm vẫn khả quan với khối lượng tăng 2,4% đạt 254.000 tấn, giá trị tăng 30,2% đạt 852 triệu USD.

Năm nay, NK của Trung Quốc tiếp tục tăng với tốc độ nhanh hơn XK. Việc thực thi chặt chẽ hơn lệnh cấm đánh bắt cá và các quy định về môi trường của chính phủ cũng thúc đẩy nhu cầu NK.

Nửa đầu năm 2017, Nga chiếm 15,4% tổng NK thủy sản của Trung Quốc, với 620.100 tấn, trị giá 785 triệu USD, tăng lần lượt 16,8% và 13,2% so với cùng kỳ năm trước. ASEAN chiếm 12,3% với 289.000 tấn, trị giá 625 triệu USD, giảm 5% về lượng và tăng gần 1% về giá trị.

Thặng dư thương mại thủy sản của Trung Quốc giảm 1,019 tỷ USD xuống còn 4,34 tỷ USD. Tổng XNK thủy sản của Trung Quốc trong nửa đầu năm 2018 đạt 5,19 triệu tấn, giảm 1,6% nhưng giá trị tăng 15% đạt 20,3 tỷ USD, cho thấy giá XNK tăng vì nguồn cung giảm và nhu cầu đang tăng.

Các lô hàng sơ chế XK (không phải hàng chế biến và tái XK) của Trung Quốc giảm 2,4% về khối lượng xuống 1,66 triệu tấn trong khi tăng 7,6% về trị giá 9,2 tỷ USD. Danh mục này chiếm 70,9% XK thủy sản của Trung Quốc về khối lượng và 74,4% về giá trị trong 6 tháng đầu năm. Các loài chủ yếu trong danh mục này là mực, bạch tuộc, cá rô phi và cá thu Thái Bình Dương.

Sản phẩm XK hàng đầu của Trung Quốc là mực, bạch tuộc, chiếm 23,4% giá trị XK, đạt 324.500 tấn trị giá 2,15 tỷ USD - tăng lần lượt 11,8% và 16,3%. XK mực, bạch tuộc từ Trung Quốc sang Nhật Bản trong giai đoạn này tăng 11,8% về khối lượng và 16,3% về giá trị.

Tôm đứng thứ hai, chiếm 11% XK. Tuy nhiên, XK tôm của Trung Quốc vẫn ổn định ở mức 79.700 tấn, trị giá 1,01 tỷ USD (884,7 triệu EUR).

Khối lượng cá rô phi XK tăng 9,81% lên 239.600 tấn trị giá 735 triệu USD, tăng 11,4%. Lươn chiếm 7,6% với 28.500 tấn XK, giá trị 705 triệu USD.

XK thủy sản có vỏ  chiếm 7,3% tổng XK, giảm 11,2% về khối lượng xuống còn 125.700 tấn, trị giá 669 triệu USD giảm 7,4% về giá trị. XK cá thu Thái Bình Dương giảm 29,5% về khối lượng xuống còn 154.300 tấn trị giá 314 triệu USD.

Hàng gia công chiếm 24% tổng XK, khối lượng giảm 3,13% so với cùng kỳ năm ngoái xuống 577.000 tấn, giá trị XK tăng 4,7% lên 2,97 tỷ USD. Trong số đó, khối lượng chế biến theo hợp đồng gia công đạt 100.500 tấn, giảm 3,3% nhưng tăng 5,9% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái đạt 692 triệu USD. Phần còn lại là thủy sản các nhà máy chế biến NK để tái xuất - giảm 3,1% về khối lượng và tăng 4,3% về giá trị.

Nhật Bản là thị trường XK hàng đầu của Trung Quốc. Mặc dù tổng khối lượng NK thủy sản từ Trung Quốc vào Nhật Bản giảm 4,07% xuống còn 357.000 tấn, giá trị vẫn tăng 5,6% đạt 2,35 tỷ USD. Hoa Kỳ đứng thứ hai sau Nhật Bản, với 292.900 tấn, trị giá 1,77 tỷ USD, tăng 1,48%.

XK thủy sản của Trung Quốc sang ASEAN cũng sụt giảm đáng kể dù Trung Quốc đã nỗ lực thông qua kế hoạch “Một Vành Đai, Một Con Đường” để tăng XK cho khu vực. Mặc dù Trung Quốc đã hướng mục tiêu tới người tiêu dùng trong khu vực, nhưng XK thủy sản sang các nước ASEAN giảm 14,6% còn 327.100 tấn và giá trị giảm 2,67% xuống 1,55 tỷ USD. XK sang các thị trường chính của Malaysia và Indonesia lần lượt giảm 24% và 22% về khối lượng. Tuy nhiên, bù lại Trung Quốc đã tăng doanh số sang EU. XK sang EU tăng 5,28% lên 310.020 tấn trị giá 1,39 tỷ USD, tăng 12,24% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, so với Mỹ hoặc ASEAN, EU không phải là thị trường hấp dẫn, vì là thị trường sản phẩm chế biến chiếm ưu thế. Ngoài ra, khối lượng XK giảm, giá trị tăng cho thấy giá trung bình XK đang gia tăng. Dự báo nhu cầu của Trung Quốc tiếp tục tăng, sẽ khiến giá trung bình trên thị trường thế giới tăng.