Xu hướng khả quan cho surimi, cua ghẹ, cá ngừ những tháng cuối năm 2023

Riêng trong tháng 11/2023, XK thủy sản đạt trên 790 triệu USD, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm 2022. Có một số ngành hàng có tín hiệu tích cực rõ nét trong tháng 11 với kim ngạch XK cao hơn so với cùng kỳ, đồng thời là mức cao nhất kể từ đầu năm. Đó là sản phẩm cua ghẹ có doanh số 26 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái, cũng là mức cao nhất từ đầu năm. Đây cũng là tháng thứ 2 liên tiếp XK cua ghẹ đạt tăng trưởng dương với 2 con số, sau khi tăng 25% trong tháng 10. Tuy nhiên, lũy kế 11 tháng đầu năm, XK cua ghẹ vẫn thấp hơn 10% so với cùng kỳ, đạt trên 187 triệu USD.

Tiếp đến là các sản phẩm từ cá biển (trừ cá ngừ) cũng đạt mức cao nhất từ đầu năm với gần 174 triệu USD trong tháng 11, giảm nhẹ 2% so với cùng kỳ năm ngoái. Các sản phẩm XK từ nhóm này mang về doanh số trên 1,7 tỷ USD trong 11 tháng đầu năm, giảm nhẹ 8% so với cùng kỳ năm 2022.

Trong đó, riêng những sản phẩm chả cá, surimi (chủ yếu từ cá biển) đạt gần 280 triệu USD trong 11 tháng đầu năm, ít hơn 27% so với cùng kỳ năm ngoái. XK surimi trong tháng 11 cũng có xu hướng khả quan hơn, với mức trên 27 triệu USD, cao nhất kể từ tháng 6/2023.

Trong 5 năm qua, mỗi năm Việt Nam thu về 300 – 420 triệu USD từ sản phẩm surimi XK, bao gồm cả surimi cá biển và surimi cá tra, chiếm 4%-5% tổng kim ngạch XK thủy sản của Việt Nam. Trong số hàng trăm sản phẩm thủy sản đông lạnh, chế biến, tươi, sống, khô…thì surimi là một phân khúc có dư địa và tiềm năng phát triển vì đặc thù phù hợp của nghề cá trong nước và xu hướng gia tăng tiêu thụ của thị trường thế giới.

Nhằm mục đích phối hợp, liên kết hoạt động, giúp nhau nâng cao giá trị, chất lượng của sản phẩm surimi và bột cá của Việt Nam và hợp tác chặt chẽ, cùng có lợi trong tổ chức thực hiện các vấn đề về nguyên liệu, chất lượng, trách nhiệm môi trường, trách nhiệm xã hội, thị trường, rào cản và chính sách,  ngày 22/12/2023 Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) tổ chức ”Hội nghị ngành Surimi và Bột cá - Thành lập câu lạc bộ doanh nghiệp Surimi và Bột cá VASEP”.

CLB doanh nghiệp Surimi và Bột cá sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hơn vai trò phát triển kinh tế ngành hàng và kinh tế các địa phương, cũng như gia tăng việc làm, sinh kế cho cộng đồng nông, ngư dân tại các địa phương. CLB cam kết sẽ luôn tiên phong trong phát triển kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững chuỗi cung ứng thủy sản thông qua việc tuân thủ chặt chẽ các quy định về môi trường, lao động, trách nhiệm xã hội, đặc biệt là quy định chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Cá ngừ cũng là ngành hàng có dấu hiệu XK khả quan hơn trong nửa cuối năm nay. Riêng trong tháng 11, XK cá ngừ đạt gần 79 triệu USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2022. Năm 2023, cá ngừ hộp và thăn cá ngừ hấp đông lạnh là 2 dòng sản phẩm cá ngừ của Việt Nam có nhu cầu NK cao hơn so với năm 2022, bù đắp cho sự sụt giảm ở các phân khúc sản phẩm khác như cá tươi, cá phi lê đông lạnh. Tính đến hết tháng 11, XK cá ngừ của Việt Nam đạt 772 triệu USD, giảm 19% so với cùng kỳ năm 2022.

XK mực, bạch tuộc trong tháng 11 giảm 5% so với cùng kỳ, mức giảm ít nhất trong năm nay, với doanh số trên 64 triệu USD, mức cao thứ 2 sau mức đỉnh gần 67 triệu USD vào tháng 8- đây cũng được coi là dấu hiệu khả quan so với các ngành hàng khác. Lũy kế 11 tháng, XK mực, bạch tuộc đạt trên 601 triệu USD, giảm 14% so với năm trước.

XK cá tra tháng 11 mặc dù cao hơn 6% so với cùng kỳ, nhưng thông số này chưa phản ánh đúng xu hướng vì so với những tháng trước thì XK đi xuống rõ rệt và mặt bằng so sánh của năm 2022 ở sẵn mức thấp. Tới hết tháng 11, XK cá tra đạt gần 1,7 tỷ USD, giảm 27% so với cùng kỳ năm ngoái. Ước cả năm 2023 ngành này sẽ mang về 1,8 tỷ USD.

Tương tự cá tra, XK tôm tháng 11 đạt mức thấp nhất kể từ tháng 5/2023 và thấp hơn 5% so với cùng kỳ năm 2022. Lũy kế 11 tháng, XK tôm đạt 3,1 tỷ USD và ước cả năm sẽ đạt doanh số khoảng 3,4 tỷ USD.

Xu hướng giảm giá của các mặt hàng thủy sản nhất là tôm và cá tra vẫn chưa chấm dứt, có thể tới nửa cuối năm 2024 mới có thể phục hồi dần dần. Do vậy, XK hai ngành hàng này chưa thể bứt phát trong những tháng cuối năm 2023 và đầu năm 2024. Tuy nhiên, chúng ta vẫn hy vọng năm 2024 ngành thuy sản XK sẽ qua giai đoạn khó khăn về tiêu thụ và chu kỳ sụt giảm giả và sẽ có tín hiệu tích cực hơn.