Tóm tắt Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện ASEAN-Nhật Bản (AJCEP)

ASEAN - Nhật Bản 11:29 31/05/2013 Nguyễn Hà
ASEAN và Nhật Bản ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (AJCEP) vào tháng 4/2008 và Hiệp định này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/12/2008.

Khác với các FTA khác của ASEAN với các đối tác bên ngoài, AJCEP không phải là một tập hợp nhiều Hiệp định mà là một Hiệp định thương mại tự do (FTA) duy nhất, với nội dung bao trùm nhiều lĩnh vực, bao gồm thương mại hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và hợp tác kinh tế.

Nội dung chính

Mặc dù bao gồm nhiều nội dung khác nhau, về cơ bản AJCEP vẫn là FTA truyền thống, với nội dung chính là tự do hóa về thương mại hàng hóa (loại bỏ thuế quan).

Phần nội dung chính của AJCEP là các cam kết loại bỏ thuế quan và quy tắc xuất xứ; cùng các cam kết khác liên quan tới thương mại hàng hóa như nguyên tắc đối xử với hàng hóa, một số biện pháp phi thuế quan, biện pháp tự vệ đặc biệt, thành lập các Ủy ban hỗn hợp để hợp tác về các vấn đề liên quan tới hàng rào kỹ thuật (TBT), vệ sinh an toàn thực phẩm (SPS)…. AJCEP có dự kiến sẽ tiếp tục đàm phán mở cửa về dịch vụ và đầu tư nhưng chưa hoàn thành.

Cam kết về thuế quan

Về thuế quan, Nhật Bản cam kết đến cuối lộ trình vào năm 2026:

  • Xóa bỏ thuế quan đối với 96,45% tổng số các dòng thuế đối với các sản phẩm có xuất xứ từ Việt Nam
  • Các sản phẩm Nhật Bản không cam kết chủ yếu là nông sản. Mặc dù vậy, Nhật Bản đã xóa bỏ thuế quan cho khá nhiều loại nông sản từ Việt Nam (tính đến 2015, đã xóa bỏ thuế đối với 923 dòng sản phẩm nông nghiệp từ Việt Nam; đến năm 2019, sẽ có thêm 338 dòng thuế nông nghiệp khác sẽ được xóa bỏ thuế).

Việt Nam cam kết đến cuối lộ trình vào năm 2026:

  • Xóa bỏ thuế quan đối với khoảng 88.6% số dòng thuế trong Biểu thuế;
  • Gần 100 dòng thuế cắt giảm xuống 5% và
  • Khoảng 10% số dòng thuế còn lại cắt giảm một phần thuế suất hoặc không cam kết (các mặt hàng ô tô nguyên chiếc, phụ tùng linh kiện, đồ điện gia dụng, sắt thép, máy móc thiết bị…)

Cam kết về Quy tắc và Thủ tục xuất xứ

Hàng hóa được coi là có xuất xứ AJCEP nếu hàng hóa có xuất xứ thuần túy hoặc được sản xuất toàn bộ tại một nước Thành viên, hoặc hàng hóa đáp ứng được một trong hai trường hợp sau:

  • Hàng hóa đáp ứng tiêu chí xuất xứ chung:

+ Hàm lượng giá trị khu vực (RVC): tối thiểu 40%, hoặc

+Chuyển đổi mã HS (CTC): chuyển đổi ở cấp 4 số (CTH - nguyên vật liệu không có xuất xứ phải thuộc Nhóm HS khác với Nhóm HS của thành phẩm.

  • Hàng hóa có quy tắc xuất xứ cụ thể: một số hàng hóa không áp dụng tiêu chí xuất xứ chung mà quy tắc xuất xứ cụ thể áp dụng cho hàng hóa đó được quy định trong Danh muc Quy tắc xuất xứ cụ thể mặt hàng.

Giấy chứng nhận xuất xứ AJCEP là C/O mẫu AJ. Hiện nay tất cả C/O mẫu AJ do Việt Nam và các thành viên AJCEP cấp đều là C/O bản giấy. AJCEP không có điều khoản liên quan đến việc xử lý sai sót trên C/O. Cơ quan cấp C/O Việt Nam có thể linh hoạt cho cấp C/O mới trong trường hợp có sai sót trên cơ sở thu hồi C/O bị lỗi. C/O mẫu AJ có thể cấp trước, trong hoặc sau (không quá 1 năm) thời điểm xuất khẩu của hàng hóa. AJCEP không có điều khoản về Tự chứng nhận xuất xứ.

Thực thi của Việt Nam

  • Thuế nhập khẩu ưu đãi theo AJCEP mà Việt Nam áp dụng đối với hàng hóa Nhật Bản và các nước ASEAN hiện quy định tại Nghị định số 160/2017/NĐ-CP ngày 27/12/2017 ban hành Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện Hiệp định AJCEP giai đoạn 2018 - 2022
  • Các quy định về quy tắc xuất xứ hàng hóa theo AJCEP và quy trình chứng nhận xuất xứ được quy định tại Quyết định số 44/2008/QĐ-BCT ngày 08/12/2008 về quy tắc xuất xứ và thủ tục chứng nhận xuất xứ đối với AJCEP.

TIN MỚI CẬP NHẬT

Vietnam Seafood Summit 2026: Đổi mới và đa dạng hóa để tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành thủy sản

 |  14:50 12/11/2026

(vasep.com.vn) Ngày 11/11/2026, tại TP. Cần Thơ, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) tổ chức Hội nghị Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026), quy tụ hơn 300 đại biểu là lãnh đạo doanh nghiệp, đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và các đối tác trong chuỗi giá trị thủy sản. Với 5 phiên thảo luận chuyên sâu, Hội nghị tập trung nhận diện cơ hội, thách thức và tìm kiếm những giải pháp thiết thực nhằm duy trì tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản Việt Nam giai đoạn 2027–2029.

Thủy sản cần làm gì để chạm mốc 16 tỉ USD vào năm 2029?

 |  09:14 12/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản 10 tháng năm 2026 đạt gần 10,46 tỉ USD, tăng 12,1%. Tuy nhiên, muốn tăng trưởng hai con số đến năm 2029, ngành phải lấp khoảng trống gần 1,7 tỉ USD so với kịch bản cơ sở.

FAO hỗ trợ Iran phát triển ngành thủy sản bền vững

 |  08:37 12/11/2026

(vasep.com.vn) Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đang tăng cường hỗ trợ Iran ứng dụng công nghệ, cải thiện quản lý tài nguyên và phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm bền vững, trong đó có lĩnh vực thủy sản.

FAO xác định hơn 3 tỷ USD cơ hội đầu tư vào nông nghiệp ASEAN

 |  08:36 12/11/2026

(vasep.com.vn) Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cùng các đối tác đã xác định hơn 3 tỷ USD cơ hội đầu tư tiềm năng vào nông nghiệp và hệ thống thực phẩm thích ứng với biến đổi khí hậu tại Đông Nam Á. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp và phục hồi hệ sinh thái, dự kiến mang lại lợi ích cho ít nhất 2,6 triệu nông dân và ngư dân.

Ai Cập gia hạn 6 tháng chuyển tiếp tiêu chuẩn cá muối và cá ngừ đóng hộp

 |  08:35 12/11/2026

(vasep.com.vn) Nhằm tạo hành lang pháp lý linh hoạt cho chuỗi cung ứng thủy sản, Ai Cập vừa ban hành Nghị định số 209/2026, cung cấp cho các nhà sản xuất và nhập khẩu thời gian chuyển tiếp 6 tháng để đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật mới đối với sản phẩm cá muối, cá ngừ và cá ngừ vằn đóng hộp.

GFCM thông qua hướng dẫn về phúc lợi cá và quản lý ngư cụ nuôi trồng thủy sản thất lạc

 |  08:33 12/11/2026

(vasep.com.vn) Ủy ban Thủy sản Địa Trung Hải (GFCM) thuộc Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) đã thông qua các hướng dẫn mới về phúc lợi cá biển và quản lý ngư cụ nuôi trồng thủy sản bị bỏ rơi, thất lạc hoặc thải bỏ tại Địa Trung Hải và Biển Đen. Các biện pháp này nhằm nâng cao trách nhiệm môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững ngành nuôi trồng thủy sản trong khu vực.

Mỹ: Tranh cãi về đề xuất cấm khai thác cá menhaden

 |  08:17 12/11/2026

(vasep.com.vn) Đề xuất cấm khai thác thương mại cá menhaden (một loài cá thuộc họ cá trích) tại vùng biển Đại Tây Dương của Mỹ đang gây tranh cãi giữa các tổ chức câu cá giải trí và ngành khai thác, chế biến thủy sản. Trong khi một bên lo ngại hoạt động đánh bắt ảnh hưởng đến hệ sinh thái, bên còn lại cảnh báo nguy cơ mất việc làm và thiệt hại kinh tế.

Khai mạc VSS 2026: Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài khuyến nghị doanh nghiệp thủy sản chủ động xây dựng kịch bản thị trường 2027–2029

 |  09:04 11/11/2026

(vasep.com.vn) Nên ưu tiên thị trường nào, phát triển sản phẩm gì và chuẩn bị nguồn nguyên liệu ra sao? Phát biểu tại phiên khai mạc Vietnam Seafood Summit 2026 ngày 11/11 tại Cần Thơ, Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài đề nghị doanh nghiệp đưa các kịch bản thị trường vào kế hoạch sản xuất, đầu tư giai đoạn 2027–2029 và phối hợp sớm hơn với các đối tác trong chuỗi.

Anh và EU hoàn tất thỏa thuận SPS, thủy sản Anh bớt thủ tục khi vào EU

 |  06:19 11/11/2026

(vasep.com.vn) Anh và Liên minh châu Âu (EU) đã hoàn tất nội dung thỏa thuận về vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS), nhằm dỡ bỏ phần lớn giấy tờ và thủ tục kiểm tra được áp dụng đối với hoạt động thương mại thực phẩm, nông sản và sản phẩm có nguồn gốc động vật sau Brexit. Thỏa thuận được xem là bước quan trọng trong nỗ lực khôi phục quan hệ thương mại giữa hai bên.

Xuất khẩu tôm Ấn Độ tăng 22% trong tháng 8/2026

 |  06:18 11/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Ấn Độ trong tháng 8/2026 đạt 75.615 tấn, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, nhờ lượng hàng xuất sang Mỹ tăng mạnh. Tuy nhiên, xuất khẩu sang EU tiếp tục sụt giảm, trong khi thị trường Việt Nam cũng ghi nhận mức giảm đáng kể.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC