Có triển vọng xuất khẩu tôm nguyên con đông lạnh sang Australia

Mỗi năm trung bình Australia NK khoảng 40 nghìn tấn tôm từ các nguồn cung trên thế giới. Trong 5 năm (2013-2017), khối lượng NK tôm vào Australia đạt cao nhất 44,5 nghìn tấn năm 2014.

Năm 2017, giá trị NK tôm của Australia đạt 32,3 nghìn tấn, trị giá 340,4 triệu USD, giảm 21% về khối lượng nhưng tăng 14% về giá trị so với năm 2016. Việt Nam là nguồn cung tôm lớn nhất cho Australia, chiếm 32,9% tổng giá trị NK tôm của Australia. Thái Lan là nguồn cung lớn thứ hai, chiếm 27,4%. Tiếp đó là Trung Quốc chiếm 25,5%. NK tôm của Australia từ 3 nguồn cung lớn nhất (Việt Nam, Thái Lan và Trung Quốc) đều tăng trong đó NK từ Việt Nam tăng mạnh nhất 32,9%, NK từ Thái Lan và Trung Quốc tăng lần lượt 27,4% và 25,5% so với năm 2016.

Tôm nước ấm nguyên liệu đông lạnh (HS 030617) là sản phẩm chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng NK tôm vào Australia, tiếp đó là tôm chế biến (HS160521). Năm 2017, tôm nước ấm nguyên liệu đông lạnh chiếm 48,6% tổng NK tôm vào Australia trong khi tôm chế biến chiếm gần 30%.

NK tôm chế biến trong thời gian này tăng 90% trong khi NK tôm đông lạnh nguyên liệu giảm 9%. Nguyên nhân là do Australia đưa ra lệnh cấm NK tôm chưa nấu chín vào đầu năm 2017 để ngăn ngừa virut đốm trắng lây lan vào tôm nuôi của nước này. Giá tôm trên thị trường Australia trong thời gian này cũng tăng từ 10-15% do nguồn cung giảm. Mặc dù, tính tới hiện tại, Australia đã gỡ bỏ lệnh cấm NK tuy nhiên điều kiện NK khắt khe hơn nên NK tôm nguyên liệu đông lạnh vào nước này vẫn thấp.

Trên thị trường Australia, tôm Việt Nam không phải cạnh tranh nhiều về giá với nước đối thủ. Năm 2017, giá tôm NK từ Việt Nam vào Australia đạt 10,7 USD/kg; trong khi tôm Thái Lan và Trung Quốc có giá lần lượt 10,69 USD/kg và 10 USD/kg; tôm NK từ Ấn Độ vào Australia đạt 13,5 USD/kg. Ngày càng có nhiều người tiêu dùng Australia lựa chọn tôm đông lạnh NK từ các nước châu Á như Thái Lan và Việt Nam do giá thành thấp hơn và chất lượng ngày càng được cải thiện.

Năm 2017, XK tôm Việt Nam sang Australia đạt gần 120 triệu USD, tăng 4,6% so với năm 2016. Trong tháng đầu tiên của năm 2018, XK tôm Việt Nam sang Australia có nhiều tín hiệu tích cực với tỷ lệ tăng trưởng 3 con số 169,7% đạt gần 11 triệu USD.

Tôm chế biến chiếm 78% tổng XK tôm của Việt Nam sang thị trường này. Trong 5 năm qua, Việt Nam luôn là nước cung cấp tôm chế biến lớn nhất cho Australia.

Nhu cầu NK tôm từ thị trường khá lớn do sản lượng tôm đánh bắt và chế biến trong nước hạn chế vì nhân công cao. Tiêu thụ tôm tăng nhanh trong khi nguồn cung trong nước không đủ đáp ứng nhu cầu.

Trong tuần đầu tiên của tháng 3/2017, Bộ Nông nghiệp và Tài nguyên Australia đã cử đoàn công tác sang Việt Nam để kiểm tra, đánh giá quy trình, chất lượng sản xuất tôm của Việt Nam.

Trong chuyến khảo sát này, các chuyên gia, cơ quan chuyên môn từ Bộ Nông nghiệp và Tài nguyên Australia đã có cách nhìn rất tích cực đối với ngành tôm Việt Nam. Theo đó, ngành tôm đã tiếp cận, ứng dụng nhiều giải pháp, công nghệ hiện đại trong sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Chất lượng sản phẩm tôm Việt Nam được phía nhà NK Australia đánh giá là rất tốt. Những đánh giá ban đầu về quy trình sản xuất an toàn, chất lượng đã cho thấy triển vọng xuất khẩu tôm nguyên con của Việt Nam sang Australia.

Hiện nay, hơn 90% sản phẩm tôm tiêu thụ tại Australia là nhập khẩu. Mỗi năm giá trị xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Australia chỉ là vài trăm triệu USD, chiếm tỷ lệ rất thấp, chủ yếu là mặt hàng tôm nấu chín. Điều này cho thấy, cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu tôm tươi nguyên con vào thị trường này là rất lớn.