Điểm nổi bật của năm 2025 là cấu trúc thị trường “lệch” mạnh về Mỹ, chiếm hơn 81% tổng kim ngạch ghẹ của Việt Nam, tăng 10% so với năm trước đó. Ở chiều ngược lại, một số thị trường châu Á sụt giảm đáng kể, khiến tổng tăng trưởng cả năm chỉ ở mức khiêm tốn.
Mỹ tiếp tục là thị trường chi phối XK ghẹ của Việt Nam
Trong bức tranh nhập khẩu ghẹ toàn cầu, Mỹ là thị trường “đầu kéo”. Hiện Mỹ là nước nhập khẩu ghẹ lớn nhất thế giới, đặc biệt là các sản phẩm ghẹ đông lạnh, với giá trị nhập khẩu khoảng gần 1,1 tỷ USD, bỏ xa các thị trường kế tiếp như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc…
Riêng với nhóm các sản phẩm ghẹ xanh, Mỹ đang là điểm đến quan trọng, có ảnh hưởng lớn dến nhu cầu toàn cầu và nguồn cung chủ yếu đến từ các nước Châu Á, trong đó có Việt Nam.
Tuy nhiên, XK sang Mỹ năm qua đang gặp nhiều thách thức. Tháng 8/2025, Cục quản lý đại dương và khí quyển quốc gia Mỹ (NOAA) đã công bố kết quả so sánh theo Đạo luật Bảo vệ Động vật biển có vú (MMPA) năm 2025 trên Công báo Liên bang. Theo đó, NOAA cho biết các quyết định “so sánh tương đương” có thể dẫn tới hạn chế nhập khẩu đối với sản phẩm từ các nghề cá/ngư cụ không đáp ứng yêu cầu bảo vệ động vật có vú biển. Đây là biến số lớn cho giai đoạn 2026.
Mặc dù, hiện tại lệnh cấm nhập khẩu ghẹ từ Việt Nam, Philippines, Indonesia và Sri Lanka đã được tạm hoãn cho đến khi Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA/NMFS) hoàn tất việc xem xét lại các “khả năng so sánh tương đương” (comparability findings) – tức là đánh giá về mức độ tương đương trong việc bảo vệ động vật có vú biển giữa các quốc gia xuất khẩu và Mỹ. Nhưng kết quả cuối cùng phụ thuộc vào chất lượng thông tin mà Việt Nam gửi tới NOAA/NMFS.
EU và CPTPP - “điểm sáng” mới cho ghẹ Việt Nam
Nếu Mỹ là trụ cột về quy mô, thì EU đang là điểm sáng về tốc độ. Năm 2025, xuất khẩu ghẹ sang EU đạt hơn 3 triệu USD, tăng 102%. Trong khối thị trường này, Pháp là nước NK nhiều nhất với hơn 3 triệu USD, tăng 112% (đứng thứ 2 trong top thị trường ghẹ của Việt Nam, sau Mỹ).
Cùng với EU, khối CPTPP cũng ghi nhận tín hiệu tích cực với mức tăng gần 29%. Đây là dư địa quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh sản phẩm chế biến sâu/giá trị gia tăng, tận dụng ưu đãi thuế quan và xu hướng tiêu dùng ưu tiên sản phẩm có truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Ở chiều ngược lại, XK ghẹ sang Trung Quốc & Hồng Kông giảm mạnh 48%, chỉ đạt gần 3 triệu USD. Một số thị trường khác cũng giảm hoặc biến động (như Nhật Bản, Canada…), phản ánh cạnh tranh và thay đổi nhu cầu theo kênh tiêu thụ.
Nhu cầu ghẹ trên thị trường thế giới tăng nhưng nguồn cung biến động do phụ thuộc khai thác
Nhu cầu cua/ghẹ trên thị trường thế giới tiếp tục tăng trong 2025, được hỗ trợ bởi xu hướng người tiêu dùng quan tâm nhóm thủy sản giá trị cao; trong khi nguồn cung chủ yếu đến từ khai thác nên dễ biến động, khác với tôm vốn dựa nhiều vào nuôi trồng. Thực tế này thường tạo ra các chu kỳ “giá – nguồn nguyên liệu – tiến độ giao hàng” khó đoán, đòi hỏi doanh nghiệp chủ động kế hoạch nguyên liệu và hợp đồng.
Dự báo năm 2026
Hiện tại, việc tuân thủ MMPA đang tạo ra nhiều vướng mắc cho DN về thủ tục XK, làm hạn chế hoạt động XK không chỉ của riêng ngành ghẹ. Bên cạnh đó, việc tập trung quá lớn vào thị trường Mỹ, đang khiến cho hoạt động XK ghẹ của Việt Nam dễ “chao đảo”.
Dự báp, nếu yêu cầu liên quan MMPA được chính phủ Mỹ thắt chặt hoặc phát sinh gián đoạn thủ tục, xuất khẩu sang Mỹ có thể biến động, buộc doanh nghiệp phải “xoay trục” nhanh hơn sang EU/CPTPP và các thị trường khác. Xu hướng nhu cầu tiêu thụ cua ghẹ trên thị trường thế giới tăng trong năm 2025 sẽ tiếp tục duy trì trong năm 2026.
(vasep.com.vn) Ngày 30/4/2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026, trong đó đưa Việt Nam vào diện “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Đây là mức cảnh báo cao nhất trong cơ chế Đặc biệt 301 và có thể dẫn tới việc USTR xem xét khởi xướng điều tra theo Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Động thái này không trực tiếp nhắm vào riêng ngành thủy sản, nhưng là tín hiệu cảnh báo quan trọng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch, tuân thủ và dữ liệu chuỗi cung ứng ngày càng khắt khe.
(vasep.com.vn) Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cảnh báo cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang gây tác động nghiêm trọng tới hệ thống lương thực toàn cầu, khi làm gián đoạn một trong những tuyến hàng hải chiến lược nhất thế giới. Tổng Giám đốc FAO, ông Qu Dongyu nhấn mạnh việc tắc nghẽn vận tải tại khu vực Vịnh đang đẩy chi phí năng lượng, phân bón và nguyên liệu đầu vào tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến thủy sản, nông nghiệp và toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.
(vasep.com.vn) Corbion vừa được cấp bằng sáng chế mới tại Mỹ cho công nghệ sản xuất omega-3 từ tảo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực dinh dưỡng bền vững. Công nghệ này tạo ra dạng huyền phù lỏng (hạt rắn không hòa tan) từ sinh khối tảo giàu DHA – một loại axit béo có lợi cho sức khỏe.
(vasep.com.vn) Một thay đổi lớn về chính sách thuế tại bang Minas Gerais (Brazil) đang tác động mạnh đến thị trường nuôi trồng thủy sản. Phó Thống đốc Mateus Simões đã ký ban hành Nghị định 49.215, chính thức tạm dừng các ưu đãi thuế ICMS (thuế giá trị gia tăng cấp bang) đối với cá nhập khẩu. Động thái này được ngành sản xuất trong nước đánh giá là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ sản xuất nội địa và tạo cạnh tranh công bằng.
(vasep.com.vn) Tổ chức Marine Conservation Society vừa cập nhật hướng dẫn Good Fish Guide, trong đó khuyến nghị người tiêu dùng không nên sử dụng cá tuyết khai thác tại Anh do tình trạng suy giảm nguồn lợi. Đây là lần đầu tiên không còn lựa chọn cá tuyết nội địa nào đạt mức “được khuyến nghị” trong hệ thống đánh giá bền vững của tổ chức.
Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ban hành Lệnh số 280 về đăng ký và quản lý các nhà sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 01/6/2026 và thay thế Lệnh số 248/2021 về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu của nước ngoài. Đây là quy định quan trọng, doanh nghiệp thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc cần theo dõi sát để chủ động rà soát hồ sơ, mã đăng ký và hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm.
Bước vào năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam đứng trước một giai đoạn vừa nhiều kỳ vọng, vừa nhiều sức ép mới. Sau đà phục hồi tích cực của năm 2025, hoạt động sản xuất và xuất khẩu trong quý I/2026 cho thấy khả năng thích ứng đáng ghi nhận của cộng đồng doanh nghiệp thủy sản Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, cạnh tranh quốc tế gia tăng và yêu cầu tuân thủ tại các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe hơn.
(vasep.com.vn) Thị trường cá minh thái toàn cầu đang chịu áp lực tăng giá mạnh do sản lượng sụt giảm trong vụ A năm 2026 tại Alaska. Theo Cơ quan Nghề cá Biển Quốc gia Mỹ (NMFS), đến cuối tháng 3, khoảng 88% hạn ngạch khai thác tại biển Bering đã được thực hiện. Tuy nhiên, dù tiến độ khai thác tương đương năm trước, sản lượng lại giảm đáng kể do yếu tố sinh học và kích cỡ cá.
(vasep.com.vn) Bước vào năm 2026, thị trường cá thịt trắng của Mỹ có nhiều diễn biến phức tạp khi nguồn cung cá tuyết toàn cầu tiếp tục thắt chặt, trong khi môi trường thương mại tại Mỹ lại trở nên kém ổn định.
(vasep.com.vn) Một tập đoàn Hà Lan vừa đề xuất TP. Cần Thơ quy hoạch vùng nuôi cá tra thích ứng với điều kiện nhiễm mặn, thay vì chỉ tập trung vào môi trường nước ngọt như hiện nay. Đề xuất được đưa ra trong buổi làm việc với lãnh đạo thành phố ngày 20/4, trong bối cảnh ngành cá tra đang chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
