Điểm tin thủy sản thế giới ngày 25/8/2026

1. Trung Quốc tăng mạnh mua bột cá Việt Nam sau khi Peru đóng sớm vụ cá cơm

Trung Quốc đang chuyển mạnh sang nguồn bột cá Việt Nam và Ấn Độ sau khi Peru hủy phần còn lại của vụ khai thác cá cơm Bắc–Trung. Tháng 6/2026, Trung Quốc nhập 25.494 tấn bột cá từ Việt Nam, tăng 55,7% so với cùng kỳ, đưa Việt Nam trở thành nguồn cung lớn nhất của Trung Quốc trong tháng. Nhập từ Ấn Độ cũng tăng 28,5%, lên 16.381 tấn.

Diễn biến này xuất hiện sau khi Peru phải kết thúc vụ cá cơm khi mới khai thác khoảng 24% hạn ngạch, làm triển vọng nguồn cung bột cá toàn cầu trở nên căng hơn. Tuy nhiên tại Trung Quốc, nguồn cung nội địa tăng vẫn đang giữ giá bột cá ở vùng thấp trong nhiều tháng.

Đây là cơ hội đáng kể cho ngành bột cá và chế biến phụ phẩm thủy sản Việt Nam, nhưng đồng thời có thể tạo cạnh tranh nguyên liệu giữa nhu cầu xuất khẩu và nhu cầu sản xuất thức ăn trong nước.

2. Indonesia lần đầu gây chú ý vì nhập tôm nguyên liệu Ecuador cho chế biến

Một diễn biến cạnh tranh rất đáng quan tâm vừa xuất hiện tại Đông Nam Á. Indonesia xác nhận đã nhập 120 tấn tôm Ecuador qua cảng Tanjung Perak, Surabaya trong tháng 6 để làm nguyên liệu cho ngành chế biến. Lô hàng được nhập theo cơ chế khu vực hải quan đặc biệt và được cơ quan chức năng Indonesia xác nhận không vi phạm quy định.

Tôm Ecuador trước khi thông quan cũng được kiểm tra virus đốm trắng (WSSV) và cho kết quả âm tính. Tuy nhiên, việc nhập khẩu đã gây lo ngại cho người nuôi tôm Indonesia, khiến Bộ Hàng hải và Nghề cá nước này yêu cầu các nhà máy, nhà xuất khẩu và nhập khẩu ưu tiên sử dụng tôm chân trắng sản xuất trong nước.)

3. Ecuador tiếp tục tìm thị trường mới cho tôm, nhắm vào Nhật Bản

Sau khi đạt kỷ lục 7,47 tỷ USD xuất khẩu tôm năm 2025, Ecuador đang tìm cách giảm phụ thuộc vào ba thị trường truyền thống là Trung Quốc, Mỹ và EU bằng cách mở rộng sang Nhật Bản. Ba thị trường lớn hiện vẫn chiếm hơn 90% doanh số tôm Ecuador.

Năm 2025, Ecuador đã xuất sang Nhật khoảng 41,8 triệu pound tôm, trị giá 124 triệu USD, tăng 35,6% về lượng và 48,6% về giá trị. Tuy nhiên Nhật mới chiếm khoảng 1,4% tổng XK tôm Ecuador, nghĩa là dư địa tăng trưởng còn rất lớn.

Nhật Bản là thị trường mà tôm Việt Nam có lợi thế lâu năm về chế biến sâu và sản phẩm giá trị gia tăng. Việc Ecuador chuyển từ tập trung nguyên liệu sang mở rộng sản phẩm và thị trường Nhật sẽ khiến cạnh tranh tại phân khúc này đáng chú ý hơn trong vài năm tới.

4. Giá tôm nguyên liệu Thái Lan giảm, thị trường tôm châu Á tiếp tục chịu sức ép

Dữ liệu giá sáng 25/8 cho thấy tôm chân trắng tại trại Thái Lan cỡ 70 con/kg ở khoảng 140 baht/kg, giảm 1,75% theo cập nhật giá mới nhất.

Đặt cùng việc Indonesia phải bảo vệ đầu ra cho tôm nội địa sau khi xuất hiện tôm Ecuador nhập khẩu, tín hiệu cho thấy cạnh tranh nguyên liệu tôm trong khu vực châu Á vẫn khá mạnh.

Đối với Việt Nam, mặt bằng giá tôm của Ecuador – Ấn Độ – Indonesia – Thái Lan – Việt Nam cần được nhìn cùng nhau, bởi khoảng cách giá nguyên liệu ngày càng tác động trực tiếp tới khả năng nhận đơn hàng chế biến.

5. Giá cá rô phi Trung Quốc tại Mỹ tăng, tạo thêm khoảng trống cho cá tra Việt Nam

Giá bán buôn phi lê cá rô phi đông lạnh Trung Quốc tại Mỹ tiếp tục tăng do nguồn hàng từ Trung Quốc giảm. Đây là diễn biến có lợi tương đối cho cá tra Việt Nam bởi hai sản phẩm cạnh tranh trực tiếp trong phân khúc cá thịt trắng đông lạnh giá vừa phải.

Cá tra có lợi thế ở khả năng cung ứng quanh năm, quy mô chế biến lớn và nhiều quy cách sản phẩm. Trong bối cảnh giá tilapia Trung Quốc tăng, khoảng cách giá giữa hai sản phẩm có thể thu hẹp, tạo thêm cơ hội cho nhà nhập khẩu Mỹ thay thế một phần tilapia bằng cá tra.

Tuy nhiên, cơ hội này diễn ra đúng thời điểm cá tra Việt Nam chịu áp lực lớn hơn từ kết quả POR21 và chi phí thuế tại Mỹ, vì vậy lợi thế thị trường không tự động chuyển thành tăng xuất khẩu.

6. Thị trường bán buôn Mỹ bước vào tuần 35 với diễn biến phân hóa mạnh giữa các mặt hàng

Cập nhật tuần 35 đối với các mặt hàng thủy sản chủ lực tại Mỹ, bao gồm tôm, cá tra, cá rô phi, cá hồi, cá thịt trắng và các loại giáp xác.

Xu hướng đáng chú ý từ những tuần gần đây là giá tôm vẫn chịu sức ép trong khi cá rô phi tăng do nguồn cung Trung Quốc thắt lại. Điều này tạo môi trường thị trường khác nhau rõ rệt cho hai ngành hàng xuất khẩu lớn của Việt Nam: tôm phải cạnh tranh mạnh về giá, trong khi cá tra có thêm cơ hội từ sự thay đổi của thị trường cá thịt trắng.

7. Mỹ đóng cửa thương mại một số nghề cá do đạt giới hạn khai thác

NOAA thông báo đóng cửa khai thác thương mại cá hồng đỏ, cá tilefish sọc xanh, nhóm cá mú scamp/yellowmouth tại vùng biển liên bang Nam Đại Tây Dương từ ngày 24/8; nghề cá thu Tây Ban Nha khu vực phía Bắc cũng đóng cửa từ ngày 25/8.

Đây không phải nhóm cạnh tranh trực tiếp lớn với Việt Nam, nhưng phản ánh việc Mỹ tiếp tục sử dụng hạn ngạch và đóng cửa mùa vụ khá chặt để kiểm soát nguồn lợi khai thác.

Trong dài hạn, việc hạn chế nguồn cung khai thác nội địa có thể tạo thêm khoảng trống cho một số sản phẩm thủy sản nhập khẩu, nhất là các sản phẩm thay thế trong phân khúc dịch vụ thực phẩm.

8. Nhật Bản: sản lượng cá hồi coho nuôi tại Miyagi bất ngờ vượt dự báo

Thông tin mới sáng 25/8 cho thấy tỉnh Miyagi – vùng sản xuất salmonid lớn nhất Nhật Bản – đã có sản lượng coho nuôi vượt dự báo, sau khi thu hoạch tháng 7 đạt mức kỷ lục. Trước đó thị trường từng dự kiến sản lượng năm nay sẽ thấp hơn.

Diễn biến này có thể giúp giảm một phần sức ép thiếu nguồn cá hồi tại Nhật, trong bối cảnh nguồn cá hồi tự nhiên của nước này yếu và nhập khẩu coho Chile đã tăng mạnh.

9. Ngành bột cá Việt Nam đứng trước cơ hội nâng giá trị

Một vấn đề được đưa ra ngay sau Vietfish 2026 là nghịch lý của ngành bột cá Việt Nam: sản lượng lớn nhưng xuất khẩu vẫn tập trung nhiều vào phân khúc giá thấp, trong khi ngành thức ăn trong nước lại phải nhập bột cá chất lượng cao.

Thông tin này trở nên đặc biệt đáng chú ý đúng lúc Trung Quốc tăng 55,7% nhập khẩu bột cá từ Việt Nam và Peru thiếu hụt nguồn cung.

Nếu chất lượng nguyên liệu, protein, độ tươi, histamine và truy xuất phụ phẩm được cải thiện, phụ phẩm chế biến thủy sản có thể chuyển từ một nguồn thu phụ thành một mắt xích có giá trị cao hơn trong chuỗi thủy sản Việt Nam.

10. Vietfish 2026 làm nổi bật xu hướng nâng giá trị phụ phẩm thủy sản

Một trong những nội dung đáng chú ý từ chuỗi hoạt động liên quan Vietfish là hướng phát triển bột cá, dầu cá và protein sinh học từ phụ phẩm thủy sản, thay vì xử lý phụ phẩm như nguyên liệu cấp thấp. Việt Nam có lợi thế đặc biệt do tổng sản lượng thủy sản gần 10 triệu tấn và ngành chế biến tôm, cá tra, cá ngừ phát triển mạnh.

Tin Trung Quốc tăng mua bột cá Việt Nam ngay sau hội chợ cho thấy đây không chỉ là câu chuyện công nghệ hay kinh tế tuần hoàn mà đã có tín hiệu thị trường thực tế.

Về dài hạn, giá trị của một tấn thủy sản Việt Nam sẽ không chỉ được quyết định bởi phi lê hay sản phẩm chính, mà còn bởi khả năng thu hồi protein, dầu cá, collagen, gelatin và các thành phần giá trị cao từ phụ phẩm.

11. Vietfish 2026 cho thấy sức ép cạnh tranh của ngành tôm đang chuyển từ sản lượng sang công nghệ

Một thông điệp nổi bật tại Vietfish năm nay là tự động hóa, chế biến sâu và sản phẩm giá trị gia tăng. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi Ecuador đang tăng nhanh sản lượng và bắt đầu mở rộng sang những thị trường vốn là thế mạnh của tôm chế biến châu Á như Nhật Bản.

Đối với tôm Việt Nam, lợi thế cạnh tranh ngày càng ít nằm ở tôm nguyên liệu đông lạnh đơn thuần. Khoảng cách với Ecuador sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào năng suất chế biến, tỷ lệ thu hồi, tự động hóa, sản phẩm tiện lợi và khả năng phát triển sản phẩm theo yêu cầu của từng chuỗi bán lẻ.