Dự án Responsible Shrimp Slaughter Project, được hỗ trợ bởi Coefficient Giving, sẽ kết nối nghiên cứu khoa học, kinh nghiệm của người sản xuất và chuyên môn của ngành nhằm giải quyết những khoảng trống bằng chứng hiện nay, đồng thời chuyển các kết quả nghiên cứu thành những giải pháp có thể áp dụng trong điều kiện sản xuất thương mại.
Từ nghiên cứu khoa học đến hướng dẫn có thể áp dụng tại trang trại
Dự án được phát triển từ những thảo luận trước đây về việc thành lập Responsible Shrimp Slaughter Coalition. Mặc dù liên minh này không được chính thức thành lập, ASC cho rằng nhu cầu phối hợp nghiên cứu và xây dựng hướng dẫn thực tiễn cho ngành thủy sản ngày càng trở nên cấp thiết.
Theo kế hoạch, ASC sẽ tổng hợp các bằng chứng khoa học hiện có, điều phối các nghiên cứu chuyên sâu và thử nghiệm thực địa, sau đó chuyển các kết quả thành công cụ phục vụ trực tiếp cho người sản xuất.
Dự án hướng tới ba nhóm kết quả chính: xác định các thông số đã được kiểm chứng cho quá trình làm ngất và giết mổ tôm; xây dựng các chỉ số có thể kiểm tra tại trang trại để đánh giá hiệu quả của phương pháp; và xây dựng hướng dẫn hỗ trợ thiết lập quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOP) về giết mổ tôm có trách nhiệm.
ASC cho biết dự án được triển khai trong bối cảnh vấn đề phúc lợi thủy sản ngày càng nhận được sự quan tâm trong toàn bộ chuỗi cung ứng, đặc biệt trước sự giám sát ngày càng lớn của các tổ chức và chiến dịch về phúc lợi động vật tại châu Âu.
Trong quá trình thực hiện, ASC sẽ làm việc với người nuôi, doanh nghiệp chế biến, nhà bán lẻ, giới nghiên cứu và các bên liên quan khác để bảo đảm các giải pháp được xây dựng phù hợp với nhiều điều kiện sản xuất khác nhau.
Khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và sản xuất thương mại
Bà Maria Filipa Castanheira, Standards Manager – Health and Welfare của ASC, cho biết các nghiên cứu gần đây đang giúp ngành hiểu rõ hơn về những điều kiện cần thiết để làm ngất và giết mổ tôm hiệu quả.
Tuy nhiên, vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa việc chứng minh một phương pháp trong phòng thí nghiệm với khả năng áp dụng, giám sát và xác minh hiệu quả của phương pháp đó trong điều kiện trang trại thương mại.
Theo bà Castanheira, dự án mới sẽ tập trung thu hẹp khoảng cách này thông qua việc kết hợp nghiên cứu khoa học độc lập, thử nghiệm thực địa và kinh nghiệm thực tế của người sản xuất.
Một số nghiên cứu của Đại học Stirling đang góp phần làm rõ cơ sở khoa học về phúc lợi tôm trong quá trình giết mổ, bao gồm các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm đối với phương pháp gây ngất bằng điện và các phương pháp đánh giá trạng thái mất cảm giác của tôm.
Tuy nhiên, ASC nhấn mạnh vẫn cần thêm nghiên cứu để xác định cách thức áp dụng và kiểm chứng những phương pháp này trong điều kiện sản xuất thực tế.
Bằng chứng khoa học hiện vẫn còn hạn chế
Một tổng quan hệ thống gần đây của các nhà nghiên cứu thuộc Normandie Université, Université Rennes và Bankiva cũng chỉ ra những khoảng trống đáng kể trong cơ sở bằng chứng hiện nay.
Sau khi xem xét các nghiên cứu khoa học được công bố trong khoảng ba thập kỷ, nhóm tác giả chỉ tìm thấy một số ít nghiên cứu thực nghiệm sơ cấp tập trung cụ thể vào tôm thẻ chân trắng Penaeus vannamei.
Các tác giả kết luận rằng bằng chứng hiện tại chưa đủ để xác định liệu những phương pháp làm ngất và giết mổ đang được sử dụng có thể được coi là phương pháp nhân đạo hay không.
Điều này cũng cho thấy việc xây dựng yêu cầu hoặc hướng dẫn về phúc lợi tôm cần tiếp tục dựa trên nghiên cứu thực nghiệm và kiểm chứng trong điều kiện thương mại, thay vì chỉ dựa trên kết quả của một số nghiên cứu riêng lẻ.
ASC cho rằng không một nghiên cứu đơn lẻ nào có thể giải đáp toàn bộ các câu hỏi liên quan đến phúc lợi tôm khi giết mổ. Các giải pháp cũng phải tính đến sự khác biệt rất lớn về quy mô trang trại, hệ thống nuôi, điều kiện sản xuất và chuỗi cung ứng tại các khu vực trên thế giới.
Thông qua Responsible Shrimp Slaughter Project, ASC đặt mục tiêu từng bước xây dựng nền tảng khoa học và các hướng dẫn có thể triển khai trong thực tế, qua đó hỗ trợ cải thiện sức khỏe và phúc lợi động vật trong nuôi trồng thủy sản theo hướng dựa trên bằng chứng và cải tiến liên tục.
(vasep.com.vn) Malta sẽ triển khai máy bay giám sát nghề cá của Cơ quan Kiểm soát Nghề cá châu Âu (EFCA) hoạt động từ Malta trong năm nay nhằm tăng cường phát hiện và xử lý hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
(vasep.com.vn) Philippines đang đẩy mạnh tìm kiếm và đa dạng hóa nguồn nguyên liệu sản xuất thức ăn thủy sản nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, trong bối cảnh thời tiết cực đoan và nguồn cung nguyên liệu toàn cầu ngày càng khó dự báo.
(vasep.com.vn) Nguồn lợi cá tuyết Đại Tây Dương tại khu vực Đông Bắc Bắc Cực đang xuất hiện tín hiệu cải thiện sau nhiều năm suy giảm. Nhóm các nhà khoa học Nga và Na Uy vừa đề xuất Tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) năm 2027 ở mức 312.700 tấn, tăng khoảng 9,7% so với mức 285.000 tấn của năm 2026. Đây là lần đầu tiên trong những năm gần đây khuyến nghị khoa học đối với hạn ngạch của nguồn lợi này được điều chỉnh tăng.
(vasep.com.vn) Nuôi biển công nghệ cao đang mở ra không gian tăng trưởng mới cho ngành thủy sản Việt Nam, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp đầu tư vào lồng nuôi hiện đại, tự động hóa, AI và các mô hình khai thác đa giá trị trên cùng một vùng biển.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) vừa khởi động một dự án nghiên cứu ứng dụng mới nhằm củng cố cơ sở khoa học và phát triển các công cụ thực tiễn để cải thiện phúc lợi của tôm nuôi trong quá trình làm ngất và giết mổ.
(vasep.com.vn) Tuần 41 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý trên thị trường thủy sản toàn cầu, từ giá tôm và nguồn cung nguyên liệu thức ăn đến sức mua tại Mỹ và nhu cầu cá ngừ, cá hồi tại Nhật Bản. Trong khi giá tôm châu Á đi ngang hoặc tăng nhẹ, nguồn cung bột cá và dầu cá tiếp tục đối mặt nguy cơ thiếu hụt. Thị trường Mỹ cũng chịu sức ép từ giá thủy sản cao, thúc đẩy xu hướng phát triển các sản phẩm tiện lợi, giá phù hợp hơn.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Nga được dự báo tiếp tục duy trì kết quả tích cực trong năm 2026, với kim ngạch có thể đạt khoảng 6,4–6,5 tỷ USD, tăng so với mức 6,1 tỷ USD của năm 2025. Theo ông German Zverev, Chủ tịch Hiệp Hội Các Doanh Nghiệp, Doanh nhân và Xuất khẩu Thủy sản Toàn Nga (VARPE), diễn biến xuất khẩu trong nửa đầu năm đang cho thấy triển vọng khả quan cho cả năm.
(vasep.com.vn) Trong 6 tháng đầu năm 2026, Indonesia xuất khẩu khoảng 566.250 tấn thủy sản, với tổng kim ngạch đạt khoảng 3 tỷ USD. Hoạt động xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, đưa thủy sản Indonesia hiện diện tại 152 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá rô phi nguyên liệu tại một số vùng sản xuất chủ lực của Trung Quốc đang có dấu hiệu thắt chặt, đặc biệt tại Quảng Đông và Hải Nam, khi lượng thả nuôi giảm trong đầu năm 2026 khiến nguồn cá đạt cỡ thu hoạch bị hạn chế. Theo Ocean Treasure, tình trạng này đang tác động đến hoạt động thu mua của các nhà máy chế biến trong tháng 9.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi cá rô phi Brazil đang đối mặt với sức ép gia tăng từ nguồn cá nhập khẩu, trong bối cảnh lượng philê cá rô phi Việt Nam vào thị trường này tăng mạnh. Theo Hiệp hội Nuôi trồng Thủy sản Brazil, sản lượng cá rô phi trong nước, vốn tăng khoảng 10%/năm, có thể chững lại trong năm 2026 khi sản phẩm nhập khẩu ngày càng chiếm thêm thị phần.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn