Xuất khẩu tôm sang Trung Quốc tăng mạnh

Giá tôm thế giới có xu hướng nhích lên do thị trường tiền tệ bớt biến động (yên tăng giá; USD, EUR và đồng tiền của các nguồn cung cạnh tranh với Việt Nam ổn định hơn). Nhu cầu từ các thị trường chính tăng hơn nhờ cung-cầu tại các thị trường này ổn định hơn và tồn kho giảm đã giúp XK tôm Việt Nam tính đến tháng 5 năm nay vẫn duy trì được đà tăng trưởng so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong top 10 thị trường NK chính; XK tôm sang Mỹ, EU, Trung Quốc, Hàn Quốc tăng trưởng tốt. Trong đó, XK sang Trung Quốc & Hồng Kông tăng mạnh nhất 34,3%; tiếp đó là Mỹ với 17,4%. XK sang Nhật Bản, Australia, Canada, ASEAN, Đài Loan và Thụy Sỹ sụt giảm trong đó XK sang Đài Loan giảm mạnh nhất 31,6%; tiếp đó là Thụy Sỹ và Canada lần lượt giảm 23% và 22,7%. Tuy nhiên đây là những thị trường NK nhỏ hơn nên kết quả XK chung của 5 tháng đầu năm vẫn duy trì được đà tăng trưởng dương.

Tôm chân trắng chiếm tỷ trọng cao nhất với 57,8%, tôm sú đứng thứ hai với 33,7% và tôm biển xếp thứ ba với 8,5%. So với 5 tháng đầu năm 2015, tỷ trọng tôm chân trắng và tôm sú tăng nhẹ trong khi tỷ trọng tôm biển giảm. Trong tổng các sản phẩm tôm XK tính theo mã HS, giá trị XK tôm sú chế biến (mã HS 16) tăng mạnh nhất với gần 32%; XK tôm loại khác chế biến đóng hộp (mã HS 16) giảm mạnh nhất với gần 54%.

Trong số các thị trường tiêu thụ chính tôm Việt Nam, Mỹ tiếp tục dẫn đầu, chiếm 22,6% tổng XK tôm của Việt Nam đi các thị trường. EU đứng thứ hai với 18,9%; tiếp đó là Nhật Bản và Trung Quốc lần lượt chiếm 17% và 16,6%.

XK tôm sang Mỹ trong 5 tháng đầu năm nay đạt 249,3 triệu USD; tăng 17,4% so với cùng kỳ 2015. Do nguồn cung tăng nên giá tôm trên thị trường Mỹ giảm đáng kể, khuyến khích nhu cầu tiêu thụ tôm trong mùa hè. Những ngày nghỉ hè cũng khiến lượng khách hàng đến với các cửa hàng dịch vụ thực phẩm ở Mỹ đông hơn. Bên cạnh đó, giá tôm giảm cũng khiến chuỗi các nhà hàng ở Mỹ tăng cường mua để dự trữ cho kỳ nghỉ lễ cuối năm.

Mỹ chủ yếu NK tôm lột vỏ đông lạnh. 4 tháng đầu năm nay, NK mặt hàng này của Mỹ đạt 72.881 tấn, trị giá 669,7 triệu USD; tăng 13% về khối lượng nhưng giảm 2% về giá trị. Trong top 5 nước cung cấp tôm chính cho Mỹ 4 tháng đầu năm nay, NK từ Việt Nam tăng 13% về khối lượng và tương đương về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái; NK từ Ecuador giảm cả về khối lượng và giá trị, lần lượt là 22% và 24%. Ecuador giảm XK sang Mỹ để tập trung xuất sang Trung Quốc và một số nước châu Á do nhu cầu ở đây cao hơn và thuế thấp hơn. Trong khi giảm NK từ Ecuador, Mỹ cũng tăng cường NK tôm từ các nước châu Á như Việt Nam, Ấn Độ, Thái Lan vì các nhà cung cấp này có thể đáp ứng nhu cầu của Mỹ về các sản phẩm tôm xiên que với giá phải chăng.

XK tôm sang thị trường NK lớn thứ hai, EU đạt 208,4 triệu USD trong 5 tháng đầu năm 2016; tăng 8,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong số các thị trường đơn lẻ thuộc khối EU, Đức là thị trường NK lớn nhất tôm của Việt Nam, tiếp đó lần lượt là Anh và Hà Lan. XK tôm sang cả 3 thị trường này đều tăng, lần lượt là 4,3%; 21,6% và 9,4% trong đó Anh tăng mạnh nhất.  

Trên thị trường bán lẻ Anh, trong 52 tuần kết thúc vào 23/4/2016, doanh số tôm nước ấm tăng và lần đầu tiên vượt qua doanh số tôm nước lạnh trong 3 năm trở lại đây. Doanh số tôm nước ấm đạt 16.445 tấn, tăng 15,4% từ 14.252 tấn của cùng kỳ năm trước đó. Giá trị đạt 352,7 triệu USD, tăng 9,6% từ 322,9 triệu USD của cùng kỳ năm trước.

Do áp lực về thời gian và người tiêu dùng không biết cách biến tôm nên nhu cầu tôm ăn liền, tôm dễ chế biến và tôm giá trị gia tăng (tôm xiên que hoặc tôm tẩm ướp gia vị) trên thị trường EU ngày càng tăng.

Trung Quốc là thị trường có mức tăng trưởng mạnh nhất với giá trị XK sang đây đạt 182,3 triệu USD; tăng 34,3%. Do sản lượng tôm ngày một giảm trong khi nhu cầu tiêu thụ trong nước gia tăng, Trung Quốc đang tăng cường NK tôm từ Ecuador và một số nguồn cung lớn ở châu Á.

Giá tôm XK tăng và nguồn cung giảm mạnh bởi ảnh hưởng khí hậu nóng và độ mặn tăng cao khiến giá tôm nguyên liệu của Việt Nam đồng loạt tăng mạnh trong tháng 5/2016. Quý II/2016, nguồn nguyên liệu tôm trong nước khan hiếm nhưng chưa tác động ngay đến kết quả XK, trong khi các yếu tố cung - cầu thị trường vẫn đang có lợi cho tôm Việt Nam. Dự kiến XK tôm quý II sẽ đạt khoảng 780 triệu USD, tăng 10% so cùng kỳ năm ngoái.