Xuất khẩu ghẹ “đổi màu”: Tăng trưởng phụ thuộc khối thị trường cao cấp

Tăng trưởng tích cực, đạt mức cao nhất trong 10 năm

Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, 10 tháng đầu năm 2025 càng về cuối năm càng tăng nhanh. Tổng kim ngạch XK trong giai đoạn này đạt 71 triệu USD, tăng 10% so với cùng kỳ 2024.

Trong số các thị trường, Mỹ vẫn là thị trường áp đảo, chiếm đến gần 82% tổng kim ngạch ghẹ xuất khẩu của Việt Nam, đạt gần 58 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy sức mua ổn định đối với các sản phẩm ghẹ đã qua chế biến và đông lạnh – phân khúc Việt Nam có thế mạnh.

Châu Âu và CPTPP - Những điểm sáng mới

Trái ngược với xu hướng giảm nhu cầu tại các thị trường châu Á, khu vực châu Âu và khối CPTPP đang nổi lên như nhóm thị trường đầy tiềm năng.

XK ghẹ của Việt Nam sang các nước tham gia Hiệp định CPTPP đang ngày càng tăng nhanh trong những tháng cuối năm, nhờ sự  gia tăng nhu cầu tại 3 thị trường lớn nhất là Anh, Canada và Nhật Bản. Chỉ riêng trong tháng 10, XK ghẹ sang Canada  và Nhật Bản tăng lần lượt là 337% và 639% so với cùng kỳ. XK sang thị trường Anh, thị trường NK nhiều nhất khối, cũng tăng 6% trong tháng này.

Tại thị trường EU, XK ghẹ trong tháng 10 tăng chậm lại chỉ đạt 7%. Tuy nhiên tính luỹ kế 10 tháng đầu năm 2025, kim ngạch XK sang thị trường này vẫn tăng mạnh 120% so với cùng kỳ 2024. Tại khối thị trường này, XK sang cả 2 thị trường lớn nhất là Pháp và Bỉ đang tăng “phi mã” ở mức 3 con số.

Hiện tại, nhu cầu tại EU và CPTPP đang dịch chuyển mạnh sang các sản phẩm tiện lợi, an toàn, có chứng nhận – những yếu tố mà ngành ghẹ chế biến của Việt Nam đang dần đáp ứng tốt. Điều này mở ra cơ hội để doanh nghiệp chuyển dịch cơ cấu sản phẩm theo hướng chế biến sâu, nâng giá trị xuất khẩu.

Áp lực giảm nhập từ Trung Quốc, Hồng Kông

Trong khi đó, thị trường Trung Quốc và Hồng Kông – vốn là nhóm nhập khẩu lớn của ghẹ sống và ghẹ tươi – tiếp tục sụt giảm mạnh. Tổng kim ngạch ghẹ xuất sang nhóm thị trường này 10 tháng đầu năm 2025 chỉ đạt hơn 2 triệu USD, giảm gần 50% so với cùng kỳ 2024.

Nguyên nhân là do nguồn cung nội địa Trung Quốc tăng, xu hướng thắt chặt nhập khẩu các mặt hàng tươi sống và cạnh tranh từ các nguồn cung giá rẻ trong khu vực.

Việc giảm nhập mạnh từ thị trường truyền thống đang tạo áp lực đòi hỏi doanh nghiệp XK ghẹ của Việt Nam phải tái cơ cấu thị trường và sản phẩm để tránh phụ thuộc.

Cạnh tranh toàn cầu gay gắt hơn

Thị trường ghẹ thế giới những năm gần đây cạnh tranh khốc liệt hơn do sự gia tăng sản lượng của các quốc gia nuôi trồng lớn, đồng thời tiêu chuẩn nhập khẩu ở phương Tây ngày càng siết chặt.

Mặc dù vậy, ghẹ Việt Nam vẫn được đánh giá cao nhờ chất lượng thịt, quy trình sản xuất sạch và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Đây là lợi thế cạnh tranh quan trọng để Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng tại Mỹ, EU và khối CPTPP.

Bên cạnh đó, Chương trình Cải thiện nghề khai thác ghẹ Việt Nam do Câu lạc bộ ghẹ thuộc Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP) phối hợp với WWF Việt Nam và đơn vị tư vấn gồm Viện Nghiên cứu Hải sản (RIMF) và Viện Hải dương học Nha Trang (IO) thực hiện dự kiến sẽ tạo đà thúc đẩy cho hoạt động XK nhóm mặt hàng này của Việt Nam.

Xu hướng tiêu dùng thay đổi: cơ hội cho Việt Nam

Sau năm 2024, xu hướng tiêu dùng ghẹ toàn cầu ghi nhận sự chuyển dịch rõ rệt: nhu cầu ghẹ sống tại châu Á; tăng mạnh nhu cầu sản phẩm chế biến, thịt ghẹ đóng hộp, ghẹ nấu chín tại EU – Mỹ; Ưu tiên các sản phẩm có chứng nhận an toàn, truy xuất nguồn gốc.

Việt Nam, với thế mạnh về chế biến sâu, có khả năng nhanh chóng thích ứng với xu hướng này. Các doanh nghiệp xuất khẩu lớn cũng đã bắt đầu mở rộng danh mục sản phẩm cao cấp, hướng tới phân khúc giá trị gia tăng thay vì ghẹ đông lạnh thô.

Dự báo, XK ghẹ của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng trong 2 tháng cuối năm 2025.