Giá cá minh thái có thể tăng mạnh khi nguồn cung giảm và nhu cầu cao

Nguồn cung cá minh thái toàn cầu đang đối mặt với lần sụt giảm mạnh nguồn cung đầu tiên kể từ khoảng năm 2008, theo một hội thảo tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu năm 2022 của Hiệp hộiThủy sản Quốc gia, diễn ra từ ngày 18 đến 20/1. Trên toàn cầu, tổng sản lượng khai thác cá minh thái sẽ giảm từ 3,49 triệu tấn (tấn) xuống 3,22 triệu tấn vào năm 2022, theo nhóm nghiên cứu. Tại Hoa Kỳ, tổng sản lượng cho phép đánh bắt đối với cá minh thái Alaska đã được đặt ở mức 1,24 triệu tấn, giảm 189.000 tấn so với năm 2021.

Sự sụt giảm sản lượng khai thác đã được báo trước bởi các cuộc đánh giá trữ lượng. Ủy ban Khoa học và Thống kê của Hội đồng Quản lý Nghề cá Bắc Thái Bình Dương của Hoa Kỳ khuyến nghị mức đánh bắt sinh học có thể chấp nhận được là 1,111 triệu tấn vào cuối năm 2021.

Nga cũng đã giảm tổng sản lượng đánh bắt cá minh thái được phép vào năm 2022.  Bộ Nông nghiệp Nga thông báo vào cuối năm 2021, sản lượng khai thác sẽ là 1,927 triệu tấn, giảm so với 1,996 triệu tấn vào năm 2021.

Theo Ron Rogness của Nhà sản xuất cá minh thái Alaska, đây là lần sụt giảm đầu tiên  sau thời kỳ “rất ổn định” từ năm 2016 đến năm 2021.

Dữ liệu cho một số sản phẩm đã cho thấy mức giá kỷ lục, cao hơn đáng kể so với mức cao trước đó. Giá philê IQF từ 4 đến 6 ounce đã rất ổn định trong vài năm,  ở mức 1,40 USD (1,24 EUR) từ tháng 3/2014 đến cuối năm 2018, khi chúng bắt đầu tăng chậm. Giá của cùng một sản phẩm đó đã tăng gần gấp đôi lên 2,70 USD (2,39 EUR) vào cuối năm 2021.

Rogness cho biết việc tăng giá không được phản ánh trong giá sản phẩm block, mà giá block thường theo sau giá philê.

Một phần của việc tăng giá đó có thể có hoặc không do những thay đổi về loại sản phẩm được cung cấp. Theo dữ liệu từ GAPP, vào năm 2021, sản lượng philê rút xương (PBO) giảm xuống, trong khi sản lượng surimi tăng lên, theo dữ liệu từ GAPP.

Tính đến ngày 13/11/2021, 193.688 tấn surimi đã được sản xuất tại Hoa Kỳ, tăng 16.547 tấn so với năm 2020. Trong khi đó, sản lượng philê PBO giảm 12.655 tấn từ 102.339 tấn xuống 89.684 tấn.

Nhìn chung, tổng xuất khẩu philê cá minh thái Alaska của Mỹ đã giảm đáng kể kể từ năm 2019. Năm 2019, Mỹ xuất khẩu hơn 130.000 tấn philê cá minh thái, với giá trung bình là 3.021 USD (2.680 EUR). Số lượng đó giảm xuống 104.770 tấn vào năm 2020 và tiếp tục giảm vào năm 2021 xuống còn 92.733 tấn. Khối lượng giảm đồng thời với việc giá tiếp tục tăng, với giá philê đạt mức giá trung bình là 3.179 USD (2.820 EUR) / tấn vào năm 2020 và 3.232 USD (2.867 EUR) / tấn vào năm 2021

Giá cá minh thái ở EU cũng tăng từ năm 2018 đến năm 2020. Trong suốt năm 2020 và đến năm 2021, giá cá minh thái xuất xứ Mỹ và Nga đã tăng lên trên 3.000 EUR (3.380 USD)/tấn và tương đối ổn định ở mức đó. Đồng thời, nhập khẩu cá minh thái xuất xứ Nga vào EU đã vượt qua những sản phẩm có xuất xứ từ Hoa Kỳ vào đầu năm 2021.

Rogness cho biết: “Lần đầu tiên nhập khẩu sản phẩm của Nga trong thời kỳ đó vượt quá nhập khẩu sản phẩm của Mỹ.

Từ năm 2020 đến năm 2021, giá nhập khẩu cá minh thái xuất xứ Nga thực tế đã giảm trung bình từ 3.048 EUR (3.435 USD)/ tấn xuống 2.979 EUR (3.357 USD)/tấn. Sự giảm giá đó đồng thời với sự gia tăng khối lượng 13.657 tấn - từ 30.881 tấn vào năm 2020 lên 44.538 tấn vào năm 2021 - tăng 44%.

Nga đang phải đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan trong đội tàu cá minh thái của mình kể từ khi Trung Quốc thắt chặt các hạn chế dẫn đến việc các công ty Nga gặp khó khăn hơn trongxuất khẩu sang khách hàng lớn nhất của mình. Các hạn chế đã khiến khối lượng thương mại với Trung Quốc giảm 83% trong nửa đầu năm 2021 so với năm 2020 và dẫn đến việc Hàn Quốc trở thành nhà nhập khẩu thủy sản hàng đầu của Nga.

Trong khi đó, xuất khẩu cá minh thái từ Nga sang Pháp, Bồ Đào Nha, Ba Lan, Tây Ban Nha và Đức đều tăng so với năm 2020 - có khả năng góp phần vào sự tăng vọt nhập khẩu của EU.