Tuy nhiên, năm 2016, NK tôm vào thị trường này lần đầu tiên (sau 6 năm) đã có dấu hiệu nhích lên với mức tăng trưởng 4% đạt 2,4 tỷ USD. Trong năm 2016, Thái Lan và Ấn Độ tăng XK tôm sang Nhật Bản lần lượt là 5% và 9% trong khi Việt Nam và Indonesia giảm nhẹ XK tôm sang thị trường này, lần lượt là 2% và 5%.
Nhu cầu tôm ở tất cả các kênh phân phối đều tăng trong năm 2016 vì tôm có giá phải chăng hơn so với các mặt hàng thủy sản khác như cá ngừ, cá hồi, mực nang, cá thịt trắng. Nhu cầu thị trường đối với phân khúc thị trường cao cấp tôm sú biển và nuôi còn đầu được cải thiện; doanh số bán tôm sơ chế, lột vỏ, để đuôi và chế biến cũng tăng năm 2016. Các sản phẩm chế biến/giá trị gia tăng như tôm hấp chín và lột vỏ, tôm tempura nấu liền, tôm sushi và các sản phẩm khác chế biến từ tôm chiếm 27% tổng NK tôm vào Nhật Bản. Tôm lột vỏ để đuôi (PTO) và tôm để vỏ nguyên liệu, đông lạnh cũng hấp dẫn các siêu thị và các nhà chế biến tôm tempura.
Giá trị NK tôm vào Nhật Bản 3 tháng đầu năm nay tiếp nối đà đi lên của năm 2016 đạt 493,3 triệu USD; tăng 7% so với cùng kỳ 2016. Trong top 4 nguồn cung tôm chính cho Nhật Bản; NK tôm từ Việt Nam, Thái Lan, Indonesia tăng trong đó NK từ Việt Nam tăng mạnh nhất 27%, NK từ Ấn Độ giảm mạnh nhất 33,9%.
Việt Nam vẫn là nước cung cấp tôm lớn nhất cho Nhật Bản, chiếm 25,9% tổng giá trị NK tôm vào nước này. Thái Lan đứng thứ hai chiếm 18,3%, tiếp đó Indonesia với 16,3% và Ấn Độ với 7,9%. Quý I/2017, vị trí các nước cung cấp tôm lớn nhất cho Nhật Bản không thay đổi từ năm 2015. Giá trung bình NK tôm từ Việt Nam cao nhất (12 USD/kg) trong top các nhà cung cấp chính nên Việt Nam phải cạnh tranh về giá với các nhà cung cấp khác trên thị trường này (Indonesia: 11 USD/kg; Thái Lan: 10 USD/kg...)
XK tôm sang Nhật Bản bắt đầu phục hồi từ tháng 8/2016 và tăng trưởng liên tục đến tháng 3 năm nay. Nếu như cả năm 2016, XK tôm sang Nhật Bản chỉ tăng 2,7% thì 3 tháng đầu năm nay, tỷ lệ tăng trưởng đạt 29,6% với giá trị XK 135,4 triệu USD.
XK tôm sang Nhật Bản tăng trưởng ở mức 2 con số trong cả 3 tháng của quý đầu năm nay. Nhờ vậy, Nhật Bản từ vị trí thứ 3 đã vươn lên thành thị trường NK tôm lớn nhất của Việt Nam.
Việt Nam là nguồn cung số 1 tôm đông lạnh (mã HS 030617) cho Nhật Bản Nhật Bản. Sản phẩm này chiếm khoảng 61% tổng XK tôm sang thị trường này. Tôm đông lạnh (chủ yếu là tôm chân trắng và tôm sú) chiếm 90% tổng tôm tiêu thụ ở Nhật Bản. Tôm đông lạnh là thành phần chính trong các món truyền thống đặc trưng ở Nhật Bản như sushi và tempura (tôm tẩm bột chiên).
Trên thị trường Nhật Bản, sản phẩm này của Việt Nam phải cạnh tranh mạnh mẽ về giá cả với các sản phẩm cùng loại từ Indonesia, Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan. Đây đều là những đối thủ có ngành công nghiệp nuôi tôm phát triển mạnh. Bên cạnh đó, Indonesia và Thái Lan được hưởng nhiều ưu đãi khi XK sang Nhật và hưởng thuế suất 0% khi XK tôm vào Nhật Bản.
Hiện người tiêu dùng Nhật Bản đang chuyển sang tiêu thụ thủy sản có giá rẻ hơn nhưng vẫn rất chú trọng chất lượng cao, độ tươi, có lợi cho sức khỏe và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Do vậy, điều quan trọng ở thị trường Nhật mà các DN xuất khẩu phải lưu ý: phải xây dựng lòng tin về chất lượng sản phẩm, uy tín trong thực hiện hợp đồng. Bởi chỉ cần một lần bất tin là DN Việt có nguy cơ mất đối tác kinh doanh. Còn khi đã tạo được lòng tin, thị trường Nhật Bản sẽ mở rộng cơ hội cho DN. Ngoài ra, các DN cần tìm các nhà cung ứng Nhật Bản bởi chính họ là những nhà phân phối trực tiếp và có uy tín rất cao cho hàng hóa của Việt Nam tại thị trường này.
Nhật Bản ưa chuộng các sản phẩm tôm nguyên con hấp chín và tôm nguyên con ăn liền, các sản phẩm tinh chế từ tôm như tôm sushi. Các DN cũng nên lưu ý để đẩy mạnh XK sang đây.
|
Nhập khẩu tôm vào Nhật Bản, QI/2017 |
|||
|
Nguồn cung |
QI/2016 |
QI/2017 |
Tăng, giảm (%) |
|
TG |
460.912 |
493.279 |
7,0 |
|
Việt Nam |
100.421 |
127.573 |
27,0 |
|
Thái Lan |
79.182 |
90.163 |
13,9 |
|
Indonesia |
78.711 |
80.637 |
2,4 |
|
Ấn Độ |
58.672 |
38.770 |
-33,9 |
|
Trung Quốc |
27.960 |
28.371 |
1,5 |
|
Argentina |
23.794 |
27.420 |
15,2 |
|
Nga |
12.697 |
24.316 |
91,5 |
|
Canada |
17.619 |
13.994 |
-20,6 |
|
Myanmar |
8.149 |
8.397 |
3,0 |
|
Mexico |
4.511 |
7.213 |
59,9 |
|
(Nguồn: ITC; GT: nghìn USD) |
|||
Tại Hội thảo "Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách pháp luật mới về an toàn thực phẩm" ngày 06/02/2026 do VCCI phối hợp với các hiệp hội ngành hàng nông, lâm, thủy sản và thực phẩm tổ chức, các chuyên gia đã tổng hợp và chỉ ra những thay đổi lớn trong công tác kiểm tra chuyên ngành và đăng ký sản phẩm. Dưới đây là tóm lược các điểm mới quan trọng về kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, thủ tục đăng ký bản công bố và yêu cầu kết nối dữ liệu truy xuất nguồn gốc mà doanh nghiệp cần lưu ý.
(vasep.com.vn) Tăng trưởng mạnh của nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt bột cá, buộc ngành phải tìm kiếm các nguồn protein thay thế bền vững hơn. Trong bối cảnh đó, thức ăn chăn nuôi từ côn trùng đang được đẩy mạnh, và bên cạnh ruồi lính đen (BSF) quen thuộc, một startup tại Ấn Độ đang mở ra hướng đi mới với nguyên liệu từ tằm.
(vasep.com.vn) Hàn Quốc vừa công bố lộ trình cải tổ toàn diện ngành thủy sản với mục tiêu đạt sản lượng thủy sản 4 triệu tấn mỗi năm vào năm 2030, đồng thời nâng cao thu nhập cho các hộ ngư dân và mở rộng xuất khẩu hải sản. Kế hoạch được nêu trong Sáng kiến Phát triển Ngành Thủy sản và Làng chài năm 2030, do Bộ Đại dương và Thủy sản (MOF) công bố ngày 29/1/2026.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) đã chính thức ra lệnh kết thúc Mùa đánh bắt cá cơm thứ hai năm 2025 đối với cá cơm (Engraulis ringens) và cá cơm trắng (Anchoa nasus) tại khu vực Bắc – Trung bờ biển Peru, có hiệu lực từ 0 giờ ngày 1/2/2026. Quyết định được ban hành theo Nghị quyết Bộ trưởng số 000022-2026-PRODUCE và công bố trên công báo chính thức El Peruano.
(vasep.com.vn) Bộ Thương mại Mỹ (DOC) vừa công bố kết quả rà soát hành chính lần thứ 19 đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ, qua đó xác định nhiều doanh nghiệp Ấn Độ phải chịu mức thuế bổ sung do bán phá giá.
(vasep.com.vn) Một báo cáo mới của dự án OctoPulse cho thấy sự gia tăng đột biến của bạch tuộc thường (Octopus vulgaris) tại khu vực đông bắc Đại Tây Dương, đặc biệt là vùng tây nam nước Anh trong giai đoạn 2024–2025, có liên hệ chặt chẽ với hiện tượng biển ấm lên kéo dài và những thay đổi về hải dương học. Diễn biến này đang thu hút sự quan tâm của thị trường hải sản châu Âu, nơi bạch tuộc là mặt hàng có giá trị cao và biến động mạnh.
(vasep.com.vn) Cargill vừa công bố toàn bộ các nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản mang thương hiệu EWOS cung cấp cho cá hồi đã đạt chứng nhận theo Tiêu chuẩn Thức ăn của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC). Cột mốc này được hoàn tất sau khi nhà máy Westfield tại Scotland chính thức được cấp chứng nhận, giúp Cargill đi trước thời hạn áp dụng các yêu cầu khắt khe hơn của ASC dự kiến có hiệu lực từ cuối năm 2025.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) cho biết, xuất khẩu thủy sản của nước này trong năm 2025 đạt 4,27 tỷ USD (3,58 tỷ EUR), tăng 16,5% so với năm 2024. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các mặt hàng chủ lực như cá cơm, cá ngừ và mực ống khổng lồ.
Năm 2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng cường kết nối khách hàng và nâng cao hình ảnh ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, VASEP dự kiến tổ chức cụm gian hàng quốc gia Việt Nam tại nhiều triển lãm thủy sản và thực phẩm lớn tại Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc, Hàn Quốc và khu vực Mỹ Latinh. Chương trình tập trung vào các thị trường trọng điểm, kết hợp hình thức gian hàng chung và gian hàng riêng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và cập nhật xu hướng thị trường.
(vasep.com.vn) Trong khi Itaipu Binacional khẳng định nuôi trồng thủy sản có thể song hành với sản xuất năng lượng và bảo vệ môi trường, nhiều nhà khoa học cảnh báo hoạt động này có thể làm gia tăng các rủi ro sinh thái, đặc biệt là sự lây lan của loài xâm lấn như trai vàng tại hồ chứa Itaipu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn